Wp/frs/Bioloogii

Bioloogii is däi wäitenskup fan 't biolooğsk leevend. Säi is 'n rebäit fan d' natürwäitenskuppen un daajt sük mit däi mäien wetten fan 't leevend, man ook mit däi besünnerğkaiden fan enkeld weesens ofgeeven: bii föörbild mit höör undwikkeln, höör baauplóón un mit d' füüsikóólsk un bioskeemisk ofloopen in höör binnerst. In dat fak bioloogii word't in menniğ däilrebäiten föörskert. Tau d' däilrebäiten, däi häiel mäin dat begriipen fan 't leevend as tsiil hebbent, höörent f'rdan biofüüsiik, geneetik, molekulaarbioloogii, ökoloogii, füüsioloogii, teoreetsk bioloogii un tselbioloogii. Mit däi grôot gruppen fan leevend weesens daunt sük däi botóónik (planten), däi tsooloogii (däären) un däi mikrobioloogii (lütjest leevend weesens un wiren) ofgeeven.

Däi fandóóğsk bioloogii is ooverweegend 'n genâau natürwäitenskup, wor döör eksperimentäel, döör 'n grôot tóól fan biispillen stöönt annóóderns un räidelk ferklorens in d' middent stóónt. Man al d'r nóó, wekker fakrebäit man nimt, wordent d'r ferskeelend menäären fan unnersöykens anwend't: Däi matemóótsk un teoreetsk bioloogii slut't däi filosoofii fan d' bioloogii mit in un bruukt matemóótsk aarbaidswiisen um up 'n grôot tóól fan biispillen upbaauend modellen tau föörmuläären. Däi eksperimentäel bioloogii slut't beskriivend unnersöykens un döör unnerfinnens stöönt annóóderns, wor döör test't word't, of däi föörstelt teoriien recht bünt, mit in. Menniğ prinsiipen fan d' bioloogii baauent up 't anwenden fan skeemsk un füüsikóólsk wetten up leevend süsteemen up.