Wp/dua/Joseph Dion Ngute

Joseph Dion Ngute, a yáɓɛ 12 má mɔ́dí mwá sɔŋgɛ mbú mwá 1954 ó Bongong Barombi, e ndé muɓoléedi a ekombo á kamerún. E nde minista mwá ɓósó má kamerún ɓoteá minyá mi nɛny lá mɔ́dí dimɔ́di mbú mwá 2019.

‎Mayáɓɛ

‎Nú yáɓɛ 12 má mɔ́dí mwá sɔŋgɛ mbú mwá 1954, Joseph Dion Ngute e nde muná sáwa ó epasi á iŋglisi. A yáɓɛ nde o mbia mwá bianédi ɓá Ɓarombi. E nde mɔ́ ni e na nyé ó diɓá lá mbány.

‎Esukúlu

‎Ó mbúsá esukúlu áō yà kurakwakwà, Joseph Dion Ngute a sɔ́di ndé ó esukúlu ɓá ma ɓelɛ nɔ na ɓwambo ɓá mɓoŋgo ná Lycée Bilingue de Buea mbú ma 1966 nátɛna 1971. Ó ten ndè a kusí nɔ́ dipapá láō inglísi e ɓelɛ́ nɔ́ ná General Certificate of Education - A-Level. Ó mbúsá niká a sɔ́di ó esukúlu e ndɛ yá Yaɔndɛ ɓá ma ɓelɛ nɔ́ ná Université de Yaounde. A kúsi diplom láō la licence ó mbú mwá 1977. Ndé mbú mwá 1977 nátɛna 1978, á alo o ɓósó ná jǒkwa láō ó esukúlu e ndɛ́nɛ ó ekombo á inglísi ɓá ɓelɛ́ nɔ́ ná Queen Mary College nyá esukúlu e ndɛ́nɛ yá de Lɔ́ndɔn. Wúma a kusi nɔ́ dipapá láō lá Master's Degree lá maɓendá tɔ ɓeŋga ná malá ó ɓosó na dipapá di bii la mater ó mbú má 1978 natɛná 1982, o esukúlu e ndɛ́nɛ yá Warwick ó ekombo á iŋglísi.

‎ Eboló

‎Pónda jǐta Joseph Dion Ngute a tá muleedi a mambendá ó esukúlu e ndɛ́nɛ yá Yaɔndɛ. O busa mbú jǐta a ɓoli eɓoló ó gɔmna. Ó mbú mwá 1986, a tɛsɛɓɛ mutá mbúsa nya mudeyedi á esukulú yá ɓato ɓá mabeda, tɔ biá na a ma nɔ́ŋgɔ́ epoló á ɓósó mwa esukúlu ó mbú mwá 1991.