Wp/cko/Alfred Oko Vanderpuije
Alfred Oko Vanderpuje(bu wuuri nasara sara buru ni kun nu I le nna cɛɛn 1955 dɛɛ afɔ ni)[1] ti Ghana kara sɔɔsɔnfɔm m kpienm ni politiki yofɔ bo kisa I ti MP bo I wo su.Yiri ti MP fa ma Ablekuma South Constituency bo i wo Greater Accra Region, Ghana wɔ kisa.[2]
I nasara Dutch fɔm awuru duma kere I Nasara ni Minɛ birim busunu kun a.I nam Vanderpuije duma nyan fiteeri Sint-Maartensdijk bo i yo wo Tholen dɛɛ lui n bue Netherland ni. I nam Jacobu Van der Puije, I yo ti nasara Dutch m Gomina Gold Coast 1780 saŋga wɔ.[3]
Diŋgɔɔ Bumboori
[edit | edit source]I fite Jamestown wɔ, bu wuuri i Mamprobi wɔ, na bu ata i dɔ ni Darkuman ni Dansoman saŋga bo i toko ti baatuma ni
Karakɔɔwa
[edit | edit source]Vanderpuije kɔɔri kara Accra Teacher Training College afɔ nsan wɔ na wɔ anya Postsecondary degree kadasi fa kɔ Education nu. I bita Masters kadasi fa kɔ Education nu bo i fite Mid America Nazarene College, na wɔ anya Specialist fa kɔ Education Administration nu afite University of Missouri, Kansas City, U.S.A.[4]
Pɔlitiki Juma
[edit | edit source]Accra Mayor
[edit | edit source]Yiri yo ti Accra Mayor a,[2] President John Atta Mills i maari nyini jinabiri n a 2009 afɔ ni na President John Dramani Mahama gusu ama wɔ aka nyini jinabiri ni i dɛɛ saŋga ni, na wɔ awie i kpe nnyɔsu juma 2017 dɛɛ afɔ ni.[5]
MP Juma
[edit | edit source]Bu tuuri mbaa maari Vanderpuije wɔ na wɔ ayo Ablekuma South Constituency MP NDC jaa nu abuka Parliament of Ghana su 2016 mbaatu afɔ ni, Greater Accra Region dɔ na i yo afɔ nna juma. Mbaa 31,927 ye i fa diiri biɛ n a, mbaa n kɛrɛ nɔɔ tiiri 59,041 wɔ, mbaa n bo i diiri n deke yaa nu i nyaari 54.36% wɔ lɛɛ mbaa n kɛrɛ nɔɔ.[10] Kabo i yo ti MP ni,. i yo buka Foreign Affairs Committee n su ni House Committee, bu ti Parliament asɛsɛm wɔ.[6]
Tiisu Jɔrɛ
[edit | edit source]Vanderpuije yi, bo bu fere i ka Gifty Naa Adei Vanderpuije ni, yoori Nyɛmɛ dɛɛ 2012 dɛɛ afɔ n wɔ, Korle-Bu Teaching Hospital dɔ ye i yoori Nyɛmɛ dɛɛ a. 2019 nu, na Vanderpuije aja bara fɔfɔrɛ, bu fere i ka Cynthia Amerley Ayiku, i cicirisu dɛɛ n wuuri ni i afɔ nso su lɛɛ ye i jaari n a.[11]
Dumakaawa Juma
[edit | edit source]Thursday 9 September 2021 dɛɛ afɔ ni, i kakiiri minɛ dɔŋgu atin fiteeri Sakaman Junction fa kɔɔri Dansoman roundabout awɔrɛ n nu dɔ wɔ. Saŋga bo polisim wo má atin n su n ye He i yoori sɔ a. Na i sayoowa n afa ŋumiyi aba minɛ bo bu nati nyini atin n bo i kaakiiri nbem su ni n dɔ.[12]
Akuruwa Jɔrɛm
[edit | edit source]LGBTQ+ (nbaram ŋuŋunu ni nbiɛsɔm ŋuŋunu saŋgaawa jɔrɛ)
Alfred Oko Vanderpuije, bo i ti MP fa ma Ablekuma South Constituency ni, October 2021 n nu na wɔ ajina Parliament si fa kabo bu kiteeri ka LGBTQ+ nya má atin kpama má Ghana ni. I jɔjɔɔri ka fa kɔ Ghana nananu sa ŋgɔɔ jɔrɛ su, nyini bara ni bara ni biɛsɔ ni biɛsɔ saŋga daari jɔrɛ n ti má deke bo bu de i wɔ fieo, na i ti sɔ awɔrɛm ni danfiɛ kɛrɛ nu. I kan jinaarisu kekereke ka ahin sunsuni n bo wɔ akpama abi n koro kaaki má cɛɛn.[13] I kaaki jinaari su ka Ghana su nananu si bo ya la i fa kɔ ajaa su n wɔ kabo bara ni biɛsɔ ngumi koro saŋga ni, na i kete atin kɛrɛ bo i ti má sɔ. Na wɔ adusu ka i ti nahɔrɛ wɔ ka Ghana kite nɔaniɛ kpamaawa kɛrɛ bo i juna LGBTQ+ si ka i nya atin, na wɔ akere kpakpakinu bo i wo ya ni U.S. ni Europe fɔm sunsuni nu ni.[7]
Jɔrɛ Nyiŋgam
[edit | edit source]Citi News anzama nu, Mr. Vanderpuije, bo i ti Ablekuma South MP ni, ŋuuri Accra wɔmbu ka i ti jɔrɛ bambaka wɔ fa ma sɔnɔ n bo bu yiiri ka i niɛ jɔrɛ n su ni nzɛn bu de i jɔrɛ ni.[8] I seeri Madam Elizabeth Sackey ka i yo aniɛ na i ni Accra Regional Minister koro yo juma nzɛn i boori juma bu.
Nɔaniɛ n fiteeribiri
[edit | edit source]- ↑ https://www.ghanaweb.com/person/Alfred-Oko-Vanderpuije-2491
- ↑ https://www.ghanacelebrities.com/2016/12/08/accra-mayor-okoe-vanderpuye-headed-parliament-wins-ablekuma-south-seat/
- ↑ https://buzzghana.com/okoe-vanderpuije-president-2020-facts/
- ↑ https://ukgcc.com.gh/hon-alfred-oko-vanderpuije/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/person/Alfred-Oko-Vanderpuije-2491
- ↑ https://www.theghanareport.com/exclusive-okoe-vanderpuije-remarries/
- ↑ https://www.etvghana.com/lgbtq-bill-our-position-remains-unchanged-oko-vanderpuije/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Oko-Vanderpuije-throws-challenge-to-new-Accra-Mayor-1361887