Wp/frs/Skeemii

Skeemii of skäiküen is däi natürwäitenskup, däi sük mit däi stuudje fan d' struktüer un upbaau fan stoffen, mit däi skeemsk ferannerns, däi unner bestemt umstenniğkaiden geböörent, un mit däi wetten, däi äien d'r fan upstellen kan, ofgeeven daajt. Däi ğeemii is hecht mit d' biijooloogii un d' natürküen besibt. Dat rebäit fan d' wäitenskup, dat bâajd ferbinnen daajt is föör d' äien däi bioskeemii un föör d' anner däi natürkünniğ skeemii. Ook mit anner wäitenskuppen sünt an 't skeirebäit näej wäitenskuppen as däi geoskeemii un däi skeemoinf'rmóóktik undstóón.

Däi skeemii in höör fandóóğsk föörm as nau wäitenskup undstun in d' 17. un 18. jorhunnert allenkens fan 't anwennen fan 't räidelk denken, upbaauend up däi uutabserwäärens un eksperimenten fan d' alkemii.

Dat skäikünniğ weeswaark höört tau d' wichtiğst rebäiten fan d' weertskup. 't móókt stoffen, däi föör 't ferstellen fan aldóóğsgaud, eetensrêev (ook as hülpmiddel d'r föör, as mäesstoffen un untüüğmiddels) of föör 't beetern fan sundhaid behöft wordent.