Wp/blk/ပအိုဝ်ႏသဒ္ဒါႏ

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | blkWp > blk > ပအိုဝ်ႏသဒ္ဒါႏ

၁။ နာမ်ႏ

အမဥ်ꩻအမျိုꩻမျိုꩻဖုံႏယို ကဟော်ꩻနယ်ဖေႏဒါႏ ပွုဒ်ဖုံႏယိုလဲ့ ဟဲ့ꩻဗာႏ " နာမ်ႏပွုဒ် " န၀်ꩻသွူ ။ ပွုံႏစံႏ

  • လိုꩻ ၊ လူꩻ ၊ လိုꩻခို ၊ လိုꩻမူႏ ၊ ခွန်ထွန်း ၊ နင်ꩻနု ( ပုဂ္ဂိုလ်ႏ )
  • ဒဲဥ် ၊ ဟန်ႏအို ၊ ခဲဥ်ႏ ၊ တသာႏ ၊ ကံ(ကံသေင်ႏ) (ခဲတံ) ၊ ကံထီ (မွိုက်) (ဘောပဲဥ် )၊ ( ၀တ္ထု)
  • သꩻ ၊ စေႏတနာႏ ၊ သဒ္ဓါႏ ၊ ပညာႏ ၊ သတိꩻ ၊ လောဘ ၊ ဒေါသ ၊ မောဟ ( ဓမ္မ )။

၂။ ကြိယာႏ

ပုဂ္ဂိုလ်ႏတဖြာꩻဖြာꩻ ၀တ္ထုတမျိုꩻမျိုꩻ ကထွာကမာꩻ ကခံႏစာꩻဗာႏ ကပေါႏလွဥ်ဒါႏ အပွုံႏအငုဲင်ꩻ အလွိုး အမူအယာဖုံႏ အစွိုးစွိုးယို ဟဲ့ꩻဗာႏ "ကြိယာႏ" န၀်ꩻသွူ ။

ပွုံႏစံႏ-

  • မာꩻ ၊ အံႏ ၊ ထင်ႏ ၊ ဖေႏ ၊ လူႏ ၊ ထူႏ ၊ ကွီ ၊ ခံႏစာꩻ (ကြိယာႏလိုႏကံႏ)။
  • ထွာ ၊ ဗေင်ႏ ၊ အုံ ၊ ဖညာꩻ ၊ လွစ်ထန်ႏ ( ကြိယာႏလိုႏကံႏ )။

ဥပမာႏ- ပွုံႏစံႏ ( ကတ္တားဝါကျ/ ကံႏဝါကျ ) ( က ) ခွေ အံႏ ဒဲဥ် သွူ။

( ကတ္တားဝါကျ / ကံႏဝါကျ )

( ခ ) ခွန်ထွန်း ဝုဲင်ႏ ဖရာꩻ သွူ ။

( ကတ္တား၀ါကျ/ သမ္ပဒါန်ႏ၀ါကျ/ ကံႏ၀ါကျ )

( ဂ ) နင်ꩻနု လူႏ ဖရာꩻ က၀်ႏ သွူ ။

( ကတ္တား၀ါကျ/ အပါဒါန်ႏ၀ါကျ )

(ဃ) ခွေ အ၀်ႏ၀ေင်ꩻမန်ႏတလေꩻ သဲင်ꩻလွဥ် သွူ ။

( ကတ္တားဝါကျ / သြကာသဝါကျ )

( င ) ခွေ အုံ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻကို သွူ ။

သမ္ဗန္ဓဝါကျ - ဝါကျသွုပ် ( အပဓာန၀ါကျ (လက္ခဏ၀ါကျသွုပ်) / ( ပဓာန၀ါကျ )

( ၁ ) ခွေမဥ်ႏအောင်ႏလိတ်တန်ꩻတဆီန၀်ꩻ ခွေအီႏထင်ႏသွုပ်ယင်း တက္ကသိုလ်ႏသွူ ။

( အပဓာန၀ါကျ (ဟေတု၀ါကျသွုပ်) / ( ပဓာန၀ါကျ )

( ၂ ) ကွပ်စွဥ်ႏခွေအောင်ႏလိတ်တန်ꩻတဆီန၀်ꩻမꩻ ခွေထင်ႏသွုပ်ဗာႏယင်း တက္ကသိုလ်ႏသွူ ။

( အပဓာန၀ါကျ (တုမတ္ထ၀ါကျသွုပ်) / ( ပဓာန၀ါကျ )

( ၃ ) ယံဖေႏခွေသွဥ်း ကလꩻဗာႏ မဂ်ဖိုလ်ႏနိဗ္ဗာန်ႏအတာႏ ခွေသွဥ်းလူႏဗာႏ ဗွေႏသံႏဃာႏသီး သင်္ကန်ꩻဖုံႏသွူ ။


= ခွေသွဥ်း မဥ်ႏအောင်ႏ လိတ်တန်ꩻတဆီန၀်ꩻ၊

= ကွပ်စွဥ်ႏ ခွေ အောင်ႏ လိတ်တန်ꩻတဆီန၀်ꩻမꩻ၊

= ယံဖေႏ ခွေသွဥ်း ကလꩻဗာႏ မဂ်ဖိုလ်ႏနိဗ္ဗာန်ႏအတာႏ

ယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"အပဓာနဝါကျ" နဝ်ꩻသွူ ။

ပဓာနဝါကျနဝ်ꩻ လယိုဖုံႏ = ခွေ အီႏထင်ႏသွုပ်ယင်း တက္ကသိုလ်ႏ သွူ ။ = ခွေ ထင်ႏသွုပ်ဗာႏယင်း တက္ကသိုလ်ႏ သွူ ။ = ခွေသွဥ်း လူႏဗာႏ ဗွေႏသံႏဃာႏသီး သင်္ကန်ꩻဖုံႏသွူ ။

၃။ ကာႏလသွံမျိုꩻ

၁။ အတိတ်ကာႏလ၊ ၂။ ပစုပ်ပန်ႏကာႏလ၊ ၃။ အနာႏဂါတ်ကာႏလ။

အတိတ်ကာႏလ-

ထွာထွူလဲဥ်း၊ မာꩻထွူလဲဥ်း အခိန်ႏကာႏလ (န၀်ꩻဟွဥ်ႏ၊ မဟာ၊ မစာႏ၊ ကလဲဥ်းခိုႏချာ) ယို ဟဲ့ꩻ " အတိတ် " န၀်ꩻသွူ ။

သင်္ကေတပွုံႏစံႏ

(က) -------- ဖို ( ခ ) ------------- လဲဥ်း

( ဂ ) ---------- ဖိုလဲဥ်း (ဃ) ----------- ထွူလဲဥ်း။


ခင်ႏလမ်း

(က/ခ/ဂ) " ----ဖို/ ----- လဲဥ်း / ----- ဖိုလဲဥ်း " ဖုံႏန၀်ꩻ အုံကြိယာႏဆꩻချာ။

(ဃ) ----- ထွူလဲဥ်း "


ပွုံႏစံႏ

(က) = ခွန်ထွန်း ထွာ ( ဖို ) ဒုံလိုꩻတန် သွူ ။

        =    ခွေ            အံႏ     ( ဖို  )    ဒဲဥ်        သွူ ။
        =     ဗွေႏစင်ꩻ    ဟော်ꩻ    ( ဖို  )     တရာꩻ        သွူ ။
        =     ဗွေႏသျင်ႏ     ဝုဲင်ႏ       ဖို        ဖရာꩻကက္ကူႏ     သွူ ။

( ခ ) = ခွန်ထွန်း ထွာ လဲဥ်း ဒုံလိုꩻတန် သွူ ။

        =    ခွေ            အံႏ      လဲဥ်း      ဒဲဥ်        သွူ ။
        =     ဗွေႏစင်ꩻ    ဟောꩻ     လဲဥ်း      တရာꩻ        သွူ ။
        =     ဗွေႏသျင်ႏ    ဝုဲင်ႏ        လဲဥ်း       ဖရာꩻကက္ကူႏ     သွူ ။

( ဂ ) = ခွန်ထွန်း ထွာ ဖိုလဲဥ်း ဒုံလိုꩻတန် သွူ ။

        =    ခွေ        အံႏ      ဖိုလဲဥ်း        ဒဲဥ်        သွူ ။
        =     ဗွေႏစင်ꩻ    ဟောꩻ     ဖိုလဲဥ်း       တရာꩻ        သွူ ။
        =     ဗွေႏသျင်ႏ    ဝုဲင်ႏ       ဖိုလဲဥ်း        ဖရာꩻကက္ကူႏ     သွူ ။

(ဃ/၁) = ခွန်ထွန်း ထွာ ထွူလဲဥ်း ဒုံလိုꩻတန် သွူ ။

            =    ခွေ            အံႏ      ထွူလဲဥ်း        ဒဲဥ်        သွူ ။
             =     ဗွေႏစင်ꩻ    ဟောꩻ     ထွူလဲဥ်း      တရာꩻ        သွူ ။
           =     ဗွေႏသျင်ႏ    ဝုဲင်ႏ       ထွူလဲဥ်း        ဖရာꩻကက္ကူႏ     သွူ ။

(ဃ/၂) = ခွန်ထွန်း ထွာ ဒုံလိုꩻတန် ထွူလဲဥ်း သွူ ။

            =    ခွေ            အံႏ      ဒဲဥ်        ထွူလဲဥ်း        သွူ ။
             =     ဗွေႏစင်ꩻ    ဟောꩻ     တရာꩻ       ထွူလဲဥ်း       သွူ ။
           =     ဗွေႏသျင်ႏ    ဝုဲင်ႏ      ဖရာꩻကက္ကူႏ    ထွူလဲဥ်း        သွူ ။


နီငဝ်ထွုံꩻစဲဉ်ႏ သွုံꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏ

ယိုခါ နီပအိုဝ်ႏပေႏဖုံႏ တဲမ်းလိတ်သား မနဲအာလွဉ်သွူ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ႏကျောင်ꩻနဝ်ꩻ ယိင်းအာအာသွူ ။ ပေါႏလိတ်စောင်ႏထန်ႏတဲ့ သေနန်းပါနီ ကဲဥ်းအာအာတဲင် ကပ်ပသာလွဉ်တွော့ꩻ သꩻရောင်းသꩻရေꩻ ဟော်ꩻထွားဆွုမ်ႏဗာႏနဝ်ꩻသွူ ။ ယပါꩻပါꩻ/ ယဖြာꩻဖြာꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ် ပအိုဝ်ႏထွုံꩻစဲဥ်ႏ ငဝ်းသွုံꩻမဲဥ်ႏဒါႏ၊ (တဲမ်းပအိုဝ်ႏငဝ်း အလွေꩻအသဲင်ꩻအတွိုင်ꩻဒါႏ၊ ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ ဒါႏတဝ်း (တဲမ်းလောင်း၀င်ꩻငဝ်း)တဲ့ ပါနေနေသွူ ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ မဲဉ်တဲမ်းနယ်ငါႏ ကဗျာခရာႏ၊ တဲမ်းလိတ်ပအိုဝ်ႏခရာႏ၊ ပအိုဝ်ႏငဝ်းလွေꩻသဲင်ꩻခရာႏ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏအာတန်၊ ယိုတလဲင်ႏနဝ်ꩻ ခွုင်းအခိင်ႏကလꩻ တဲမ်းပျꩻနယ်ဗာႏ " ဝင်ꩻငဝ်း နီငဝ်း-ဗိုန်ပီတဝ်း" ပွုံႏစံႏလယိုအတွိုင်ꩻသွူ ။

ပွုံႏစံႏ ( ၃ )

မန်းနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " ဤခေတ်၌ တပည့်တို့ကို ဆုံးမကြသော ဆရာတို့သည် တုတ်ဖြင့်မရိုက်ကြဘဲ နားလည်အောင် ရှင်းပြကြပါသည်" ။ ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယို - " ခေတ်ယိုခါ ဆရာႏသီး ကဆွုံꩻမꩻလွဒါႏ တပဲ့ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ တွဲႏတဝ်းဒွုမ်တွမ်ႏခွဥ်းတဲင် ဖေႏနေးကသေနာႏ ခြုဲင်းနယ်နေးဒျာႏနဝ်ꩻသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းတဝ်းမန်းငဝ်း )။ ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " ခေတ်ယိုခါ တပဲ့ꩻဖုံႏယို ကဆွုံꩻမꩻဒါႏ ဆရာႏသီးနဝ်ꩻ တွမ်ႏခွဥ်းတွဲႏလွတဝ်း၊ ယံကေသနာႏ သျင်ꩻပျꩻလွဒျာႏနဝ်ꩻသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းမန်းငဝ်း )။ ယူႏသွော့နုဲင်းယို - (က) " ဆွုံꩻမꩻတပဲ့ꩻ" နဲ့ ? - " တပဲ့ꩻဆွုံꩻမꩻ " နဲ့ ?

        ( ဆွုံꩻမꩻတပဲ့ꩻ - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

( ခ ) " တွဲႏတဝ်းတွမ်ႏခွဥ်း " နဲ့ ? - " တွမ်ႏခွဥ်းတွဲႏတဝ်း" နဲ့ ?

        ( တွဲႏတဝ်းတွမ်ႏခွဥ်း - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တဲမ်းနယ်ꩻ (၂) နယ်ꩻလယို တဲက်ထွားဟော်ꩻယူႏ ထူႏသွော့အနယ်ꩻနေား - (က) ခေတ်ယိုခါ ဆရာႏသီး ကဆုံꩻမꩻလွဒါႏ တပဲ့ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ တွဲႏတဝ်းဒွုမ်တွမ်ႏခွဥ်းတဲင် ဖေႏနေးကသေနာႏ ခြုဲင်းနယ်နေးဒျာႏနဝ်ꩻသွူ ။ ( ခ ) ခေတ်ယိုခါ တပဲ့ꩻဖုံႏယို ကဆုံꩻမꩻဒါႏ ဆရာႏသီးနဝ်ꩻ တွမ်ႏခွဥ်းတွဲႏလွတဝ်း၊ ယံကသေနာႏ သျင်ꩻပျꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ ။

မန်းနဝ်ꩻ - တပည့်တို့ကို ( ကံ )၊ ဆရာတို့သည် ( ကတ္တား )၊ တုတ်ဖြင့်(ကရိုဏ်း)၊ မရိုက် ( ကြိယာ )။

        မန်း (ကံ၊ ကတ္တား၊ ကရိုဏ်း၊ ကြိယာ) ။

ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ - ဆရာႏသီး ( ကတ္တား )၊ တပဲ့ꩻဖုံႏ (ကံႏ)၊ တွဲႏတဝ်း ( ကြိယာႏ )၊ တွမ်ႏခွဥ်း (ကရိုဏ်း)။

        ပအိုဝ်ႏ (ကတ္တား၊ ကံႏ၊ ကြိယာႏ၊ ကရိုဏ်း)။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ " နီငဝ်း၀င်ꩻငဝ်း - ဗိုန်ပီတဝ်း " နဝ်ꩻသွူ ။

ပွုံႏစံႏ ( ၄ )

မန်းနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " သင်္ကန်းရောင်းသော ဒါယကာ တစ်ဦးသည် ရဟန်းအား သင်္ကန်းကို လှူ၏" ။ ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယို - " ကစာဒါႏသင်္ကန်ꩻ ဒါယကာႏ တဖြာꩻနဝ်ꩻ လူႏရဟန်ꩻ (အတာႏ) သင်္ကန်ꩻယိုသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းတဝ်းမန်းငဝ်း ) ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " သင်္ကန်ꩻကစာဒါႏ ဒါယကာႏ တဖြာꩻနဝ်ꩻ ရဟန်ꩻတာႏ သင်္ကန်ꩻယို လူႏသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းမန်းငဝ်း ) ယူႏသွော့နုဲင်းယို - (က) " စာဒါႏသင်္ကန်ꩻ" နဲ့ ? - " သင်္ကန်ꩻစာဒါႏ " နဲ့ ?

         ( စာဒါႏသင်္ကန်ꩻယို - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

( ခ ) " လူႏသင်္ကန်ꩻယို " နဲ့ ? - " သင်္ကန်ꩻယို လူႏ" နဲ့ ?

        ( လူႏသင်္ကန်ꩻယို - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တဲမ်းနယ်ꩻ (၂) နယ်ꩻလယို တဲက်ထွားဟော်ꩻယူႏ ထူႏသွော့အနယ်ꩻနေား - (က) ကစာဒါႏသင်္ကန်ꩻ တကာႏ တဖြာꩻနဝ်ꩻ လူႏရဟန်ꩻ (အတာႏ) သင်္ကန်ꩻယိုသွူ ။ ( ခ ) သင်္ကန်ꩻကစာဒါႏ တကာႏ တဖြာꩻနဝ်ꩻ ရဟန်ꩻတာႏ သင်္ကန်ꩻယို လူႏသွူ။

မန်းနဝ်ꩻ - ဒါယကာ ( ကတ္တား )၊ ရဟန်းအား ( သမ္ပဒါန် )၊ သင်္ကန်းကို ( ကံ )၊ လှူ၏ ( ကြိယာ)၊

        မန်း (ကတ္တား + သမ္ပဒါန် + ကံ +ကြိယာ ။)

ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ - တကာႏ ( ကတ္တား )၊ လူႏ (ကြိယာႏ)၊ ရဟန်ꩻ (အတာႏ)(သမ္ပဒါန်)၊ သင်္ကန်ꩻယို ( ကံႏ )၊

         ပအိုဝ်ႏ ( ကတ္တား + ကြိယာႏ + သမ္ပဒါန် + ကံႏ )။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ " နီငဝ်း၀င်ꩻငဝ်း - ဗိုန်ပီတဝ်း " နဝ်ꩻသွူ ။

ပွုံႏစံႏ ( ၅ )

မန်းနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " နွားကျောင်းသားသည် နွားတို့ကို ရွာမှ တောထဲသို့ မောင်းသွား၏" ။ ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယို - " တီဖိုးသားနဝ်ꩻ ဖိုးဖုံႏယို အဝ်ႏဒုံဝါးလွေꩻ တခြာကိုသူꩻသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းတဝ်းမန်းငဝ်း ) ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " ဖိုးတီသားနဝ်ꩻ ဖိုးဖုံႏယို အဝ်ႏဒုံကို တခြာကိုသူꩻ ဝါးလွေꩻသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းမန်းငဝ်း ) ယူႏသွော့နုဲင်းယို - (က) " တီဖိုးသား " နဲ့ ? - " ဖိုးတီသားနဲ့ " နဲ့ ?

        ( တီဖိုးသား - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

( ခ ) " ဝါးလွေꩻတခြာကိုသူꩻ " နဲ့ ? - " တခြာကိုသူꩻဝါးလွေꩻ" နဲ့ ?

        ( ဝါးလွေꩻတခြာကိုသူꩻ - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တဲမ်းနယ်ꩻ (၂) နယ်ꩻလယို တဲက်ထွားဟော်ꩻယူႏ ထူႏသွော့အနယ်ꩻနေား - (က) တီဖိုးသားနဝ်ꩻ ဖိုးဖုံႏယို အဝ်ႏဒုံ ဝါးလွေꩻတခြာကိုသူꩻသွူ ။ ( ခ ) ဖိုးတီသားနဝ်ꩻ ဖိုးဖုံႏယို အဝ်ႏဒုံကို တခြာကိုသူꩻ ဝါးလွေꩻသွူ ။

မန်းနဝ်ꩻ - နွားကျောင်းသား ( ကတ္တား )၊ နွားတို့ကို ( ကံ )၊ ရွာမှ ( အပါဒါန် )၊ တောထဲသို့ ( ကံ )၊ မောင်းသွား (ကြိယာ)။

        မန်း (ကတ္တား၊ ကံ၊ အပါဒါန်၊ ကံ၊ ကြိယာ)

ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ - တီဖိုးသား ( ကတ္တား )၊ ဖိုးဖုံႏယို (ကံႏ)၊ အဝ်ႏဒုံ (အပါဒါန်ႏ)၊ ဝါးလွေꩻကြိယာႏ)၊ တခြာကိုသူꩻ (ကံႏ)။

        ပအိုဝ်ႏ ( ကတ္တား၊ ကံႏ ၊ အပါဒါန်ႏ၊ ကြိယာႏ၊ ကံႏ)

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ " နီငဝ်း၀င်ꩻငဝ်း - ဗိုန်ပီတဝ်း " နဝ်ꩻသွူ ။

ပွုံႏစံႏ ( ၆ )

မန်းနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " စာရေးဆရာသည် သူ၏စာရေးအတတ်ပညာဖြင့် တိုင်းပြည်အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်" ။ ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယို - " ဆရာႏတဲမ်းလိတ်သားနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏ၀ွေꩻတဲမ်းလိတ်ဒါႏ အပညာႏတဲင် မာꩻေဖေႏ ခမ်းထီအတာႏနဝ်ꩻသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းတဝ်းမန်းငဝ်း )။ ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " လိတ်တဲမ်းဆရာႏနဝ်ꩻ တွမ်ႏ၀ွေꩻတဲမ်းဒါႏလိတ် ပညာႏတဲင် ခမ်းထီအတွက် ဆောင်ႏရွက်ဖေႏနဝ်ꩻသွူ " ။( တဲမ်းလောင်းမန်းငဝ်း )။ ယူႏသွော့နုဲင်းယို - (က) "ဆရာႏတဲမ်းလိတ် " နဲ့ ? - " လိတ်တဲမ်းဆရာႏ" နဲ့ ?

        ( ဆရာႏတဲမ်းလိတ် - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

( ခ ) " ဝွေꩻတဲမ်းလိတ်ဒါႏ " နဲ့ ? - " ဝွေꩻတဲမ်းဒါႏလိတ်" နဲ့ ?

        ( ဝွေꩻတဲမ်းလိတ်ဒါႏ - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တဲမ်းနယ်ꩻ (၂) နယ်ꩻလယို တဲက်ထွားဟော်ꩻယူႏ ထူႏသွော့အနယ်ꩻနေား - (က) ဆရာႏတဲမ်းလိတ်သားနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏ၀ွေꩻတဲမ်းလိတ်ဒါႏ အပညာႏတဲင် မာꩻဖေႏ ခမ်းထီအတာႏနဝ်ꩻသွူ ။ ( ခ ) လိတ်တဲမ်းဆရာႏနဝ်ꩻ တွမ်ႏ၀ွေꩻတဲမ်းဒါႏလိတ် ပညာႏတဲင် ခမ်းထီတာႏ ဆောင်ႏရွက်ဖေႏနဝ်ꩻသွူ ။

မန်းနဝ်ꩻ - စာရေးဆရာ ( ကတ္တား )၊ သူ၏ပညာဖြင့် ( သာမီကရဏ )၊ တိုင်းပြည်အတွက် ( သမ္ပဒါန် )၊ ဆောင်ရွက် (ကြိယာ)။

       (ကတ္တား၊ သာမီကရဏ၊ သမ္ပဒါန်၊ ကြိယာ)

ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ - ဆရာႏတဲမ်းလိတ် ( ကတ္တား )၊ နေးတွမ်ႏ၀ွေꩻပညာႏတဲင် (သာမီကရဏ)၊ မာꩻဖေႏ (ကြိယာႏ)၊ ခမ်းထီအတာႏ (သမ္ပဒါန်ႏ)။

       (ကတ္တား၊ သာမီကရဏ၊ ကြိယာႏ၊ သမ္ပဒါန်ႏ)

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ " နီငဝ်း၀င်ꩻငဝ်း - ဗိုန်ပီတဝ်း " နဝ်ꩻသွူ ။

ပွုံႏစံႏ ( ၇ )

မန်းနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " စည်းကမ်းကောင်းသော ရွာသူကြီးသည် ရွာထဲ၌ အရက်ရောင်းခွင့်မပြု " ။ ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယို - " ဖြားဒုံစီꩻကန်ꩻကဟဝ်နဝ်ꩻ ဖေႏစာသော့ꩻတဝ်းဒဝ် ဒုံကိုနဝ်ꩻသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းတဝ်းမန်းငဝ်း )။ ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ တဲမ်းနုဲင်းယို - " စီꩻကန်ꩻကဟဝ်ဒါႏ ဖြားဒုံနဝ်ꩻ ဒုံကိုဒဝ်စာ ခွင်ꩻပျုတဝ်းနဝ်ꩻသွူ " ။ ( တဲမ်းလောင်းမန်းငဝ်း )။ ယူႏသွော့နုဲင်းယို - (က) " ဖြားဒုံ စီꩻကန်ꩻကဟဝ် " နဲ့ ? - " စီꩻကန်ꩻကဟဝ်ဖြားဒုံ" နဲ့ ?

        ( ဖြားဒုံစီꩻကန်ꩻကဟဝ် - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

( ခ ) " စာဒဝ်ဒုံကို " နဲ့ ? - " ဒုံကိုစာဒဝ်" နဲ့ ?

        ( စာဒဝ်ဒုံကို - နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ ) ။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တဲမ်းနယ်ꩻ (၂) နယ်ꩻလယို တဲက်ထွားဟော်ꩻယူႏ ထူႏသွော့အနယ်ꩻနေား - (က) ဖြားဒုံစီꩻကန်ꩻကဟဝ်နဝ်ꩻ ဖေႏစာသော့ꩻတဝ်း ဒဝ်ဒုံကိုနဝ်ꩻသွူ ။ ( ခ ) စီꩻကန်ꩻကဟဝ်ဒါႏ ဖြားဒုံနဝ်ꩻ ဒုံကိုဒဝ်စာ ခွင်ꩻပျုတဝ်းနဝ်ꩻသွူ ။

မန်းနဝ်ꩻ - ရွာသူကြီး (ကတ္တား)၊ ရွာထဲ၌ (သြကာသ)၊ အရက် (ကံ)၊ ရောင်းခွင့်မပြု (ကြိယာ)၊

       (ကတ္တား၊ သြကာသ၊ ကံ၊ ကြိယာ) ။

ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ - ဖြားဒုံ (ကတ္တား)၊ ဖေႏစာသော့ꩻတဝ်း (ကြိယာႏ)၊ ဒဝ် (ကံႏ)၊ ဒုံကို (သြကာသ။

       (ကတ်တား၊ ကြိယာႏ၊ ကံႏ၊ သြကာသ) ။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ " နီငဝ်း၀င်ꩻငဝ်း - ဗိုန်ပီတဝ်း " နဝ်ꩻသွူ ။

(က+ခ) တဲမ်းနယ်ꩻ (၂) နယ်ꩻယို တဲက်ထွားဟော်ꩻယူႏ မဥ်ႏထူႏအဓိပ္ပါယ်ႏနဝ်ꩻ ဗိုန်ပီဒျာႏလို့၀င်ꩻ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ မဥ်ႏထူႏအရသာႏအနေႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ငဝ်းလွေꩻငဝ်းသဲင်ꩻအနေႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ဟော်ꩻပြေချော်ꩻအနေႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ အဓိပ္ပါယ်ႏ သေနာႏထွူအနေႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ပအိုဝ်ႏထွုံꩻစဲဥ်ႏအနေႏတဲ့နဝ်ꩻ " တဲမ်းလောင်းတဝ်းမန်းငဝ်း" (က) တဲမ်းနယ်ꩻနဝ်ꩻ ယံ-လဲဥ်းက " တဲမ်းလောင်းမန်းငဝ်း" (ခ) တဲမ်းနယ်ꩻနဝ်ꩻသွူ ။

         ကတဲမ်းနယ်ယိုဖုံႏနဝ်ꩻ " ဝိဘတ်နွုတ်ꩻဖြုံႏပွုံႏစံႏ နမူႏနာႏတဗာႏစီႏ အအဲဥ်ႏစား " ဖုံႏလွုမ်ꩻသွူ၊ ထွားနမူႏနာႏဖုံႏယိုတဲင် အဝ်ႏကုဲင်၀ါကျ အလောင်ႏအလင်ဖုံႏတဲ့ " ကတ္တား၊ ကံႏ၊ ကရိုဏ်း၊ သမ္ပဒါန်၊ အပါဒါန်၊ သြကာသ" ကာရက၊ အကာရက-စတဲင်နဝ်ꩻဖုံႏ အုံပွုံႏအဝ်ႏပွုံႏ ဆꩻငါဆꩻချာ၊ ပအိုဝ်ႏထွုံꩻ ပအိုဝ်ႏသွုံꩻဖုံႏနဝ်ꩻ "သေလို့ - ဒါႏစွစ်ꩻ " တမွေးတဝ်းဒွိုန်းစွဥ်ႏလဲ့ " တဲမ်းနယ်ꩻယိုသွဉ် - သေနာႏလွဉ် " ဗဟုသုတနဝ်ꩻတဲး ဆေ့ꩻဆေ့ꩻအာအာ လꩻဗာႏအမန်ႏ ယွုမ်းအံႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ ။

[1] [2] [3]

ဟော်ꩻထဲင်းဆွိုက်စပ်ဒါႏရောမ်ဖြုဲင်ꩻဖိုင်ႏ

Wp/blk/ပအိုဝ်ႏငဝ်းခြွိုင်း

အာႏကွိုꩻ

  1. ပအိုဝ်ႏသဒ္ဒါႏလိတ်ဖွူꩻ
  2. ဗွေႏဗိုန် - သီႏသဲင်ႏ၊ ၂၀-၁၁-၂၀၁၄
  3. လိတ်လုဲင်ꩻဥယျာဥ်ႏ စိတ်စောင်ႏ အမုဲင် (၁၀)