Jump to content

Wp/cko/Alfred Oko Vanderpuije

From Wikimedia Incubator
< Wp | cko
Wp > cko > Alfred Oko Vanderpuije
Alfred Oko Vanderpuije
human
Sex or gendermale Edit
Country of citizenshipGhana Edit
Given nameAlfred Edit
Family nameVanderpuije Edit
Date of birth4 November 1955 Edit
Place of birthJamestown Edit
Languages spoken, written or signedEnglish Edit
Occupationpolitician, educator, civil servant Edit
Position heldMayor of Accra, Member of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, head teacher, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana Edit
Educated atBenedict College, MidAmerica Nazarene University, University of Missouri–Kansas City Edit
ResidenceAccra Edit
Member of political partyNational Democratic Congress Edit
Religion or worldviewChristianity Edit

Alfred Oko Vanderpuje(bu wuuri nasara sara buru ni kun nu I le nna cɛɛn 1955 dɛɛ afɔ ni)[1] ti Ghana kara sɔɔsɔnfɔm m kpienm ni politiki yofɔ bo kisa I ti MP bo I wo su.Yiri ti MP fa ma Ablekuma South Constituency bo i wo Greater Accra Region, Ghana wɔ kisa.[2]

I nasara Dutch fɔm awuru duma kere I Nasara ni Minɛ birim busunu kun a.I  nam  Vanderpuije duma nyan fiteeri Sint-Maartensdijk bo i yo wo Tholen dɛɛ lui  n bue Netherland ni. I nam Jacobu Van der Puije, I yo ti nasara Dutch m Gomina Gold Coast  1780 saŋga wɔ.[3]

Diŋgɔɔ Bumboori

[edit | edit source]

I fite Jamestown wɔ, bu wuuri i Mamprobi wɔ, na bu ata i dɔ ni Darkuman ni Dansoman saŋga bo i toko ti baatuma ni

Karakɔɔwa

[edit | edit source]

Vanderpuije kɔɔri kara Accra Teacher Training College afɔ nsan wɔ na wɔ anya Postsecondary degree kadasi fa kɔ Education nu. I bita Masters kadasi fa kɔ Education nu bo i fite Mid America Nazarene College, na wɔ anya Specialist fa kɔ Education Administration nu afite University of Missouri, Kansas City, U.S.A.[4]

Pɔlitiki Juma

[edit | edit source]

Accra Mayor

[edit | edit source]

Yiri yo ti Accra Mayor a,[2] President John Atta Mills i maari nyini jinabiri  n a 2009 afɔ ni na President John Dramani Mahama gusu ama wɔ aka nyini jinabiri ni i dɛɛ saŋga ni, na wɔ awie i kpe nnyɔsu juma 2017 dɛɛ afɔ ni.[5]

MP Juma

[edit | edit source]

Bu tuuri mbaa maari Vanderpuije wɔ na wɔ ayo Ablekuma South Constituency MP NDC jaa nu abuka Parliament of Ghana su 2016 mbaatu afɔ ni, Greater Accra Region dɔ na i yo afɔ nna juma. Mbaa 31,927 ye i fa diiri biɛ n a, mbaa n kɛrɛ nɔɔ tiiri 59,041 wɔ, mbaa n bo i diiri n deke yaa nu i nyaari 54.36% wɔ lɛɛ mbaa n kɛrɛ nɔɔ.[10] Kabo i yo ti MP ni,. i yo buka Foreign Affairs Committee n su ni House Committee, bu ti Parliament asɛsɛm wɔ.[6]

Tiisu Jɔrɛ

[edit | edit source]

Vanderpuije yi, bo bu fere i ka Gifty Naa Adei Vanderpuije ni, yoori Nyɛmɛ dɛɛ 2012 dɛɛ afɔ n wɔ, Korle-Bu Teaching Hospital dɔ ye i yoori Nyɛmɛ dɛɛ a. 2019 nu, na Vanderpuije aja bara fɔfɔrɛ, bu fere i ka Cynthia Amerley Ayiku, i cicirisu dɛɛ n wuuri ni i afɔ nso su lɛɛ ye i jaari n a.[11]

Dumakaawa Juma

[edit | edit source]

Thursday 9 September 2021 dɛɛ afɔ ni, i  kakiiri minɛ dɔŋgu atin fiteeri Sakaman Junction fa kɔɔri Dansoman roundabout awɔrɛ n nu dɔ wɔ. Saŋga bo polisim wo má atin n su n ye He i yoori sɔ a. Na i sayoowa n afa ŋumiyi aba minɛ bo bu nati nyini atin n bo i kaakiiri nbem su ni n dɔ.[12]

Akuruwa Jɔrɛm

[edit | edit source]

LGBTQ+ (nbaram ŋuŋunu ni nbiɛsɔm ŋuŋunu saŋgaawa jɔrɛ)

Alfred Oko Vanderpuije, bo i ti MP fa ma Ablekuma South Constituency ni, October 2021 n nu na wɔ ajina Parliament si fa kabo bu kiteeri ka LGBTQ+ nya má atin kpama má  Ghana ni. I jɔjɔɔri ka fa kɔ Ghana nananu sa ŋgɔɔ jɔrɛ su, nyini bara ni bara ni biɛsɔ ni biɛsɔ saŋga daari jɔrɛ n ti má deke bo bu de i wɔ fieo, na i ti sɔ awɔrɛm ni danfiɛ  kɛrɛ nu. I kan jinaarisu kekereke ka ahin sunsuni n bo wɔ akpama abi n koro kaaki má cɛɛn.[13] I kaaki jinaari su ka Ghana su nananu si bo ya la i fa kɔ ajaa su n wɔ kabo bara ni biɛsɔ ngumi koro saŋga ni, na i kete atin kɛrɛ bo i ti má sɔ. Na wɔ adusu ka i ti nahɔrɛ wɔ ka Ghana kite nɔaniɛ kpamaawa kɛrɛ bo i juna  LGBTQ+ si ka i nya atin, na wɔ akere kpakpakinu bo i wo ya ni U.S. ni Europe fɔm sunsuni nu ni.[7]

Jɔrɛ Nyiŋgam

[edit | edit source]

Citi News anzama nu, Mr. Vanderpuije, bo i ti Ablekuma South MP ni, ŋuuri Accra wɔmbu ka i ti jɔrɛ bambaka wɔ fa ma sɔnɔ n bo bu yiiri ka i niɛ jɔrɛ n su ni nzɛn bu de i jɔrɛ ni.[8] I seeri Madam Elizabeth Sackey ka i yo aniɛ na i ni  Accra Regional Minister koro yo juma nzɛn i boori juma bu.


Nɔaniɛ n fiteeribiri

[edit | edit source]
  1. https://www.ghanaweb.com/person/Alfred-Oko-Vanderpuije-2491
  2. https://www.ghanacelebrities.com/2016/12/08/accra-mayor-okoe-vanderpuye-headed-parliament-wins-ablekuma-south-seat/
  3. https://buzzghana.com/okoe-vanderpuije-president-2020-facts/
  4. https://ukgcc.com.gh/hon-alfred-oko-vanderpuije/
  5. https://www.ghanaweb.com/person/Alfred-Oko-Vanderpuije-2491
  6. https://www.theghanareport.com/exclusive-okoe-vanderpuije-remarries/
  7. https://www.etvghana.com/lgbtq-bill-our-position-remains-unchanged-oko-vanderpuije/
  8. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Oko-Vanderpuije-throws-challenge-to-new-Accra-Mayor-1361887