Wp/frs/Duuven
| Duuven
(Columbidae) | ||
| Örnen | Columbiformes (Duuvenföögels) | |
| Klâas | Aves (Föögels) | |
| Rîiğ | Tetrapoda (Landwaarveldäären) | |
| Ooverklâas | Gnathostomata (Keevmuulen) | |
| Femiilje | Duuven | |
| Aautoor (Örnen) | Latham, 1790 | |
| Aautoor | Illiger, 1811 | |
| Bild |  | |
Däi duuven (Columbidae), fan Middelleeğdüütsk dûve, Harlingerfräisk duufe, bünt 'n tsoordenrîik femiilje fan däi föögels. Säi bünt däi enkeld femiilje fan d' örnen fan däi duuvenföögels (columbiformes). 'N mannelk dûuv häit't duffert. Däi tsoorden fan däi femiilje hebbent 'n recht äinhaidelk körperbaau mit krachtiğ ruemp un 'n relóótiif lütje kop, däi bii 't loopen in krakteristisk wîis fööer un skiinbor t'rüeğ beweğt word't: Häi word't nóó elker tree "nóóhóólt", soo dat dat bild up d' nethuud bit d'r hen rüst't - 'n stelrefleks. Bii däi mäiest tsoorden bünt däi feeren griis, graau of bruun klöört. Enkeld tsoorden, däi mäist tau däi früchtduuven höörent, hebbent läip buent feeren.
Duuven erneerent sük ooverweegend fan plantelk naarung, däi fan däi mäiest tsoorden undäilt ferslooken word't. Anners as däi mäiest anner föögels tielent duuven däi kop bii 't drinken näit an - dat was dat bruukelk "skepdrinken" - man suugent dat wóóter up: "suuğdrinken". Däi nüsten fan däi duuven bünt mäist läip äinfolliğ struktüren. Dat läeğsel bestaajt uut äin bit twei aier. Tau däi besünniğkaiden fan däi duuvenföögels telt dat bilden fan däi soo nöymt kropmelk, wor däi jueng föögels mit erneert wordent. Däi nüstlingen waasent läip gaau, bii fööl tsoorden bünt säi al nóó twei wêek flüeğ. Däi femiilje umfat't ruuğweğ 42 góódern un meer as 300 tsoorden, däi grôotst tsoordenföölfolliğkaid gift dat up dat gebiit fan Oostóósien bit Aaustróólien. In d' Póólearktis kooment 29 tsoorden fööer, d'r fan fiif in Middeldeuropó.
Naarung
[edit | edit source]Däi mäiest tsoorden erneerent sük bold bloot plantelk. Duuven bünt anners as fööl anner sóódfreetend föögels näit kumpóóbel, sóód of körrels mit d' nieb uut t' puulen. Säi neement düs sóódkörrels, früchten, bäjen un ook lütje waarvellöes däären häil up un fersluukent höör. Ook däi fauten wordent bii d' naarungsupnóómen man häil selden bruukt.[1] 'N uutnóóem d'r fan is däi tandûuv, däi mit höör krachtiğ nieb kumpóóbel is, ook grooterder sóód köt t' biiten. Oover disser tsoord liegent man mien abserwäärens fööer. Worskiinelk bruukt säi d'r bii höör fauten tau 't fasthollen fan grooterder naarungsdäilen.[2]
Litteróótüer
[edit | edit source]Gerhard Rösler: Die Wildtauben der Erde – Freileben, Haltung und Zucht. Verlag M. & H. Schaper, Alfeld-Hanoover 1996, ISBN 3-7944-0184-0.
Wellen
[edit | edit source]