Jump to content

Wp/bwr/Kuthli yam Biu

From Wikimedia Incubator
< Wp | bwr
Wp > bwr > Kuthli yam Biu

Kuthli yam Biu

Template:Wp/bwr/Infobox settlement

Biu gam Borno State

Kuthli yam Biu ye gudi yam shuwa gam Biu, na kudu Borno State, Nigeria. Nda 1920, su gom Ari Dogo ye Kuthli na mulki, yam British. Gung na ye fye Babur/Bura, ndakko su ye mutana na Biu. Kuthli ma (na 2020) ye Alhaji Mustapha Umar Mustapha Aliyu.


---

Tarihi

[edit | edit source]

Biu mbwa ka Yamta-ra-Wala (Yamta Babban), o gom gung gam Dlimbur na 1535. Yamta ye di gung ka Babur/Bura. Gung Mari Watila Tampta (c. 1670), Biu mbwa kuthli yam sharaba.

Kuthli mari gam Dlimbur, ka tuma ka Kogu da Mandaragirau. Na 1793–1838, Mari Watirwa mbwa mari na Kogu, o yita Fulani yam Gombe. Na 1878, Mari Biya mbwa Kuthli na gom ka Biu town.

British su gom Biu Division na 1918, su kuma gom Ari Dogo ye Kuthli na Biu na 1920. Na 1957, su tambah Shani da Askira ka Kuthli yam Biu.


---

Kuthli na Biu (Sarakuna)

[edit | edit source]
Shede tara Kuthli Kumti

Kananan Gwamna (LGA)

[edit | edit source]

Kuthli yam Biu ye gom LGA fye:

Biu

Bayo

Hawul

Kwaya Kusar

Mbay Kumti

[edit | edit source]

Yamta-ra-Wala mbwa mari na Dlimbur

Fulani ye yita su Biu na Mari Watirwa

British su gom mulki Biu Division na 1918

Kuthli mbwa gudi na siyasa yam kudancin Borno