Jump to content

Wp/cko/John Kumah

From Wikimedia Incubator
< Wp | cko
Wp > cko > John Kumah
John Ampontuah Kumah
human
Sex or gendermale Edit
Country of citizenshipGhana Edit
Name in native languageJohn Ampontuah Kumah Edit
Given nameJohn Edit
Family nameKumah Edit
Date of birth8 April 1978, 4 August 1978 Edit
Place of birthKumasi, Ejisu Edit
Date of death7 March 2024 Edit
Languages spoken, written or signedEnglish, Asante Edit
Occupationpolitician, lawyer Edit
Position heldpolitician, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana, deputy minister Edit
Work locationAdabraka Edit
Member of political partyNew Patriotic Party Edit
Candidacy in election2020 Ghanaian general election Edit
Religion or worldviewChristianity Edit
ReplacesKwabena Owusu Aduomi Edit

John Ampontuah Kumah bu wuuri 4 August 1978. I yo tiiri Ghana politikifɔ wɔ, watadifɔ, Nyɛmɛ nuaniɛ kanfɔ ni lɔya. [1][2][3][4] yiri yo yoori chief executive officer, National Entrepreneurship and Innovation Programme, haari Ejisu fɔm ba yiiri i 2020 mba tu afɔ n ka bu MP. I tiiri NPP MP wɔ.

Diŋgɔɔ bumboori ni karakɔɔwa

[edit | edit source]

Bu wuuri John Kuma 4 August 1978 wɔ. I fite Ejisu Odaho wɔ, i ti miɛn bo dɔdɔɔri sunu su wɔ, na wo Ejisu Municipal bo i wo Ashanti Region ni, Ghana asiɛn su.[9] Kumah wieeri Opoku Ware School bo i wo Kumasi n wɔ nyini yoori i  secondary level kara kɔɔwa 1997 a. Na wɔ atakasu akɔ University of Ghana (Legon) 1997 nu na wɔ akɔ de Bachelor of Arts kadasi fa kɔ Economics nu ni Philosophy afɔ nna afiɛn. 2009 afɔ ni, bu maari i MBA (Finance) kadasi bo i fite GIMPA wɔ. I kaaki nyaari Degree in Law (LLB) fiteeri University of Ghana na wɔ anya Professional Law Degree (BL) afite Ghana School of Law.[1] I kaaki nyaari i Post Graduate Diploma fa kɔ Applied Business Research nu fiteeri Nobel International Business School 2019 wɔ.[4]

November 2020 nu, na Kumah anya Doctorate fa kɔ Business Innovation nu afite Swiss Business School, Switzerland asɛin su. I kaaki laari Masters fa kɔ Applied Research (Business Innovation) nu bo i kaaki fiteeri Swiss Business School n nu.[5]

Jumayoowa

[edit | edit source]

Bu fereeri i kɔɔri Ghana Bar ka i yo solicitor ni  legal practitioner fa ma Supreme Court of Ghana 2013 nu.[10] Yiri tiiri bo i boori Aduaprokye Chambers bo i ti Law Firm na i wo Adabraka n bu a, na i ti i Managing Partner. Yiri kaaki boori Majak Associates Ltd bu a, i ti ataari ni atingbere jumayofɔm wɔ, i bitaari i sɔ wɔ haari i ba yoori NEIP juma yoobiri CEO 2017 afɔ ni.[10][11] John Ampontuah Kumah nyaari si fa kɔ mɔfɔ juma su taraari afɔ buru ni nnu dika,[12] na i la si bo i koro fa sunsuni fɔfɔrɛ ba na i ti si fɔ bo i buka minɛ alecira fa kɔ bu juma su, na i su buka juma bo i ma ngbɛfɛnim ni nsungurum kɔ bu nyunu.[13]

1992 afɔ n kɛrɛ ye i faari i ŋu wuraari NPP paati n nu a, na wɔ ayo juma paati n anzama bo asɛsɛ n nu.[12]

Pɔlitiki

[edit | edit source]

2020 afɔ ni, John Kumah jinaari mbaa na wɔ adi Ejisu constituency MP biɛ ni NPP duma nu.[7][14] I woori parliament dɔ ni, yiri tiiri Vice Chairperson fa maari Constitutional, Legal and Parliamentary Affairs Committee n a, na wɔ abuka Appointments and Subsidiary Legislation asɛsɛm n su.[12][15]

I yiwie afɔ ni, na yiri tiiri Deputy Finance Minister a, 2021 ye i nyaari nyini jinaabiri n a.[12][16][17]

May 17, 2023 dɛɛ cɛɛn ni, i bukaari tiifɔm bo bu jinaari na bu fiɛɛri IMF Executive Board's US$3 billion na bu fa buka asiɛn ni mwaa jɔrɛ bo i yoori kekere nyini saŋga ni.[18]

[icon]

Ahin bue n koro nɔaniɛ bo i buka su, yiri la deke bo i yoori i saŋga bo i juma n nu ni. A koro buka na a kan be buka su. (March 2024)

Teremaasum ni aceerim

[edit | edit source]

John Kumah tiiri sɔnɔ bo bu ŋuuri i ka wɔ ajusu ni i jumayoowa 2018 dɛɛ afɔ ni[19] na i duma abuka minɛ aburannyɔɔm bo President Akufo Addo yiiri bu 2019 ka bu ti Appointees bo bu da bu ŋu asiɛŋgu na bu bu minɛ nahɔrɛsu n su wɔ.[20]

Bu maari i teremaasu 2 June 2020 nu fa kɔ kabo i tiiri CEO bo i laari jirima bo wɔ la má aŋusu ni, Africa Centre for Integrity and Development (ACID) fɔm, bo bu ti Africa-based anti-corruption and Good Governance advocacy Civil Society Organization ni tuuri i nyini kere n a.[21]

Yaa be cɛɛn, bo i tɔɔri August 23, 2019 ni, Kuma kaaki nyaari aceeri fa kɔ kabo i tiiri CEO bo i laari jirima bo wɔ la má aŋusu n ni bo bu i ti Influential Transformational Leader ni, fiteeri GEHAB Events fɔm dɔ.[22]

All African Student Union (AASU) asɛsɛ n tuuri i kere saŋga bo i yo ti Chief Executive fa maari National Entrepreneurship and Innovative Plan-NEIP ni, bu tiɛntiɛnbunɔ nsɛn su bo bu yoori i Ghana fɛn ni, fa kɔ kabo i boro i nyi na i buka karanbaam ni miniɛ tiɛŋgu juma barasu ni.[23]

Tiisu jɔrɛ

[edit | edit source]

John Kumah jaari Apostle Lilian Kumah bo i ti Founder ni Senior Pastor fa ma Disciple of Christ Ministries Worldwide ni, 2007 dɛɛ afɔ ni.[24] Bu nyaari nbaam nsɛn wɔ.[24]

Miniɛ buka

[edit | edit source]

August 2022 nu, John Kumah toori nasaram dɛɛ aŋuniɛmbaa bue barasu bo bu fa lɔɔba wara bulaali yo bu n be barasu nnu maari miniɛ bo loori kpaasi bu na bu fun bu ŋuniɛ bue be n wɔ. Miniɛ bo bu nyaari ahin terefiɛ n la Peter ni Mensah ni Moses Addai.[25]

March 2024 nu, na wɔ mwaa GH₵120,000 (ya fa i ka US$9,400 nyini saŋga n nu) ama ka bu fa yo Ejisu Senior High Technical School nbaabiɛsɔm daabiri dɔŋgu.[26][27]

Yiwie

[edit | edit source]

John Kumah daari tukpaaki be Ghana fɛn wɔ cɛɛ má na wɔ ayo Nyɛmɛ dɛɛ, 7 March 2024 dɛɛ cɛɛn ni, i afɔ aburanna ni nnu (45) nu.[28][29][30] Bu kpiniiri Kumah daabiri May 18, 2024 wɔ, i bɔsu Onwe miɛn n nu dɔ, dɔ ye bu yoori i lemɔcɔɛ yoowa a.[31][32]

Nɔaniɛ n fiteeribiri

[edit | edit source]
  1. 1 2 Entrepreneurship and Innovation Programme". National Entrepreneurship and Innovation Programme. Archived from the original on 2 December 2020. Retrieved 10 December 2020.
  2. ↑ https://web.archive.org/web/20210415082116/https://www.gna.org.gh/1.18859105
  3. ↑ https://starrfm.com.gh/2020/07/john-kumah-donates-megaphones-tricycles-to-ejisu-constituency/
  4. 1 2 https://web.archive.org/web/20220809124719/https://mofep.gov.gh/index.php/team/ministers/john-ampontuah-kumah