Wp/fax/Idioma aragunés

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | faxWp > fax > Idioma aragunés
Idioma aragunés
Aragonés

Aragon languages.svg

Informació
Faláu ẽ Espanha
Regiõ -
Família Línguas indueurupeias
 Línguas rumancis
  Línguas iberrumancis (¿?)
   Aragunés
Estatus oficial
Õde é oficial -
Reguláu pol
Códigus
ISO 639-1 an
ISO 639-2 arg
ISO 639-3 arg

U aragunés é unha língua rumanci da península ibérica, falá actualmenti pol unhas 11 000 a 30 000 pessoas en várias zonas de Aragõ, dondi ten status de língua própia. Tamén denumina-se altuaragunés ou fabla aragunesa. Se fala principalmenti en u norti de Aragõ, en as cumarcas de A Tchacetania, Altu Gálegu, Subrarbi i a parti ucidental de Ribagorça, inda que se fala tamén algu castellanizau, en outras cumarcas da zona. As varieais mais urientais (comu as du val de Benasque) téen características de transiciõ cõ u catalã. Nõ existen dadus sobri u usu da língua entri us falantis que hã emigrau a cumarcas nõ aragunesófunas. Assimismu, existi un númeru indeterminau de neufalantis que hã aprendiu u aragunés en un intentu pol impulsal esti idioma ameçau de estinciõ.

Algunhus esemplus du aragonés ansutã recullius pol Jean-Joseph Saroïhandy, juntu cõ unha traduciõ au chalimegu sõ:[1]

  • Me fan goyo tus güellos. (Me gústã tuis ollus).
  • Cuálo ye o nueso? (¿Quál é u nossu?).
  • A plebiu y ya está xuta la carrera. (Há chuviu i já está seca a calleja).
  • Deban da caseta bi’staba una xerata que itaba muita flama. (Deanti da casita havía unha fugueira que echava muita chama).
  • No sabebai o que m’eba pasau. (Nõ sabía u que me havía pasau).
  • Puyoron enta loma. (Subírã hácia a loma).
  • En i’stá muitas. Cuántas en bi’stá! (Há muitas. ¡Quántas há!)

Referéncias[edit | edit source]

  1. Jean Joseph Saroïhandy, «Dialectos aragoneses», Archivo de Filología Aragonesa, LXI-LXII (2005-2006), Zaragoza, Institución «Fernando el Católico»-CSIC, pág. 369.