Wp/bqi/آسدوݩ خۊجستان

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | bqiWp > bqi > آسدوݩ خۊجستان
Jump to navigation Jump to search
Khūzestān Province
آسدوݩ خۊجستان
آسدوݩ
Ziggurat in Chogha Zanbil, 13th century BC
Ziggurat in Chogha Zanbil, 13th century BC
Map of Iran with Khūzestān highlighted
Location of Khūzestān within Iran
ڤولات  Iran
Region Region 4
پاتٱخت ٱئڤاز
Counties Template:Wp/bqi/نڤشتاْیٱل گولگر ڤابیڌاْ ڤا ڤیرگۊل
جاگٱپی
 • جاگٱپی کول Template:Wp/bqi/چپ‌ چین۶۴٬۰۵۵ km۲ (Template:Rnd sq mi)
نوفۊس(۲۰۱۱)[1]
 • نوفۊس کول ۴٬۵۳۱٬۷۲۰
 • تٱپستاْیی نوفۊس
Bad rounding here۷۱/km۲ (۱۸۰/sq mi)
راستاگٱ گاتی IRST (یۊ تی سی +۰۳:۳۰)
 • تۉستون(DST) IRST (یۊ تی‌ سی +۰۴:۳۰)
زڤونٱل جاڤٱندٱ فارسی, لوری/بختیاری, عرۉی, ٱرمنی, تورکی قشقایی

آسدوݩ خۊجستان یٱکؽ ز ۳۱ تا آسدونٱل ڤولات ايران اْ. ای آسدوݩ میٛن بلٱمگٱ ڤولات ایراناْ ۉ پاتٱختس شٱئر ٱئڤاز اْ. آسدوݩ خۊجستان میٛن بلمگٱ ٱفتۉنشین ڤولات ایران اْ کاْ نیٛهنگ باریک اۉ فارس راسد اْبیڌاْ. ای آسدوݩ پٱتٱخت نفت و گاز ڤولات ایران اْ. جا گٱپی کول ای آسدوݩ ۶۴,۰۵۷ کیلۊمرت چارسیک اْ .نوفۊس ای آسدوݩ میٛن سال ۱۳۹۵ ، ۵۰۶'۷۱۰'۴ کس بیڌن اْ. پٱتٱخت آسدوݩ خۊجستان شٱئر ٱئڤاز اْ. ز دیڌجا ڤیرگارمندی آسدۊن خۊجستان؛ دیندا دارترین راستاگٱ ڤولات ایران اْ ، دیندایی ایسجا بیڌن آئم میٛن ای آسدوݩ اْرسٱ ب ۲۷۰۰ سال دینداتر ز زمار ڤابیڌن هٱزرٱت عیسی جۊری کاٛ رٱڤٱندیاری شٱرآڤیشتاْیی میٛن عیلام اْرسٱ و ساْ هزار سال دینداتر ز زمار ڤابیڌن هٱزرٱت عیسی .آسدوݩ خۊجستان ز بلٱمگٱ اْرساْ ب باریک اۉ فارس. ای آسدوݩ بلٱمگٱ ٱفتۉزٱنوݩ ڤا آسدوݩ بۊشئر و ز بلٱمگٱ ڤا آسدوݩ چارمال بختیاری و آسدوݩ کوگلۊیاْ بۊیرٱئمٱڌ هومسائاْ. ای آسدوݩ ز شومال ڤا لورسۊ و آسدوݩ ایلام هومسا ئاْ و ز سیک ٱفتۉنشین سی ڤولات عراق رٱ داراْ.

نوم[edit]

خۊجستان هومبراڤٱراْ ڤا ڤولات زایاراْ خۊزی، گٱپوݩ لور ڤ سۊسن اْگوڌناْ ، سۊساْ ک نوم بٱئری ز شٱرسڌوݩ ایزاْ مالمیر اْ. دینداتر ز اوڤیڌن هند و آریائی‌ یٱل ڤ خۊجستان، ای ڤولات ز عیلامیٱل بیڌاْ. آریایی‌یٱل مؽن زڤونسوݩ ڤس اْگوڌناْ .جۊر ۋولات هند ک نومس ز گلال سند اْیاهاْ. (سۊساْ/سۊس=هۊز=خۊز). سۊسن ایزاْ مالمیر ڤٱر گئلال اۉ کورٱنگ (ب فارسی کارون) چوک ڤابیڌاْ. ری چونو پایاْیی هۊزی هومبراڤٱر ڤا خٱلکی کاْ سرچشماْسوݩ ز رئخۊناْ اۉ کورٱنگ اْ . گاٛلال کورٱنگ گٱپترین گئلال ڤولات ایران اْ کاْ ز کورٱنگ بختیاری (ب فارسی زردکوه بختیاری) سرچشماْ گرهڌاْ. خوزی ڤابیڌاْ هوزی (جۊر خوشک کاْ ڤابیڌاْ هوشگ). ٱئڤاز سریٱک خوز و هوز هومبراڤٱر ڤا خۊجستان ریشاْ نومسوݩ یکیٱ . سۊساْ/سۊسن ایزاْ مالمیر ڤ ڤارو ڤا ٱئڤاز ڤا داٛڤوݩ گئلال اۉ کورٱنگ چوک ڤابیڌ اْ . نوم گئلال اۉ کورٱنگ ز کورٱنگ ٱ.سی هاْ کاْ کورٱنگ سرچشمٱ اۉ کورٱنگ. نوم عیلام/ایلام ز هلتمتی گرهڌاْ ڤابیڌاْ. (هلتمتی=هلامتو=الامتو=عیلام/ایلام) .عیلام هومبراڤٱراْ ڤا ڤٱر کوسار لورنشین خۊجستان .عیلام یکی ز دیندارترین ڤولاتٱل دونیا و یکی ز شٱئرآڤیشتی یٱل دیندادار بشر ڤیڌاْ. چوغازمبیل نومیٱ و زڤون لوری و نشق پلاْدار هو چی نشق داْڤوݩ چۊغا لوری(بختیاری و فیلی) اْ. چوغازمبیل ٱڤلین آرنگیٱ کاْ میٛن سامونجا یونسکو دیاری کرداْ ؛ نوم چوغازمبیل ٱسلٱن عرڤی نیڌ و فارسی یٱم نیڌ و لوری اْ.دز ب زڤون لوری بختیاری هومبراڤٱراْ ڤا خۊڤ و خٱش.(چی هاْ کاْ اٛگون مٱنسی ٱمرۊ ڤ دز نیڌی)

ڤولات شناسی[edit]

هاْ آستوݩ ز شومال و ٱفتۉزٱنوݩ ڤا کوسار زاگروس هوڤال هد. رٱهڌن ری ڤ آسدوݩ ز ڤارویی ای کوئا کم اْبۊ و جاس اْڌاْ ب تٱپاْیل. خۊجستان ز ڤٱرگرهڌاْ دو تا راستاگٱ کوسار و جولگاْ. دو پنجٱک ز جاگپی آسدوݩ خۊجستان کو اْ و ساْ پنجٱکس اْبۊ ب جولگٱ.کو چۊ؛ کورٱنگ؛ شاڤیش اۉ بندنٱل مامازا کو شٱ و کو چال چنتا ز کویٱل آسدوݩ خۊجستانن. جولگاْ خۊجستان یتی شیڤ داراْ و میٛن پاراْیی ز جاگٱیلس گومبٱزا نمکی هڌ کاْ خوس کارگراترین چی سی سۊر کردن زمینٱل و اْڤٱل اْ.

گئلال[edit]

آسدوݩ خۊجستان اۉس ز کول آسدونٱل دیٱر ایران ڤیشدراْ. پٱنژ گئلال گٱپ کاْ ز زاگروس سرچشماْ اْگرن زمینا جولگاْ خۊجستان ناْ سیر اۉ اْکونن و اْریسن میٛن باریک اۉ فارس. کاروݩ گٱپترین گئلال ایران اْ و سرچشماْس کویٱل زردکو بختیارن و تیٛینا گلالی کاٛ اٛبۊ ماٛنس کشتی بورد.گئلال اۉ کورٱنگ اۉ ز زاگروس میٛنجقایی اْیوفتاْ ڤ رٱ. گئلال‌ اۉ کورٱنگ تیٛ شٱئر شۊشتر ڤا گئلال دز یٱجا اْبۊ و تیٛ باریک اۉ فارس ڤا گئلال ٱرڤٱند یٱجا اْبۊ و ز اوچو ڤا اْریساْ ب باریک اۉ فارس. گئلال کرخاْ سیٛومی گئلال بولٱند نیا اۉ کورٱنگ و سفیڌرۊڌ اْ.

سرچشمٱ[edit]

  1. Selected Findings of National Population and Housing Census 2011