Wp/frs/Tsukker
As tsukker word't nóóst ferskeelend anner tsukkertsoorden 'n söyt smóókend, kristalîin leevendsmiddel betäikent, wat fan planten wunnen word't un hoovdsóókelk fan sachórôos bestaajt. Sachórôos is 'n disachóriid, wat tau glîik däilen uut twei äinfolliğ tsukkers (monosachóriiden) bestaajt: Glukôos un fruktôos, däi oover 'n glüükosiidsk binnen ferbunnen bünt.
Hoovdwellen bünt tsukkerrait (r.w. 80 % fan däi weerldwîid tsukkerproduksjoon, anbaau in d' troopen un subtroopen[1][2]) un tsukkerröyev (r.w. 20 % fan däi tsukkerproduksjoon weerldwiid, anbaau in däi móótiğt tsoonen, t. B. Middeleuropó, in d' USA ook as transgêen tsukkerröyev H7-1). 2018 wurdent weerldwiid ruuğweğ 1.907 miljaarden tünnen tsukkerrait un 275 miljoonen tsukkerröyven produsäärt; däi d'r uut jorelk wunnen mäeng an râau tsukker lağ 2016 bii ruuğweğ 176 miljoonen tünnen.[2] Hoovdanbaulâan föör tsukkerrait bünt Brasilien, Injen, un Skiinó, föör tsukkerröyven bünt dat Rusland, Frankriik un däi USA.[3][4] Däi döörsneedelk tsukkerkunsuum lağ 2021 in Düütskland bii 32,5 kg pro kop, wat 'n dóógelk mäeng fan ruuğweğ 89 gram bedrağt.[5]
Däi kunsuum fan tsukker telt as äien fan däi oorsóóken fan fööl tsiwiilisóósjoonskrankhaiden as adipositas, dióóbeetes, kanker, kaaries as ook daarm-, haart- un óóderkrankhaiden. Um dat risiko föör disser krankhaiden t' minimäären, sullent näit meer as 25 g fräej tsukker pro dağ ferkunsuumäärt worden.[6]
Siin füsiolooğsk braanweerd bedrağt 16,8 kJ of 4,0 kcal pro gram gram (um t' fergliiken: alkohool leevert 29,8 kJ pro gram, fet ruuğweğ 39 kJ pro gram), mit 'n diecht't fan 1,6 g/cm³ is häi sworder as wóóter (1 g/cm³). (Föör 't meeten fan tsukkermengen in 't huushollen maut näit fan däi diechtangóóev uutgóón worden, man fan däi diecht't sküdgaud, däi minner uutfaalt. Häi liğt föör kristaltsukker of körrelt tsukker tüsken 0,67[7]un 1,02 g/cm³.[8]) Bii 20° tselsius bünt 203.9 g tsukker in 100 ml wóóter löeselk, bii 100° tselsius 487,2 g in 100 ml.[9]
Wellen
[edit | edit source]
- ↑ Justin Walton: The 5 Countries That Produce the Most Sugar. In: Investopedia. 19. desember 2020, ofraupen up d' 27. mâaj 2026 (engelsk).
- 1 2 Gillian Eggleston, Benjamin Legendre, Mary An Godshall: Sugar and Other Sweeteners. In: Handbook of Industrial Chemistry and Biotechnology. Springer International Publishing, Cham 2017, ISBN 978-3-319-52285-2, S. 933–978, doi:10.1007/978-3-319-52287-6_15 (springer.com [ofraupen up d' 27. mâaj 2026]).
- ↑ Arntstóótistik fan d' FAOSTAT, ofraupen up d' 27. mâaj 2026.
- ↑ Sebastian Borger: Weißes Gold. Spiegel Geschichte, Nr. 1. Spiegel, 2016, S. 37, 38.
- ↑ Pro-Kopf-Konsum von Zucker in Deutschland in den Jahren 1950/51 bis 2020/21. Statista, ofraupen up d' 27. mâaj 2026.
- ↑ Yin Huang, Zeyu Chen, Bo Chen, Jinze Li, Xiang Yuan, Jin Li, Wen Wang, Tingting Dai, Hongying Chen, Yan Wang, Ruyi Wang, Puze Wang, Jianbing Guo, Qiang Dong, Chengfei Liu, Qiang Wei, Dehong Cao, Liangren Liu: Dietary sugar consumption and health: umbrella review. In: BMJ. Band 381, 5. April 2023, ISSN 1756-1833, S. e071609, doi:10.1136/bmj-2022-071609, PMID 37019448 (bmj.com [ofraupen up d' 27. mâaj 2026]).
- ↑ Service - Schüttguttabelle der Fa. Beckschulte
- ↑ Schüttgutdichten lt. Fa. Mollet Füllstandtechnik
- ↑ Hans-Albert Kurzhals: Lexikon Lebensmitteltechnik. Band 2: L – Z. Behr, Hambörğ 2003, ISBN 3-86022-973-7, s. 723.