Wp/bgn/ترکی آذربایجانی زبان

ترکی آذربایجانی
آذری، ترکی آذری
Azərbaycan dili (خط لاتین) تورکجه (خط فارسی-عربی)
تلفظ	azærbajdʒan dili
Native to	ایران ،آذربایجان، ترکیه، ارمنستان، گرجستان، روسیه، افغانستان، عراق، ترکمنستان، سوریه
کومیت	آذربایجانی
Native speakers	۲۴ - ۳۵ میلیون  (date missing)
Language family	ترکی اوغوز اوغوز غربی ترکی آذربایجانی
Writing system	لاتین و سریلیک شه جمهوری آذربایجان و روسیه، فارسی-عربی در ایران.
Official status
Official language in	آذربایجان روسیه - یکی از زبان‌های رسمی داغستان.
زبانێ کوڈ هان
ISO 639-1	az
ISO 639-2	aze
ISO 639-3	aze – inclusive code Individual codes: azj – آذربایجانی شمالی azb – آذربایجانی جنوبی
Linguasphere	بخشی از 44-AAB-a

یکی شه ترکی ئین زبانان اینت که به آذربایجان جمهوریتی تا و هم به ایرانی ملکی تا گوشته ئه بیت، ای زبان دو تقسیم بوته که یکی بُرزسرین (شمالین) آذری و دیگر جهلسرین(جنوبین) آذری اینت.

پرهنگ

جدول مقایسهٔ الفبای آذربایجانی

عربی	لاتین	سیریلیک	لاتین
آ ا	A a	А а	A a
ب	B b	Б б	B b
ج	C c	Ҹ ҹ	C c
چ	Ç ç	Ч ч	Ç ç
د	D d	Д д	D d
ائ‍ ئ‍ ‍ ئ	E e	Е е	E e
اَ ه ‍ه	Ə ə	Ә ә	Ə ə
ف	F f	Ф ф	F f
گ	G g	Ҝ ҝ	G g
غ	Ƣ ƣ	Ғ ғ	Ğ ğ
ح، ه	H h	Һ һ	H h
خ	X x	Х х	X x
ای‍̂ ی‍̂ ی̂	Ь ь	Ы ы	I ı
ای‍ ی‍ ی	I i	И и	İ i
ژ	Ƶ ƶ	Ж ж	J j
ک	K k	К к	K k
ق	Q q	Г г	Q q
ل	L l	Л л	L l
م	M m	М м	M m
ن	N n	Н н	N n
اوْ وْ	O o	О о	O o
اؤ ؤ	Ɵ ɵ	Ө ө	Ö ö
پ	P p	П п	P p
ر	R r	Р р	R r
س، ث، ص	S s	С с	S s
ش	Ş ş	Ш ш	Ş ş
ت، ط	T t	Т т	T t
اۇ ۇ	U u	У у	U u
اۆ ۆ	Y y	Ү ү	Ü ü
و	V v	В в	V v
ی	J j	Ј ј	Y y
ز، ذ، ض، ظ	Z z	З з	Z z

نامگذاری و شمارش اعداد در ترکی آذربایجانی

بلوچی	ترکی آذربایجانی	Azərbaycan Türkcəsi	بلوچی	ترکی آذربایجانی	Azərbaycan Türkcəsi	بلوچی	ترکی آذربایجانی	Azərbaycan Türkcəsi
یک	بیر	Bir	یکم	بیراینجی	Birinci	یکمین	بیراینجی‌سی	Birincisi
دو	ایکی	İki	دوم	ایکی‌اینجی	İkinci	دومین	ایکی‌اینجی‌سی	İkincisi
سه	اوچ	Üç	سوم	اوچ‌اونجو	Üçüncü	سومین	اوچ‌اونجوسو	Üçüncüsü
چهار	دؤرد	Dörd	چهارم	دؤرداونجو	Dördüncü	چهارمین	دؤرداونجوسو	Dördüncüsü
پنج	بئش	Beş	پنجم	بئش‌اینجی	Beşinci	پنجمین	بئش‌اینجی‌سی	Beşincisi
شش	آلتی	Altı	ششم	آلتی‌اینجی	Altıncı	ششمین	آلتی‌اینجی‌سی	Altıncısı
هفت	یئددی	Yeddi	هفتم	یئددی‌اینجی	Yeddinci	هفتمین	یئددی‌اینجی‌سی	Yeddincisi
هشت	سککیز	Səkkiz	هشتم	سککیزاینجی	Səkkizinci	هشتمین	سککیزاینجی‌سی	Səkkizincisi
نه	دوققوز	Doqquz	نهم	دوققوزاونجو	Doqquzuncu	نهمین	دوققوزاونجوسو	Doqquzuncusu
ده	اون	On	دهم	اون‌اونجو	Onuncu	دهمین	اون‌اونجوسو	Onuncusu
دوازده	اون ایکی	On iki	دوازدهم	اون ایکی‌اینجی	On ikinci	دوازدهمین	اون ایکی‌اینجی‌سی	On ikincisi
شانزده	اون آلتی	On altı	شانزدهم	اون آلتی‌اینجی	On altıncı	شانزدهمین	اون آلتی‌اینجی‌سی	On altıncısı
بیست	اییرمی	İyirmi	بیستم	اییرمی‌اینجی	İyirminci	بیستمین	اییرمی‌اینجی‌سی	İyirmincisi
سی	اوتوز	Otuz	سی‌ام	اوتوزاونجو	Otuzuncu	سی‌امین	اوتوزاونجوسو	Otuzuncusu
چهل	قیرخ	Qırx	چهلم	قیرخ‌اینجی	Qırxıncı	چهلمین	قیرخ‌اینجی‌سی	Qırxıncısı
پنجاه	اللی	Əlli	پنجاهم	اللی‌اینجی	Əllinci	پنجاهمین	اللی‌اینجی‌سی	Əllincisi
شصت	آلتمیش	Altmış	شصتم	آلتمیش‌اینجی	Altmışıncı	شصتمین	آلتمیش‌اینجی‌سی	Altmışıncısı
هفتاد	یئتمیش	Yetmiş	هفتادم	یئتمیش‌اینجی	Yetmişinci	هفتادمین	یئتمیش‌اینجی‌سی	Yetmişincisi
هشتاد	سکسن	Səksən	هشتادم	سکسن‌اینجی	Səksəninci	هشتادمین	سکسن‌اینجی‌سی	Səksənincisi
نود	دوخسان	Doxsan	نودم	دوخسان‌اینجی	Doxsanıncı	نودمین	دوخسان‌اینجی‌سی	Doxsanıncısı
صد	یوز	Yüz	صدم	یوزاونجو	Yüzüncü	صدمین	یوزونجوسو	Yüzüncüsü
سیصد	اوچ یوز	Üç yüz	سیصدم	اوچ یوزاونجو	Üç yüzüncü	سیصدمین	اوچ یوزاونجوسو	Üç yüzüncüsü
هزار	مین	Min	هزارم	مین‌اینجی	Mininci	هزارمین	مین‌اینجی‌سی	Minincisi

گپته جا

• نظری به تاریخ آذربایجان، دکتر محمد جواد مشکور، ج ۱، تهران ۱۳۳۹، ص ۱۵۲
• تاریخچه تحول در خط آذربایجانی
• الفبا در دیگ جوشان سیاست
• The Cambridge Encyclopedia of Language, David Crystal,Cambridge University Press, 1989
• Encyclopædia Britannica 2006 Ultimate Reference Suite DVD Version: 2006.01.00.000000000
• CIA Factbook