Jump to content

Wp/bol/Daula Kanem-Borno

From Wikimedia Incubator
< Wp | bol
Wp > bol > Daula Kanem-Borno
Kanem-Bornu Empire
historical country
Inception11. century Edit
Official languageSaharan Edit
ContinentAfrica Edit
CapitalNjimi Edit
Coordinate location13°5′56″N 14°31′59″E Edit
ReplacesKanem Empire Edit
Language usedSaharan Edit
Dissolved, abolished or demolished22 April 1900 Edit
Category for maps or plansCategory:Maps of Kanem-Bornu Edit
Map
Tutar daular Kanem Bornu
Abubakar Ibn Umar Garbai El-Kanemi of Borno
Dandan Shehu Abubakar Garbai

Daula Kanem-Borno kasantu daula ji ba beyi ga inko inso teneji woli Chadi ga Najeriya. Anin Mona woli Larabawa aji Unda daulaye ga kanem Empire koga karni in 9th har zuwa Sanga kasantu daula musulwa Barno (Daula Barno) ga soninshe in 1900. Kenam empire ji Yan koga soninshe 700 zuwa 1380) kasantu ji woli chad, Nijeriya ga libya (1) ga matuku tattira wolinshe ga daukaci woli chad ga Alan harzuwa aushi woli Libya (Fezzan) ga dar Niger ga gudi kamaru. (1380s zuwa 1893) Kasantu ga beyi la aji undato inso gudi mana dar Najeriya, laga tinadom ga Siro fiya ga daula kamen, ko tattira wolinshe ga inso mate do kala aji koga wolinshe mana min Chad, Nijar Sudan ga kamaru wantun da'ira koga soninshe in 1380s Zuwa Soni in 1893. Farko tarihi daulaye Monantan ga Jeri anin moyinshe do Girgam Ani mecce bincike an woli jamus wato Heinrich Barth la ganantungo ga soninshe 1851.

Nazari Gako Kafa Daula

Kanem kasantu ga aushi lake yanki goma ga lake Unda wato trans- Sahara trade lake Dalla goru tripoli ga kala yanki tabki cadi. Jele miyya birane woli kawai ko tattira harga maddi kungiyoyi miyya makiyya anin amfani ga harsunaau mana tetteke teda Harshe aji (Toubou).

Kafa Yankiye Koga Anin Cirani c.600 BC

Yadda la watungo kenan rudani. Maddi manshi tarihi aji danginta Ga wena kanem-bornu ga kifewa daula Assyrian Empire c. 600 BC harzuwa gudi mana dar tabki chadi(2) Amma kafa nazarce zaman in goya boii cewa wena yanki yatu kusanci ga gadakoyi anin cirani.(3)

Foyo Koga Yan Kanebu (Dugua) c. 700 AD

Koga modi nazari modi karni wantun cewa moyinshe zalan kafaji ga soni in 700 AD ga wol woli anin dayi ye la aji amfani ga Harshe Tebu kanembu. Forango miyya kanembu aji tursasasu mate dayan yankunasu har zuwa woli mara lake yanki aushi mana zoni tabki chadi koga matsin siyasa ga desiccation ga matsi beyi donosu ga yanki laga yanci kotto Yan Asali, walled city state belonging to the sao culture. Ga wol woli Mulki Duguwa dynasty, kanembu aji mamaya sao, bawai boii aji gwabza washi Dalla su har zuwa tetteke karni in (16)th.

Wena Agisymba

Nazari modi aji alako woli la tambatoye Agisymba inko (Ptolemy aji ambata Yan ga Dalla karni in balau (2nd AD) itaji mashahuriya daula kanem ye.(5)

Ɗiwwa