Wp/grc/Βίβλος

Ἡ βίβλος ἐστὶν ὕλη πρὸς τὴν τεταγμένην παράδοσιν τῆς ἀπογεγραμμένης πληροφορίας, λόγων καὶ γραμμάτων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον περιεχόντων. Ἡ δὲ νεωτέρα σωματικὴ βίβλος ὁρίζεται ὡς ἄθροισμα πολλῶν σελίδων, ἐκ χάρτου ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον γενομένων, αἳ συνδέονται κατὰ μίαν ἄκραν καὶ προφυλάττονται διὰ ἐξώφυλλου, ἥτις μορφὴ καλεῖται κῶδιξ. Ἐν τῇ ἐννοίᾳ δὲ, ἡ λέξις σημαίνει καὶ ἔργον γεγραμμένον μέγα, ὑπὸ ἑνὸς ἢ πλειόνων συγγραφέων, ἀνεξαρτήτως τῆς σωματικῆς αὐτοῦ μορφῆς. Διὰ τοῦτο περιλαμβάνει καὶ τὰς ψηφιακὰς μορφὰς ὡς τὸ ἠλεκτρονικὸν βιβλίον (ebook) καὶ τὸ ἀκουστικὸν βιβλίον (audiobook).

Εἰ καὶ ὁ ὅρος ὁ τῆς UNESCO πρὸς τὴν στατιστικὴν καθορίζει βίβλον ὡς ἔκδοσιν μὴ περιοδικὴν ἔχουσαν οὐκ ἐλάττονας τῶν 49 σελίδων, ἡ σημασία τῆς λέξεως μετεβλήθη σημαντικῶς διὰ τῶν αἰώνων. Ἡ δὲ ἀΐδιος αὐτῆς λειτουργία ἐστὶ τὸ ὑπηρετεῖν ὡς μέσον φορτηγόν, μόνιμον, καὶ ἀντιγράψιμον πρὸς τὴν ἀπογραφὴν καὶ τὴν διάδοσιν τῆς γνώσεως.

Ἱστορικαὶ Μορφαὶ

Ἡ τῶν βιβλίων ἐξέλιξις ὁρίζεται διὰ τῶν διαδοχικῶν μεταβολῶν τῆς σωματικῆς αὐτῶν μορφῆς:

**Πινακίδες:** Ἡ ἀρχαιοτάτη μορφὴ τῆς τεταγμένης γραφῆς ἦν ἐγγεγραμμένη ἐν **πηλίναις πινακίσιν** ἐν Μεσοποταμίᾳ, καὶ ὕστερον ἐν **κηρίναις πινακίσιν** ἐν τῇ κλασσικῇ ἀρχαιότητι.
**Κύλινδροι:** Ἀπετελοῦντο ἐξ ἐκτεταμένων, ἐπειλιγμένων χαρτῶν **παπύρου** ἢ **περγαμηνῆς**, καὶ ἦσαν τὸ κυρίαρχον μέσον γραφῆς ἐν Αἰγύπτῳ, Ἑλλάδι, καὶ Ῥώμῃ ἕως τῆς ὕστερον ἀρχαιότητος.
**Ὁ Κῶδιξ:** Ἀναδειχθεὶς ὡς ὁ πρόδρομος τῆς νεωτέρας βίβλου, ὁ κῶδιξ συνίσταται ἐξ ὁμοιομόρφων χαρτῶν δεδεμένων ὁμοῦ. Τὰ δὲ πλεονεκτήματα αὐτοῦ, ἃ ἦσαν ἡ μείζων οἰκονομία, ἡ εὐφορία, καὶ ἡ εὐχέρεια τῆς ἀναζητήσεως, ἦγον εἰς τὴν εὐρεῖαν αὐτοῦ χρῆσιν ὑπὸ τῆς Χριστιανικῆς κοινότητος κατὰ τὸν τρίτον καὶ τέταρτον αἰῶνα.
**Χειρόγραφα καὶ Τύπος:** Κατὰ τοὺς Μέσους Χρόνους, αἱ βίβλοι ἦσαν **χειρόγραφα** ἰδίᾳ γεγραμμένα, πολλάκις λαμπρῶς διακεκοσμημένα. Ἡ δὲ εὕρεσις τῆς **κινητῆς τυπογραφίας** ὑπὸ Ἰωάννου Γουτεμβέργου (Johannes Gutenberg) ἐν τῷ 15ῳ αἰῶνι ἐθεώρησεν τὴν παραγωγὴν, καθιστῶσα τὰ βιβλία εὐπορώτερα καὶ συμβάλλουσα εὐθέως εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παιδείας.

Δομὴ καὶ Κατασκευή

Ὁ σχεδιασμὸς τῆς νεωτέρας βίβλου ἀκολουθεῖ καθεστῶτας κανόνας. Ἡ σωματικὴ δομὴ περιλαμβάνει συνήθως τὰ **ἔμπροσθεν** (πρόλογον, πίνακα περιεχομένων), τὸ **κύριον σῶμα** (τὴν κυρίαν ὕλην, πολλάκις διῃρημένην εἰς κεφάλαια), καὶ τὰ **ὄπισθεν** (εὑρετήρια ἢ βιβλιογραφίας).

Ἡ κατασκευὴ τῆς βίβλου περιλαμβάνει εἰδικὰς ἐργασίας: **Τύπωσις** (Printing), **Δέσις** (Binding), καὶ **Εἰκονογράφησις** (Illustration), αἳ μετεβλήθησαν ἀπὸ τοῦ ξυλοτύπου ἕως τῶν νεωτέρων μηχανῶν.

Ταξινόμησις τῆς Ὕλης

Ἡ ὕλη τῶν βιβλίων διαιρεῖται εὐρέως εἰς δύο κυρίας κατηγορίας:

**Πλασματικὴ** (Fiction): Τὰ ἔργα τὰ περιέχοντα ὕλην ἐφευρημένην, ὧν ἡ **νουβέλλα** ἐστὶν ἡ κοινοτάτη μορφὴ τῆς ἐκτεταμένης διηγηματικῆς πλασματικῆς ὕλης, ὁριζομένη διὰ τῆς ὑποθέσεως, τοῦ τόπου, καὶ τῶν προσώπων.
**Μὴ Πλασματικὴ** (Non-Fiction): Τὰ ἔργα τὰ βασιζόμενα ἐπὶ γεγονότων, καλύπτοντα πλῆθος θεμάτων ὡς ἡ ἱστορία, ἡ ἐπιστήμη, καὶ ἡ αὐτογραφία. Τὰ **Ἀναφορικὰ Ἔργα** (Reference Works) εἰσὶν ὑποσύνολον τῆς μὴ πλασματικῆς ὕλης, πρὸς ταχεῖαν εὕρεσιν τῆς πληροφορίας προοριζόμενα, ὡς τὰ λεξικὰ καὶ οἱ ἄτλαντες.

Νεωτέρα Μορφὴ καὶ Ζητήματα

Οἱ 20ὸς καὶ 21ὸς αἰῶνες εἰσήγαγον σημαντικὰς προόδους ἐν τῇ δημιουργίᾳ καὶ τῇ διαδόσει τῆς βίβλου. Ἡ διὰ τῆς ψηφιακῆς τεχνολογίας ἄνοδος τῶν **ἠλεκτρονικῶν βιβλίων** καὶ ἡ αὔξησις τῆς ἀκουστικῆς μορφῆς ἐκτείνουσι τὴν δυνατότητα τῆς προσβάσεως.

Πλὴν τῆς διευρύνσεως τῆς διανομῆς, ὁ κλάδος ἐπεκεντρώθη εἰς τὴν **συμπεριληπτικὴν ἔκδοσιν** (inclusive publishing), ἀναπτύσσων μορφὰς ὡς ἡ **Βραΐλλεια** (Braille) καὶ αἱ μεγάλαι γραμματικαὶ ἐκδόσεις διὰ τοὺς μὴ βλέποντας. Ὅμως, ἡ βίβλος ἐγένετο ἱστορικῶς ὑποκείμενον **λογοκρισίας**, δηλοῦσα τὸν ἰσχυρὸν ρόλον αὐτῆς ἐν τῇ ἀπογραφῇ καὶ τῇ ἐπηρεάσει τοῦ κοινωνικοῦ καὶ πολιτιστικοῦ λόγου.