Wp/bci/Bamba Bakary
Bamba Bakary (Bamba Bakari) ti Côte d’Ivoire lɔ flimu yofuɛ kun. Ɔ ti srilɛ kpɛfuɛ, yɛ i nvle nun televiziɔn nun anyia be tinnge fuɛ.
Bamba Bakary ti be nga be boli srilɛ ba kpɛlɛ i bo Côte d’Ivoire lɔ, be nu kun. Be wuli i afuɛ 1948 nun, yɛ ɔ ti Côte d'Ivoire ba, sran mun be si i nin i annya tinngelɛ nin flimu juman dilɛ kpa'n. I afuɛ 72 sun, ɔ dili afuɛ 40 nga ɔ'a dii srilɛ kpɛlɛ juman nun, Palais de la Culture m’ɔ o Treichville, Abidjan lɔ. I cɛn dilɛ sɔ'n tali sran mun be afiɛn siesielɛ su.
Bamba Bakari i wafa ng’ɔ fa yo nige mu bɔ ti ngumin, ɔ ni i srilɛ kpɛlɛ be ti sran mun be si i kpa. Ɔ dili junman televiziɔn nun siesielɛ wafa suman be nu, ɔ ni flimu nga ɔ sinnin be mun, man sran be sili i kpa, yɛ ɔ kacili sran nadoliɛfuɛ srilɛ kpɛfuɛ mun be akpassua su Côte d’Ivoire lɔ.
Sran wun ndɛ silɛ
[edit | edit source]Be wuli Bamba Bakari afuɛ 1948 nun, Novamblu i sra'n i le 16 su Kɔrɔgɔ lɔ. I si nnɛn mun be ayre yofuɛ m’ɔ fin Touba. I junman dilɛ nun yɛ be fɛ i ɔli Kɔrɔgɔ lɔ afuɛ 1930 nun ɔ, lɔ yɛ i si nin i nin be yiali ɔ. e kwla se Bamba Bakari nin i srilɛ ba srilɛ kpɛlɛ fin blɔlɔ.
Sriman juman nandoliɛ naga ɔ dili, nin ye nga ɔ nyɛnnin i afuɛ kaka sɔ nun man Bamba Bakari kacili Côte d'Ivoire lɔ srilɛ juman i su sran cinnjin kun. be su, ɔ ni i junman ng’ɔ dili ti, nanwlɛ, be bu Bamba Bakari kɛ ɔ ti sran dandan nga be yo srilɛ be nu kun nvle nu. Kɛ mɔ Bamba Bakari yoli srilɛfuɛ ti, be kwla simɛn i akplowa, sangɛ ɔ fin like ng’ɔ yoli m’ɔ jranni kekle. Blɛ ng’ɔ o Aflansi lɔ, yɛ ɔ wunni i wlɛ kɛ srilɛ ti junman ɔ. Ɔ ti Air Afrique i su kpɛn laa, ɔ kacili srilɛ nun sran dan Ivoirie televiziɔn nun, i sin’n, ɔ kacili srilɛ nu sran dan kpa. Ɔ ti su kɛ be bu i kɛ ɔ ti sran ng’ɔ du mua yoli srilɛ ni jranlɛ Côte d’Ivoire lɔ. Bamba Bakari jran su kɛ blɛ suman nu, srilɛ ninnge be yo sran be atɛ. Sanngɛ nan miziki bolɛ i klwaa, annzɛ desɛn yifuɛ annzɛ be nga be yi ninnge be nglo, be klwaa yɛ be klwa yi sua kun mɔ sran 4.000 be klwa tran nu niɔn. I liɛ, srilɛ ti cinjin, sangɛ ndɛ yɛ ɔ ti i cinjin ɔ. “Kanzɛ ndɛ nsan be yo man amun sri, sangɛ be yaciman amu klun lele. Sran ng’ɔ nian, kɛ lika kaci, i wla fi be su ndɛndɛ. Ɔ ti cinjin kpa kɛ ndɛ kun m’ɔ ti kploun kpa, ɔ tran amun ndɛ be nu kɛ nga fa yoli i afuɛ ablaɔn televiziɔn nu sa”
Bamba Bakari ti sran dan kpa Côte d’Ivoire lɔ be ɲin su srilɛ juman nu. Be flɛ i kɛ "Bamba le Magnifiki", ɔ ti srilɛ nu sran, ɔ ti srilɛ nu sran dan kpa nvle nu. I junman boli i bo sakpa afuɛ 1980 nu, yɛ kɛ ɔ fɛ lɛ, ɔ fali i srilɛ ninnge be yoli maan Côte d'Ivoire lɔ sran be kloli i. Nan kɛ ɔ ti srilɛ nu sran dan sa ngbɛn, sangɛ sran be si i kɛ ɔ si sran sɔlɛ kpa. I junman dilɛ blɛ nu, ɔ yoli televiziɔn nu nige kaka Côte d’Ivoire lɔ. I juman nga ɔ di ti, sran be kloli i kpa, yɛ be wunni i wlɛ kɛ be yii be ɲin su. Kɛ ɔ wluli programme kɛ "Benson sɔ nu" sa be nu, ɔ ni solo show be nu, ɔ kleli kɛ ɔ si like klelɛ ni sran be sɔlɛ ɔ yo kpa, ɔ maan ɔ fali like uflɛ wlɛli i junman nu.
Bamba Bakari m’ɔ ti Air Afriki lɔ nvle uflɛ nufuɛ be su kpɛn laa, ɔ kacili sran ble be nu tukpacɛ SIDA i jranlɛ i su kpɛn, i li kɛ ɔ dili Moussa i juman Moussa loto condi fuɛ nu. Ɔ ti televiziɔn nga be flɛ i kɛ La Première (RTI) i televiziɔn i nu nige nsan be su kpɛn wie: Tonnerre qui fait le tournée du monde, Le vieux temps et Bonne cuisine. Kɛ mɔ be bu i kɛ ɔ ti Côte d'Ivoire fuɛ ni sran ble be nzuɛn i nzɔliɛ like dan kun, ɔ ni Côte d'Ivoire fuɛ be sinema ni televiziɔn be nu like cinjin kpa kun ti, sran nga gbanflɛn ni talua nga be flɛ i klolɛ su kɛ “dekan,” ɔ kwla kanni Côte d'Ivoire fuɛ kwlaa i awlɛn i junman nu.
Be suli Bamba Bakary su, kpɛkun be yoli i sro, kpɛkun sɛ ɔ ju kpɛ nɲɔn, be trɛli i kɛ ɔ nianni Prɛzidan Houphouët i ajalɛ su, mɔ be buli i kɛ ɔ ti srolɛ like. Ɔ fali sa kaka kpa naan w’a yo maan sran be sri nvle nu, yɛ like ng’ɔ yoli, ɔ ti weiin andɛ. Bamba Bakari, m’ɔ ti flimu sranfuɛ dan, be ɲin li i, kɔkun be mɛnni i akatua, afin ɔ dili junman dan kpa flimu yilɛ nu.Ɔ lali Georges Benson i ase dan kɛ ɔ yoli i junman i kpa, ɔ ni Henri Duparc m’ɔ fɛli i wun wlali i sinema yilɛ junman nu ti. Bamba Bakari i bo yɛle kɛ ɔ kwla yo Ivoirien ni sran blebe nzuɛn i nzɔliɛ like, ɔ ni duman cinnjin kpa sinema ni televiziɔn nu Côte d’Ivoire lɔ. Bamba BAKARI kle kɛ srilɛ ti like ng’ɔ kwla yo kpa andɛ, sran ni sika ndɛ nu. Kɛ sa kekle nga be tɔli côte d'Ivpire fuɛ lɔ teatri su be nu suman be kacili srilɛfuɛ. Nanwlɛ, afuɛ nga be sinni lɛ nu, Côte d'Ivoire lɔ srilɛ w’a yo dan kpa.
I juman ng'ɔ si ni i srilɛ wafa ng’ɔ ti, ɔ trali mɛn i lika klwaa, ɔ maan ɔ klwa trali sran be awlɛn, kɔkun ɔ yacili like kun m’ɔ ka lɛ titi, lika sɔ nu be ɲin su lɛ i su ndɛ nu.Kɛ mɔ sran kaka be yiyili be ɲin su ti, ɔ yoli maan be klwa yili srilɛ wafa uflɛ wie mun ekun, i sɔ ti, ɔ yoli maan sran nga be yi srilɛ be blɛ liɛ klwaa be ɲanni ta, kɔkun ɔ yoli maan srilɛ wa yoli kpa Côte d’Ivoire ni nvle uflɛ nu lɔ. Bamba Bakari ti filmu sifuɛ kun m’ɔ ɲanni ɲrun ni ɲrun kaka ɔn. Ɔ si i su ye dan kɛ be mɛnmɛn i sɔ mun .
Flimun nga ɔ yoli mun
[edit | edit source]Bamba Bakari le filmi fanufanu mɔ be yi i nglo kɛ ɔ ti filmu sifuɛ ni srilɛfuɛ.
“Min awlobofuɛ mun” (Televiziɔn nu nige wie mu)
Afuɛ 1988 nu: Bal Poussière, Henri Duparc yɛ ɔ yili ɔ.
Afuɛ 1990 nu: Henri Duparc yɛ ɔ klɛli fluwa nga be flɛ i kɛ Le sixième doigts .
Afuɛ 2008-: Be fali awa
Afuɛ 2008 nun-: Dɔrtrɔ bian Borisi