Wp/grc/Βοιωτικὸν κράνος
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Τὸ Βοιωτικὸν κράνος ἦν ἴδιόν τι εἶδος ὅπλου, ᾧ μάλιστα ἐχρῶντο ἐν τῇ κλασικῇ καὶ Ἑλληνιστικῇ Ἑλλάδι, ὕστερον δὲ καὶ παρὰ τοῖς Ῥωμαίοις. Ὄνομα ἔλαβεν ἀπὸ τῆς Βοιωτίας, καὶ ἓν τῶν σπανίων ἐστὶν ὅπλων, ἃ καὶ οἱ παλαιοὶ τῷ αὐτῷ ὀνόματι ἐκάλουν.
Σχῆμα καὶ κατασκευή
[edit | edit source]Τὸ μὲν σχῆμα πετάσῳ προσέοικεν, πλατεῖαν ἔχοντι τὴν παρυφήν· κυκλοτερὴς μὲν ὁ θόλος, παρυφὴ δὲ πλατεῖα περιήρτητο, κεκλιμένη. Ἡ μὲν ἐπὶ τὸ μέτωπον προῄει, ἡ δὲ πρὸς τὸν αὐχένα ἐκάμπτετο, αἱ δὲ πλάγιαι παρυφαὶ τὸ πρόσωπον ἔφραττον, μηδὲν βλάπτουσαι τὴν ὄψιν μηδὲ τὴν ἀκοήν. Ἔνια δὲ κράνη λόφον ἐκ κόμης μακρᾶς ἔφερον. Κατὰ τοὺς ὕστερους χρόνους ὑψηλότερος ἐγίνετο ὁ θόλος, στενοτέρα δὲ ἡ παρυφή.
Χρῆσις ἐν πολέμῳ
[edit | edit source]Ἄριστα ὠφέλει τοῖς ἱππεῦσιν· ἠσφάλιζε μὲν τὴν κεφαλήν, τὴν δὲ ὄψιν ἀφῄει καθαράν, τὴν ἀκοὴν ἀκώλυτον. Οἱ Μακεδόνες ἱππεῖς ἐν ταῖς μεγάλαις στρατείαις τοῦτο ἐφόρουν.
Διάδοσις
[edit | edit source]Οὐ μόνον ἐν τῇ Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῖς Ἑλληνοβακτρίοις καὶ τοῖς ἸνδοἝλλησιν ἐν χρήσει ἐγένετο, καὶ πολλοὶ βασιλεῖς ἐπὶ τοῖς νομίσμασιν φαίνονται τοιοῦτον φοροῦντες. Καὶ τοῖς Ῥωμαίοις ἱππεῦσι σύνηθες ἐγένετο, καὶ ἐν ἀναθήμασι καὶ ἀναγλύφοις ὁρᾶται.
Μαρτυρίαι
[edit | edit source]Πολλαὶ μὲν εἰκόνες αὐτοῦ σώζονται, σπάνια δὲ εὑρήματα· ὅμως ἔνια κράνη χαλκᾶ, καλῶς διασῳζόμενα, ἐκ πεδίων μαχῶν εὑρημένα εἰσίν, τεκμήριον τῆς μορφῆς καὶ τῆς χρήσεως.
Συνοπτικῶς
[edit | edit source]Συνοπτικῶς, τὸ Βοιωτικὸν κράνος ἦν ἀνοιχτὸν καὶ εὔχρηστον, τῇ ὄψει πετάσῳ προσέοικεν, ἄριστα τῇ ἱππείᾳ προσῆκον. Οἱ Ἕλληνες καὶ οἱ Μακεδόνες ἱππεῖς μάλιστα ἐχρῶντο αὐτῷ, καὶ ἡ εἰκὼν αὐτοῦ διέμεινε μαρτύριον τῆς χρήσεως καὶ τῆς δόξης.