Wp/cnr/Spomenik na Orlovu kršu

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | cnrWp > cnr > Spomenik na Orlovu kršu

Podignut je 1897. godine iznad Cetinja na Orlovu kršu. Simbolizuje dvovjekovnu vladavinu kuće Petrovića, čiji je osnivač bio vladika Danilo. Vladika Danilo je umro 1735. godine, a sahranjen je u Manastiru Podostrog u Mainama kod Budve. Manastir je pripadao Cetinjskoj mitropoliji sve do razgraničenja s Austrijom, kad se našao na austrijskoj teritoriji i Njegoš ga je uz određenu nadoknadu 1837. godine ustupio Austriji. Knjaz Danilo je postigao sporazum s Austrijom o prenošenju kostiju vladike Danila iz Manastira Podostrog na Cetinje, te su 1853. godine kosti prenešene i smještene u Cetinjski manastir. Za 200-godišnjicu vladavine kuće Petrovića podignut je spomenik i Vladičine su kosti iz Manastira poslije 43 godine boravka u njemu (1897. godine) prenijete i sahranjene na Orlovu kršu. Za podizanje spomenika na Orlovu kršu raspisan je bio konkurs 1893. godine. Kao najbolje, bilo je prihvaćeno rješenje koje je ponudila knjeginja Jelena, ćerka Knjaževa, docnije kraljica Italije. Saradnici na projektu bili su francuski arhitekta g. Fruše, koji je kao stipendista lijepih umjetnosti te godine bio u misiji u Dalmaciji i Crnoj Gori, i vajar P. Maro Vajtijer. Spomenik je rađen od kamena iz kamenoloma iz brdašca kod Podgorice, crveni krečnjak. Majstori su bili sa Korčule, a radovima je rukovodio inž. Andrija Radović. Spomenik je završen u oktobru 1896. godine, a svečano je otkriven 1. januara 1897. godine.

Mauzolej je podignut na Orlovu kršu[1], brdu koje se nalazi na jugozapadnoj strani Cetinja, odakle se izvanredno sagledava panorama Cetinja i njegove okoline. Sastoji se iz dva osnovna dijela, grobnice i baldahina, koji se nad njom izdiže. Grobnica sa zapadne strane ima kamenu ploču s krstom. Na gornjoj ploči grobnice reljefno su predstavljeni u kamenu simboli svjetovne i duhovne vlasti Vladičine, mitropolitski skiptar sa strane uokviruju lovorova i maslinova grančica. Preko sredine se nalaze dva ukrštena jatagana. Na istočnoj strani ukomponovan je bronzani kružni medaljon s Vladičinom glavom u profilu. Bočne strane sarkofaga ukrašene su reljefima isklesanim u kamenu stilizovanim cvjetovima i krstom u kružnim okvirima. Iznad grobnice na četiri dorska stuba uzdiže se baldahin (svod) koji predstavlja zvjezdano nebo. Svod se preko lukova oslanja na stubove. Lukovi nose ukrasne vijence u obliku astragana u čijem se tjemenu nalazi po jedan kamen temeljac s reljefnim grbovima na čeonoj strani (državni, porodični i vladičanski grbovi). Na donjoj strani ovih kamenova nalaze se ukrasni stilizovani cvjetovi s različitim brojem listova. Nebo je u obliku kalote zvjezdano i obojeno plavo. Spomenik je impozantan i s parkom koji ga okružuje predstavlja omiljeno šetalište Cetinjana.

Izvori[edit | edit source]

Cetinje moj grad

Reference[edit | edit source]

  1. Mauzolej vladike Danila na Orlovom kršu