Jump to content

Wp/cko/Yaw Osei Adutwum

From Wikimedia Incubator
< Wp | cko
Wp > cko > Yaw Osei Adutwum
Yaw Osei Adutwum
human
Sex or gendermale Edit
Country of citizenshipGhana Edit
Name in native languageYaw Osei Adutwum Edit
Given nameYaw Edit
Family nameOsei Edit
Date of birth9 April 1964 Edit
Place of birthJachie-Pramso Edit
Languages spoken, written or signedEnglish, Asante Edit
Occupationpolitician, education activist Edit
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister for Education Edit
Educated atKwame Nkrumah University of Science and Technology, University of Southern California, Kumasi Senior High School Edit
Member of political partyNew Patriotic Party Edit
Candidacy in election2020 Ghanaian general election Edit
Religion or worldviewChristianity Edit

Dr Yaw Osei Adutwum (bu wuuri i 9 April 1964) i ti Ghana politiki fɔnm nu kun wɔ bo i buka ninth palɛmɛnti fɔm su bo bu buka Fourth Republic dɛɛm su Ghana fɛn, yiri jina maari Bosotwe Constituency Ashanti Region, I jina fa maari NPP wɔ. 5 March 2021, na  Nana Akufo-Addo bo yiri tii Ghana Gomina n ayi Adutwum ka i yo Ghana  kara yofɔm kɛrɛ Kpiɛn. [1][2][3][4][5][6][7]

Diŋgɔɔ bomboori ni karakɔɔwa

[edit | edit source]

Yaw Osei Adutwum fite Jachie miɛ n bo i wo Ashanti region, Ghana fɛn n wɔ.[8] I kɔɔri secondary kara Kumasi High School wɔ bo i wo Ashanti Region, Ghana fɛn ni, dɔ na wɔ anya i Advanced level kara kadasi.[9] I nyaari i bachelor kadasi fa nati ni Land Economy (Business Administration kara su bo i faŋga woori Real Estate juma su ni) n fiiteeri Kwame Nkrumah University of Science ni Technology wɔ, fa kɔ nyini saŋga ni, wɔ adodo bo i kɔ United States miɛɛnu. I bita masters kara kadasi fa nati ni Education Management kara su fite University of La Verne ni i PhD kara fa nati ni Educational Policy, Planning ni Administration kara su fite University of Southern California.[10][8][2][1]

Juma yoowa

[edit | edit source]

Fa kɔ September sara 2004 afɔ n nu, i tekeeri New Designs Charter Schools n wɔ California, USA dɔ.[11][12][13]

Ka na nyini n bá yo, i yoori Mathematics ni Information Technology kara kere juma wɔ fa ma Manual Arts High School haari afɔ buru, na nyini saŋga n afiɛn, i tekeeri International Studies Academy, bo i kaakiri awɔrɛ kaan bo karayofɔm n ba sɔnsɔn kara.[1][14][15] I kaaki yoori mɔfɔ fa ma math kara kerefɔm bo bu wo USC/Manual Arts Neighborhood Academic Initiative (NAI) nu ni.[1][14] I kaaki yo buka jumayo asɛsɛ n bo National Research Council fa ma Career ni Technical Education n tiɛntiɛɛri bu nɔɔ na bu kere anyaari atin fa ma USA asiɛn ni kabo minɛ koro nati bu karayo fa su juma barasu kɛrɛ ni asaanu jumayo su fa ma high school ni College kara yoobiri fɔm.[16][10][17][18]

Le 9 September 2021 afɔ n cɛɛn, na bu afa Adutwum abuka fɔtufɔm dɛɛ asɛsɛ fa ma Capacity Building Center (CBC) fɔm su, bɛrɛ i wo School of Education ni Information Studies fa ma University of California, Los Angeles (UCLA).[19][20]

Ŋgondi tuuwam

[edit | edit source]

2022 dɛɛ afɔ ni, i maari karayofɔ nbaam aburasen ni kun kara kɔ buka ŋwaam wɔ na bu sɔnsɔn engineering ni medical kara nyini 2022 kara nbaam dɛɛ afɔ n afiɛn lɛɛ. Bu kɛrɛ fite i dɛɛ kɔnsituɛnsi n nu wɔ.[21] Nyini ŋgondi tu banbaka n nu, kara nbaam bo  bu sɔnsɔn engineering ni medicine kara na bu nyaari MP n dɛɛ kara kɔ buka ŋwaa n kɛrɛ kɔ yasuuri minɛ aburaŋgɔna ni kun wɔ, kaan sɔ kpeeri su bo i dodo minɛ yaa kun n bo wɔ adi i dii ka fa kɔ afɔ buru afɛn i koro buka bu ni nyini kara kɔ ŋwaa n i.[22][23]

Pɔlitiki yoowam

[edit | edit source]

Adutwum ti New Patriotic Party fɔ wɔ, na i ti Bosomtwe constituency fɔm bo bu wo Ashanti Region Ghana fen n ɛmpi. I buka Seventh ni Eighth Parliament fɔm bo bu wo Fourth Republic of Ghana n su.[2]

2016 mbaatu

I jinaari Bosomtwe Constituency fɔm bo  bu Ashanti region, Ghana fɛn dɛɛ biɛ n wɔ New Patriotic Party n dɛɛ alaka su nyini 2016 afɔ n dɛɛ Ghanafɔm jama kɛrɛ mbaatu saŋga, na wɔ anya mbaa 46,238 fite 54,144 mbaa kaanwa n kɛrɛ nu, na i nyini mbaa n sɔ jina 85.82% ni, ama na i lamɔkɔ n bo i dodoori kaan ni n la sɔnɔ n bo i yo ti District Chief Executive (DCE) fa ma Bosomtwe District ni, Veronica Antwi-Adjei bo i ti National Democratic Congress (NDC) fɔ ni. Yiri nyaari mbaa 7,215 bo i jina 13.39%.[24]

Nyini Seventh parliament n nu, Adutwum yoori juma bukaari asɛsɛɛm bo bu fere bu ka Works ni Housing ni Poverty Reduction Strategy Committees n wɔ.

2020 mbaatu

Adutwum kaaki diiri ɛmpiya mbaa n wɔ nyini 2020 afɔ n dɛɛ Ghanafɔm jama kɛrɛ dɛɛ mbaatu n nu. I diiri mbaa 57,939 fite mbaa 68,327 kaanwa n kɛrɛ bosu, bo i jina 84.80%, taraari Priscilla Mercy Nketia bo i ti National Democratic Congress fɔ na i nyaari mbaa 10, 388 bo i jina 15.2% mbaa kaanwa n kɛrɛ bosu.[25][26][27] I ti minɛm bo bu bɛrɛ ti Members Holding Office of Profit Committee ni Employment ni Social Welfare Committee of Parliament n kun wɔ.[28]

2024 mbaatu

2024 afɔ n dɛɛ mbaatu n nu, i diiri ɛmpiya biɛ n bekun wɔ fa ma Bosomtwe Constituency fɔm. I lamɔkɔ Abdullah Hamidu bo i ti National Democratic Congress party fɔ n kpasi wɔ.[29]

Karayo niɛ su dɛɛ Minister juma

[edit | edit source]

Adutwum diiri Minister for Educationn dɛɛ kpiɛn n ni tii 2021 afɔ n wɔ. Yiriy yo tɔ Mathew Opoku Prempeh su a haari afɔ nna. Nyini afɔ nna n saŋga, i koro bukaari na gomina n akoro abo Free Senior High School n bu na nyini ciiti n ayo juma.[30][31]

STEM karayobirim

Yiri Adutwum dɛɛ mɔɔya jumayo n nu, na wɔ afa sunsuni ka i ta STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics) karayobiri sɔɔm kun kun sɔ aburasan ni nnu (35) fa ma Senior High Schools (SHSs), na i kaaki ta STEM universities gusu nnu Ghana asiɛn n su. I ŋgondi tu fa nati nyini sunsuni n su n dɛɛ ahɔrɔma nu, i koro boori nyini STEM SHS sɔɔm buru ataari bu a 2022 afɔ n nu.[32][33] Nyini ŋgondi tu ni buká STEM fa kɔ karayo su wɔ, na i má nyini karayo nbaam nya sii barasum bo bu koro yo juma di nyini kara sɔnsɔnwaam kpɛrɛ.[34][35]

Aceerim

[edit | edit source]

Nyini 2019 afɔ n nu, yiri diiri Minister tɔsufɔm kɛrɛ sɔnɔ bo i yoori juma agaya. Fifiitinu fɔ nbem, bɛrɛ la Alliance for Social Equity fɔm ni Public Accountability (ASEPA) ni FAKS Investigative Services fɔm yiiri nyini kɔrɛsi n ye i nyaari nyini terefiɛ n a.[36]

Tiɛŋu diŋgɔɔ

[edit | edit source]

Adutwum aja bara na i la baa. I ti Kristofɔ wɔ, na i kɔ Pentecost Church fɔm dɛɛ asɔɔri ni.[8]


Nɔaniɛ n fiteeribiri

[edit | edit source]
  1. 1 2 3 4 https://www.ghanaweb.com/person/Yaw-Osei-Adutwum-3163
  2. 1 2 3 https://web.archive.org/web/20231214022812/https://www.parliament.gh/mps?mp=90
  3. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Akufo-Addo-swears-in-the-first-batch-of-Ministers-1196833
  4. https://citinewsroom.com/2021/05/were-on-course-with-tvet-promotion-education-minister/
  5. https://www.graphic.com.gh/news/education/ghana-news-stem-education-key-feature-in-model-schools-education-minister.html
  6. https://www.myjoyonline.com/news/education/yaw-adutwum-teaches-kwaso-jhs-students-in-an-unannounced-visit/
  7. https://www.myjoyonline.com/leading-by-example-dep-education-minister-takes-students-through-maths-class/
  8. 1 2 3 "Ghana MPs - MP Details - Osei Adutwum, Yaw". GhanaMps. Retrieved 7 December 2020.
  9. "PERSONALITY PROFILE. CoEWJ Interview with Dr. Yaw Osei Adutwum, Deputy Minister for Education. MP, Bosomtwe Constituency. » Colleges of Education News Portal". Colleges of Education News Portal. 3 August 2020. Archived from the original on 3 October 2020. Retrieved 29 December 2020.
  10. 1 2 "Hon. Dr. Yaw Osei Adutwum". Ministry of Education. Archived from the original on 25 May 2019. Retrieved 25 May 2019.
  11. "President of New Design Charter Schools Talls about my educational success". Retrieved 6 September 2023.
  12. Oyiboke, Amen (23 March 2016). "President of New Designs Charter School Dr. Yaw Adutwum talks about educational success". Los Angeles Sentinel. Retrieved 28 July 2023.
  13. Bulmuo, Bruce Misbahu (12 February 2022). "Dr. Yaw Osei Adutwum: A renowned educationist and minister of excellence". Modern Ghana. Retrieved 28 July 2023.
  14. 1 2 "The Minister - Ministry of Education Ghana". 28 October 2020. Retrieved 13 September 2023.
  15. Nartey, Laud (12 January 2021). "Make Adutwum the substantive Education Minister – Send Gh to Akufo-Addo". 3News.com. Retrieved 28 July 2023.
  16. "Yaw Osei Adutwum, Biography". www.ghanaweb.com. Retrieved 13 September 2023.
  17. Online, Peace FM. "Meet Dr Yaw Osei Adutwum: The Teacher And Chief Servant". Peacefmonline.com - Ghana news. Archived from the original on 28 July 2023. Retrieved 28 July 2023.
  18. Abisoye, Adeyiga (3 May 2022). "Dr. Yaw Osei Adutwum: Making Strides in Ghana's Educational Sector". African Leadership Magazine. Retrieved 28 July 2023.
  19. "Education Minister, Yaw Adutwum joins advisory board of the University of California". Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana. 13 September 2021. Retrieved 12 July 2023.
  20. "Education Minister, Yaw Adutwum joins advisory board of the University of California". Myjoyonline. 12 September 2021. Retrieved 12 July 2023.
  21. Quist, Ebenezer Agbey (16 January 2022). "Ghanaian MP gives full scholarships & laptops to 61 students going to university". Yen.com.gh - Ghana news. Retrieved 28 September 2023.
  22. "Education Minister gives scholarships to 61 Engineering and Medical students from Bosomtwe". Myjoyonline. 17 January 2022. Retrieved 12 July 2023.
  23. "Adutwum Gives Scholarships To 61 Bosomtwe Students". DailyGuide Network. 18 January 2022. Retrieved 12 July 2023.
  24. FM, Peace. "2016 Election - Bosomtwe Constituency Results". Ghana Elections - Peace FM. Archived from the original on 29 November 2021. Retrieved 30 December 2020.
  25. "Parliamentary Results for Bosomtwe". Mobile GhanaWeb. Retrieved 1 November 2023.
  26. FM, Peace. "2020 Election - Bosomtwe Constituency Results". Ghana Elections - Peace FM. Archived from the original on 1 November 2023. Retrieved 1 November 2023.
  27. "Bosomtwe – Election Data Center – The Ghana Report". Retrieved 1 November 2023.
  28. "Parliament of Ghana". www.parliament.gh. Archived from the original on 28 July 2024. Retrieved 13 August 2024.
  29. "2024 Ghana Elections – Parliamentary Results | 3News". Retrieved 8 December 2024.
  30. Editorial Staff (16 February 2021). "I'll still teach in classrooms if I become Education Minister - Adutwum". EducationWeb. Archived from the original on 12 July 2023. Retrieved 12 July 2023.
  31. "As Education Minister, I'll consider myself a 'teacher-in-chief' Dr Adutwum". Myinfo Ghana. 14 February 2021. Archived from the original on 12 July 2023. Retrieved 12 July 2023.
  32. "Govt to construct 35 STEM SHSs, 5 varsities – Educ Minister". Ghanaian Times. 13 December 2021.
  33. FAAPA. "Government to open six new STEM schools this year-Minister – FAAPA ENG". Archived from the original on 12 July 2023. Retrieved 12 July 2023.
  34. GTonline (7 September 2022). "Take interest in STEM education – Dr Adutwum urges traditional leaders". Ghanaian Times. Retrieved 12 July 2023.
  35. Apinga, David (24 June 2023). "More STEM Centres Nearing Completion – Adutwum". The Ghana Report. Retrieved 12 July 2023.
  36. Kale-Dery, Severious (27 January 2020). "Adutwum voted Best Dep Minister 2019". Graphic Online. Retrieved 7 December 2020.