Wp/bci/Man

Man ti klɔ dan kun m’ɔ o Côte d’Ivoire i wia atɔliɛ lɔ’n, ɔ ti Montagnes akpasua’n i klɔ dan, yɛ ɔ ti Tonkpi akpasua’n i klɔ dan. Afuɛ 2021 nun’n, ɔ ti klɔ blu-nin-kun su nga sran’m be sɔnnin lɔ kpa Côte d’Ivoire lɔ’n.

Laa sa’m be su ndɛ

Be flɛ klɔ sɔ'n kɛ "oka blu-nin-mɔcuɛ klɔ'n" yɛ ɔ o jenvie'n i nuan lɔ, oka'm be bo sin yia Gine lɔ. Ɔ fali i dunman Sran’n, ɔ fin tɛ nga famiɛn kpɛnngbɛn Gbê, m’ɔ ti kantɔn i su kpɛn Gbêpleu i Template:Wp/bci/S- i awieliɛ lɔ’n, i nun. Template:Wp/bci/Insufficient source. Andɛ’n, be sasa Gbêpleu i waka’n, yɛ ɔ ti akɔ mɔ be ti sanwun’n be tranwlɛ. Man klɔ’n nin Abidjan be afiɛn’n ti nun kilo 570, yɛ sɛ be fa avion be afiɛn’n ti nun kilo 455. Man ti Côte d'Ivoire i klɔ dandan'm be nun kun, yɛ ɔ ti Côte d'Ivoire i wia atɔliɛ lɔ klɔ dan kpafuɛ'n, sran 241.969 be tran lɔ.

Kɛ be kannin sran’m be nuan afuɛ 2021 nun’n, be seli kɛ departeman nga be flɛ i kɛ Man’n i nunfuɛ’m be ti sran 461.135, be nun yasua’m be ti 245.091, yɛ bla’m be ti 216.044.

Inivɛsite nga be flɛ i kɛ Man’n o klɔ sɔ’n su lɔ.

Waka’m be

Waka’m be ti waka’m be dan lika, yɛ waka wafawafa’m be o oka’m be bo lɔ. Ɔklo’m be bo sin yia lika sɔ’n. Kɛ be se kɛ lika’n ti mlanwa’n, ɔ ti mlanmlanmlan tra Abidjan liɛ’n, ɔ le nzue m’ɔ tɔ kpa’n, ɔ maan wie liɛ’n, nzue’n tɔ, lika’n i lika’n yo tɛ kpa, yɛ Template:Wp/bci/Desired reference yɛ ɔ yo sɔ ɔ. Anglo nga be flɛ i kɛ Novamblu nin Desamblu’n, be ti kpa kɛ be ko nian Man lɔ.

Be sielɛ

Man yɛ ɔ ti departeman mɔ be flɛ i sɔ’n i klɔ dan’n niɔn.

Mmla kun 1978 nun’n, ɔ sieli kɔmun 27 mɔ be ti kpa’n nvle’n nun.

Mɛri nga be sinnin be sin’n be dunman’n (Dion Robert i kpɛnngbɛn’n i ukafuɛ’n)

Vote cɛn’n	Duman	Fɛtri	Issie wlɛ	Wakasran
Afuɛ 1965 nun	Diɔn Robɛr	PDCI-RDA	Politikifuɛ kun	be kpali i
Afuɛ 1970 nun	Dion Robert (ɔ wuli Template:Wp/bci/Cɛn-	PDCI-RDA	Politikifuɛ	be fali i ekun
Afuɛ 1985 nun	Jakɛti Florɛnti Drɔ (ɔ wuli Template:Wp/bci/Cɛn-)	PDCI-RDA	Politikifuɛ kun	be kpali i
Afuɛ 1990 nun	Gilbɛti Blɛ-Lainɛ	PDCI-RDA	Politikifuɛ kun	be kpali i
Afuɛ 1995 nun	Philippes Sianélé Bouys	PDCI-RDA	Politikifuɛ kun	be kpali i
Afuɛ 2001 nun	Albert Flindé	UDPCI	Politikifuɛ	be fali i
2011	Tia Andrɛ PDCI-RDA	Politikifuɛ	be fali be
2015	Aboubakar Sidiki Fofana RHDP	Politikifuɛ	be fali be
Afuɛ 2023 nun	Aboubakar Sidiki Fofana	RHDP	Politikifuɛ	be fali i

Kɛ sa nga be juli afuɛ 2002 nun’n sinnin’n, be fali klɔ sɔ’n, kɛ klɔ kwlaa nga be o nvle’n i nglo lɔ lika’n nun’n sa’n, be sieli i MPCI m’ɔ kacili Force de l’État de l’[[N]ew’n i sa nun. "zone komandan" ("com-zone") kun i kwlalɛ kunngba cɛ. "Zone commandant" sɔ'n, kɛ nga be fa yo Ivoire i nglo lɔ lika'n i lika 10 be nun kunngunngun sa'n, Secrétaire général m'ɔ o Forces Nouvelles de Côte d'Ivoire, blɛ sɔ nun'n Guillaume Soro yɛ ɔ sieli i ɔ. Kɛ ɔ fɛ i 2006 nun’n, be flɛ sran kɛ "Zone No. 6".

Klɔ’n

Man lɔ lika’n, sran’m be si i kpa lã able silɛ nin lika nga be kɔ lɔ be ko nian lika’n.

Sran’m be su ndɛ

Kɛ nga 2021 nun kannganlɛ fa kan’n sa’n, klɔ sɔ’n sufuɛ’m be ti sran 241.969. Sran nga be o lɔ’n, be nun sunman be ti Yakuba, Wobɛ, ɔ nin Toura. Nvle uflɛ kɛ Guéré, Mahou (ka), Malinké, Koyaka, Sɛnoufo, ɔ nin Baoulé be o lɔ wie. I sin’n, nvle nga be mantan be’n, ɔ nin akpasua kaan’n be nunfuɛ’m be o lɛ, be di lika kunngba’n. Ɔ maan, e nin Burkinabe, Ginéfuɛ, Malifuɛ, Sɛnɛgalifuɛ, ɔ nin Nizeriafuɛ e yijɔ.

Suklu dilɛ

Université de Man ti nvle’n i suklu dan kun m’ɔ o klɔ’n su lɔ’n. Inivɛsite sɔ’n kle sran’m be like Agroforestry, Tourisme, Min nin Géologie, Energie, Métallurgie, ɔ nin Mécanique.

Klɔ sɔ’n su lɔ’n, be le bla’m be like klelɛ nin be like klelɛ sua kun (IFEF). Man klɔ’n su lɔ’n, suklu ba kanngan’m be like klelɛ’n 44 be le suklu ba 14.000, yɛ suklu dandan 2 nin suklu dandan 8 be le suklu ba 11.000.

Departeman’n ɔ le bla’m be like klelɛ nin be like klelɛ sua kun (IFEF) m’ɔ o klɔ dan’n su lɔ’n, ɔ ti i sɔ lika 90 nga be o nvle’n nun’n, be nun kun. I sɔ anuannzɛ’n i bo’n yɛle kɛ, ɔ man bla nga be siman fluwa’n, ɔ nin talua nga be diman suklu annzɛ be yacili suklu’n, ɔ nin fie difuɛ bla’m be atin naan be suan like uflɛ naan b’a kwla wlu be nun, b’a kwla ɲan kwlalɛ, b’a kwla di be bɔbɔ be junman’n.

Sika ndɛ

foto kan|Trɔfuɛ ng’ɔ o sran nun’n Be di yɔbuɛ nin blalɛ kpakpa mun lɔ naan b’a fa be b’a ɔ nvle uflɛ nun. Kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1980 be afiɛn lɔ’n, nnɛn kpanngɔ’m be yilɛ’n ti sika ndɛ cinnjin kpa klɔ’n su, sanngɛ kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, sika sɔ’n w’a wie, afin be tanninnin nnɛn kpanngɔ’m be atɛ yolɛ nvle’m be afiɛn. Siɛn’n, fie dilɛ’n (waka, kakaa, nin kafe) yɛ be fa kɔ nvle uflɛ nun ɔn.

Aniɛn’m be su

Kɛ ɔ fɛ i kɛ be ɲannin be ti’n, aniɛn nga be kan i Côte d’Ivoire mɛn wunmuan’n nun’n yɛle blɔfuɛ. Aniɛn nga sran’m be dan lika be kan’n, mɔ be wun i wlɛ’n, yɛle Dioula, sanngɛ lika sɔ’n nun aniɛn nga be kan’n yɛle Dan (Yacouba’m be aniɛn’n) nin Wé (Guéré nin Wêfuɛ’m be aniɛn’n). Franse aniɛn nga be kan i lika sɔ’n nun sakpa’n, kɛ Abidjan sa’n, be flɛ i kɛ Ivoirien populaire Français annzɛ Dago Français, mɔ i bolɛ wafa’n ti’n, ɔ nin Franse ng’ɔ ti ngbɛn’n be timan kun’n, ɔ maan sran ng’ɔ timan Ivoirien Fransi kanfuɛ’n, ɔ kwlá wunmɛn i wlɛ kpa. Aflansi aniɛn wafa uflɛ nga be kan’n yɛle nouchi, ɔ ti slang mɔ gbanflɛn nin talua mun yɛ be kan i dan’n, yɛ ɔ ti aniɛn nga be fa klɛ satirique jurnali nɲɔn, Gbich! nin Y a fohi, be nun wie ɔ. departeman m’ɔ o Sassandra nun’n, Ivoirefuɛ kpanngban mɔ be fin nvle’n i lika kwlaa nun’n, be tran lɔ, yɛ nvle’n nun aniɛn nga be kan be’n kwlaa—be ti kɛ ablaɔn sa—be kan be lɔ.

Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n

Man klɔ’n su lɔ’n, Izlaɛlifuɛ’m be sɔnnin kpa. thumb|Masque Booni lã Sran ti Katoliki episɔpu kun i tranwlɛ m’ɔ takali Template:Wp/bci/Date.

Spɔri

Spɔri’m be nun akplowa silɛ’n, ɔ yo departeman’n i klɔ dan’n su lɔ ngunmin, afin klɔ uflɛ’m be leman ninnge nga be fa yo be wun kpinngbinlɛ’n. Klɔ sɔ’n su lɔ’n, be le balɔn tofuɛ’m be anuannzɛ kun, be flɛ i kɛ Man FC, ɔ bo MTN Ligue 2. Klɔ uflɛ kun mɔ be flɛ i kɛ Angelique FC de Man’n, ɔ bo balɔn tofuɛ akpasua kun m’ɔ ti Ivoiri lɔ’n i nun, ɔ ti kɛ balɔn tofuɛ’m be akpasua 4 su’n sa. Kɛ nga be fa yo nvle’n i klɔ sunman be su’n sa’n, be yo balɔn tolɛ’n i su alɛ nga be flɛ i kɛ Maracana’n, mɔ sran nso be to’n, mɔ sran’m be klo i kpa Côte d’Ivoire lɔ’n, mɔ be flɛ i kɛ Maracana’n. Be bo handball ekun, i li talua nga be kɔ klɔ dan’n su lɔ’n, be yɛ be bo ɔ.

Lika nga be yo touristi’n

Nzue tɔlɛ atin’n

• Man lɔ lika’n nun lɔ’n, klɔ sran’m be nzuɛn’n nin lika nga be kɔ lɔ be ko nian lika’n, be sɔnnin kpa. Ɔ ti Ivoiri lɔ turismu’n i lika cinnjin kpafuɛ’n, ɔ nin i lika nga be o lɔ’n, ɔ nin i lã able silɛ’n, ɔ nin i cɛn dilɛ’m be nun.
• Klɔ nga be sin yia be’n be aɲanbeun ninnge’m be su’n, blɛ fanunfanun nun’n, aklunjuɛ blɛ nun, ɔ nin awlabɔɛ dan bɔbɔ nun’n, be di sran’m be able wafawafa. "Toua Tan" m'ɔ le kpanwun kɛ miziki ninnge sa'n, "Medy," maski sanwun, ɔ nin be nga be nanti nglo lɔ'n.
• Be kplan Liana bridges kpanngban kpa mɔ be yo sran’m be abonuan’n, kɔnguɛ titi (be seman sran nga be ɲinma’n ti mlanwa’n be kɛ be yo sɔ). Be nga be boli i bo’n, be ngunmin cɛ yɛ be kwla kplan viɲin sua mun ɔn. Lika ng’ɔ ti nglo lɔ kpa’n yɛle Vatouo Pont, ɔ o Man i wia afiliɛ lɔ lika’n nun kilo 100.
• Nzue tɔwlɛ kpanngban be o lika sɔ’n i wun koko lɛ, yɛ Zadepleu nzue ba’n o nun wie, ɔ nin Man be afiɛn’n ti nun kilo 5. Ɔ ti Côte d’Ivoire lɔ lika dan kpafuɛ’n, yɛ ɔ o lika ng’ɔ ti sanwun’n i nun. Afuɛ kwlaa nun’n, nzue ba’n i bo lɔ’n, ngwlɛlɛfuɛ’m be yi tɛ tɛ yiwlɛ nga be fa yo Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i nun.

• Parc National Mont Sangbé m’ɔ mantan lɛ’n.
• Tonkoui oka’n, ɔ ti nvle’n nun oka nga be ti nglo kpa’n be nun kun (mɛtri 1189).
• Kirao Iron Mines, mɔ Panafrica lɔ junman difuɛ’m be kplannin i afuɛ 2007 nun’n, siɛn’n, blalɛ sɔ mɔ be yacili be’n, be ti Kirao oka’n su lɔ yɔbuɛ sua mɔ be leman awieliɛ’n.
• Dɛnt de Man⁣: oka sɔ’n, Template:Wp/bci/Unit m’ɔ nin Man be afiɛn’n ti nun’n, ɔ ti klɔ’n i ti su lɔ. Oka sɔ’n ti lika kun mɔ be nga be kɔ lika nianlɛ’n be kɔ lɔ’n, ɔ fata kɛ be fa dɔ nnun annzɛ dɔ nsiɛn be kɔ lika sɔ’n nun lɔ.
• Lã able silɛ cɛn dilɛ’m be wa fiteli, sanngɛ be wieli ndɛndɛ. Fɛti sɔ’m be nun kun mɔ be flɛ i kɛ FECADAN (Dan Culture and Arts Festival), mɔ be yo i afuɛ kwlaa nun’n (Zuɛn nun’n), ɔ yo maan e wun lã able silɛ nin aliɛ dilɛ’n i su akplowa’n, ɔ nin yam cɛn dilɛ’n, ɔ nin maski’m be su akplowa silɛ’n.
• Be si able nglo sua’m be su, ɔ ti Yacoubafuɛ’m be liɛ.
• Gbêpleu i waka ng’ɔ ti sanwun’n: Afuɛ ya kpɔlɛ 19 nun’n, kɛ be yili sran kun tɛ’n, waka sɔ’n ti sanwun, ɔ nin klɔ’n i afiɛn’n ti nun kilo 3. Andɛ’n, sran’m be si kɛ nnɛn nga be flɛ i kɛ nnɛn ngble’n (Chlorocebus sabaeus) be sɔnnin lɔ, yɛ be klo banana m’ɔ ti nvan’n, yɛ ɔ yo sran nga be kɔ lika nianlɛ’n be fɛ.

Sran wafa mun

• Siri Domoraud, ɔ ti balɔn bofuɛ
• Sidiki Konaté, ɔ ti sran’m be depite
• Ambroise Gboho, balɔn tofuɛ kpa
• Yaya Diomandɛ, ɔ ti fluwa klɛfuɛ
• Roseline Layo, jue tofuɛ
• Mawa Traɔrɛ, jue tofuɛ
• Fluwa nɲɔn
• Aflansi lɔ drapo: Besansɔn (Fransi) kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1991 nun’n.