Wp/bqi/کریم خان زٱند

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | bqiWp > bqi > کریم خان زٱند
Jump to navigation Jump to search
Karim Khan Zand
کریم خان زٱند
ڤٱکیل الرعایا
(ڤاٛکیل خٱلک)
Karim Khan-e Zand.png
.
ڤٱکیل الرعایا
1751 – 1 مارس 1779
نیاتریٱل مومٱڌ عٱلی خوݩ
زمار ڤابیڌاٛ مؽن c. 1705
پٱری, مٱلایر, ایران
ز دونیا رٱئڌاْ مؽن 1 مارس 1779
شیراز, فارس, ایران
قۉر مۉزاْ پارس, شیراز
ٱسلٱن خٱڌیجاْ باٛیگوم
شٱخاٛ نٱڤات
بچاٛیٱل مومٱڌ راٛئیم
ٱبولفٱت خوݩ زٱند
مٱمٱڌ عٱلی خوݩ زٱند
اْبرائیم خوݩ
سالاٛ خوݩ
سلسلٱ سلساْ زٱند
باٛڤۊ ایناق خوݩ زٱند
دا بای آغا
مٱسٱڤ شیعاْ دٱڤازدٱ اْمامی

کریم خان زٱند (زمار ڤابیڌاْ میٛن سال ۱۱۱۹ مالکٱنوݩ مادیار. مؽن مٱلایر- ز دونیا رٱئڌاْ میٛن ۱۱۹۳ مالکٱنوݩ مادیار. د شیراز) پاڌشا ایران میٛن سال (۱۱۷۹ تا ۱۱۹۳ مالکٱنۊن مادیار .). ز ایل زٱند کاْ لورن و رٱڤٱندیاراْ سلسلاْ زٱندیاْ بیڌاْ. کریم خان زٱند میٛن دی پٱری یا پیرۊز ایسنی زمار ڤابیڌاْ. هو کور ایناق بیڌاْ و خان ایل زٱند بیڌاْ. کریم خان زٱند ڤا یو کاْ پاڌشا کول ایران بی هیژ گاتی نٱگوئڌ مو شائوم و ب خوس گوئڌ ڤاْکیل مٱردوم. پاراٛیی ز عشایر لور سی شا ڤابیڌن کریم خان زٱند غٱلٱڤاْ کومکس دان و ڤاس رٱئڌن ب شیراز ڤاْلی نیا ڤاجگۊن ڤابیئن سلسلاْ زٱندیٱ ڤورگشتن سی لورسوݩ. هو رئیس ایل زٱند بی و یکی ز فٱرمونیاریٱل ناڌرشا ٱفشار. گات پاڌشایی کریم خان زٱند یکی ز بی دونگترین گات شایی میٛن ایران بیڌاْ. ای پیا نیا یو کاْ مومٱڌ هٱساْن خان قاجار ناْ شکٱسد دا میٛن دیڤونجا تاٛئروݩ یٱ بارعام دا و گوئڌ مو شا نیڌوم و وکیل الرعایا م [1] . پاراٛیی ز عشایر خٱلک لور سی شا ڤابیڌنس غٱلٱڤاْ هیاریس کردن ڤاٛلی نیا ڤاجگۊن ڤابیڌن سلسلاْ زٱندیٱ ، هونو ڤورگشتن سی ڤولات لورستان، ای پیا دیندا یو کاْ شا ڤابۊ رئیس ایل زٱند بی و هٱمچونو یکی ز سردیاریٱل لشگٱر نادرشا ٱفشار بی. هوکۊمٱت کریم خان زٱند یکی ز بی دونگترین گاتا میٛن ڤیرگار ایران بیڌاْ. هو فرموݩ خودسلاداری ایلات و عشایر شومال ایران ناْ دا و یکی ز همی ایلات ایل قاجار بی کاْ ڤا کوشدن لوتفعلی خان زٱند بانی ڤاجگوݩ ڤابیڌن سلسلاْ زٱندیاْ ڤابیڌن. ای پیا غٱلٱڤاْ موڌاراکار بی و ڤا میرمٱهنا و خٱڤانین بختیاری غٱلٱڤاْ موڌارا کرد. کریم خان زٱند تٱرست کول ایران نٱ نیا ڤاجگوݩ ڤابیڌن سلسلاْ ٱفشاریٱ بٱراْ زیر یٱ باٛیرٱق. هٱمچونو گاٛڤۊس ساڌوق خان زٱند ڤا خوش سرٱنجومی تٱرسد بٱسراْ ناْ میٛن سال 1185 مالکٱنوݩ مادیار ز عوسمانیٱل بسدوناْ و چونو بی کاْ ایران مالک میٛنٱواْ بٱئراٛین و کول باریک اۉ فارس ڤابی.

شا ڤابیڌن[edit | edit source]

نیا کوشداْ ڤابیڌن ناڌرشا ٱفشار و دٱرگراٛئڌن کٱشمٱکٱش مؽنجقا جانشینٱل لیش هو سی گراٛئڌن تاج و تٱخت شایی ایران ناْ بٱل بٱشۊ گراٛئڌ و چۊل و چاربٱرد ڤابی و میٛن هر راستاگٱ ز ڤولات ایران اوسو هر کٱسی اٛدعا شایی سی خوس داشڌ. ز بٱچاٛیٱل ناڌرشا عٱلی قولی خوݩ ، شاروخ خوݩ، اْبرائیم خوݩ و سولاٛیموݩ دویوم چٱن مجالی شایی کردن. ٱهمٱڌخوݩ ٱبدالی یکی ز فٱرمۊنداٛیٱل ٱفغانی ناڌرشا میٛن ٱفتۉزٱنوݩ ایران و مومٱڌ هٱسٱن خوݩ قاجار میٛن ٱستٱرآڤاڌ و آزاڌخوݩ ٱفغان میٛن راستاگٱیٱل شومالی ایران هر کوم اْخاسدن ڤابون ب شا ایران و میٛن چونو بٱلبٱشۊیی کریم خوݩ زٱند یا کریم توشمال ٱم اْخاسد ڤابۊ ب شا ایران. کریم خان زٱند یکی ز لوروݩ لک بی کاْ میٛن دی پٱری یا پیرۊز ایسنی و کٱمازان کاْ میٛن مٱلایراْ ایسجا بی. ناڌرشا ایل زٱند نٱ فرشناڌاْ بی سی خوراسان ڤاْلی هونو ڤا ز دونیا رٱئڌن ناڌرشا ڤا سردیاری کریم خان زٱند ڤورگٱشدن سی ڤولاتگٱ خوسۊن و کریم خان زٱند راستاگٱیٱل تۊیسرکان و کٱزاز نٱ گراٛئڌ سی خوس، ای پیا ڤا شکٱسد داڌن هاکم هٱمڌان تٱرسد هٱمڌان نٱم بگراْ سی خوس. ٱلڤٱت کریم خان زٱند هاکم ٱردٱلان نٱم شکٱسد دا چونو بی کاْ کریم خان زٱند غٱلٱڤاْ نوم دیار ڤابی و خیلیا رٱئڌن سی هیاریس و رٱئڌن ب لا لٱشگٱرس، میٛن چونو گاتی بی کاْ کریم خان زٱند ڤا علیمردوݩ خان بخدیاری یٱکاگری کرد و تٱسمیم گراٛئڌن ڤایٱک راٛڤن سی شکٱسد داڌن ابولفٱت خان هاکم دٱسد نشونداْ شاروخ کر ناڌرشا ٱفشار دٱسد آخر ای ساْ تا سردار ڤایٱک قرار لاهاڌن کاْ سی نجات ایران یکی ناْ بکونن ب شا. یٱکاگری ٱبۊتوراڤ نٱڤاْ هالۊ شا هوساٛین سٱفٱڤی نٱ ڤا نوم شا اْسماعیل ساٛیوم کردن ب شا و جاگٱیٱل نٱ میٛنجقا خوسوݩ بٱئر کردن. علیمردۊن خان بخدیاری سی یو کاْ شا تازٱ غٱلٱڤاْ کۊچیر بی ڤابی ب هامیندار شا، کریم خان ٱم ڤابی کاْ سردار کول سپا و ٱبولفٱت خان ٱم ڤابی ب هاکم اٛسباڤوݩ.

عٱسگدونی[edit | edit source]

سرچشمٱ[edit | edit source]

  1. [۱] دیارگٱ مۉزاْ کاخ گولستان]