Wp/ami/Amis.Pangach

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | amiWp > ami > Amis.Pangach
Jump to navigation Jump to search
Amis postcard.jpg


Amis.Pangach[edit]

〝 Amis 〞ano sa no Pangcahen i, o sa'amisan saanay ko tatodong nonini a sowal, ano sa no holamen i 阿美斯 haenen ko picudad, nipiangang no Pangcah noti:yacysa saka sabaw to pito a siki i tini 荷蘭 kiniyan nika somowalan. patirengsa i sawaliyan a kakitilian a misanga’ to sapi rikec to niyaro’ a tatapangan. O 卑南 a tamdaw ko mitadihangay kakitilyaisa, sa amissay a 阿美族 a tamdawsa koni piangang to heniyansa. taynisato ko Ripon iniyai i 人類 no kingkiwi nipaoripay hananay, Amis hanto kinasowal han.kapahto a sowalen ko itiniyai maroay i saamisan. O likid no kakawaw 阿美族 hanto kina kakawaw kina sowal, itniyai i saamisananay a imy, kapahto a sowalen itniyai maro’ay i saamisan han koni piangang. Pangcah hananay,caayai kabana’ a sapinangen a milimoot sananay kina codad . O sowal no Farangaw a Pangcah 〝 Amis 〞hantoai, mitahanto araw naitiniyaito i saamisan kina tamdaw, cayka timolay, sisa o Amis hanto kita., saamissay kita a tamdawsa.solinayai o Amissa. Ono Pangcah a sowal i, oniyam a tamdaw sanay ko 〝 Amis 〞, pakyni no holam apiangang i, 〝 Pangcah 〞hansa, naniya ko kapeten no mita solinayhaw. hiyahanto mipalatosa, o satimolan,o saamissan hantoaysa, mangaay haenen ko nipiangang,i satimolay a tamdaw o amis sato, kalingko toni amissay,o kakitilianto ko angangen, cayto ka orip noyatamdaw kasowalen. Amis hananay itini i Taiwan, saalomanay itini i yncoming, namakayra i 2003miheca misaosi, malawito sabawspat emangsa, saadihayai a nika saopo’, itini i Kalingko, Tayto a kanakaransa, itini i masaaroaroay a enar i liyaliyalan enar iratoay, caytoka papi:na’ pakayni i Manso. Sakasaan dadahal kina nisakanatan,masomad ko sowal o losid ato kakawaw, cayto kalecad, masomowadto konisimsim,cayto pitodong tono tao’, tangsa nika tayni no Ripon. Ira Ripon ci Torii Ryūzō, 1897miheca to Taiwan, nakamayan noheny to ma’ma’an, o 秀姑巒溪 ko terong no Pangcah, nika latosahan ko Pangcah. Soelinay owayway no Pangcah hananay o 母系社會 hananay. babahy hananay, i loma’, babainay hananay mikadabo’, o alalbo no loma’ a terong o babahy. O babahy hananay nika saayawy a nika boladan i, kabana’anto ko nika masakapahayto kiso saan,babainayan hato i, ano kasingisngisanto i,matoasayto kiso saan,han ko nika somowal tiniyan a demak. Irato ko nikaselasela no babainaysa, o Amis a nika dododod i, tolosa, cacaysa Pangcahsa kakitiliansa, cayka dapoda:posa ato tawo,1970年代no Taiwan caykakapah ko kidaysa,aloman koya Pangcah a milalyowai tiniyai i kakitiliai no orip,misapatas toni simsim. tadaniyaro’ a Pangcah i, ira ko taraniyaro’ hananay maoripsa. Alomna ko citangalay a Pangcahsa, matiya ci 馬亨亨mahengheng, ci 楊傳廣, mizomin ko Taiwan irako malahakasiai terong no mitasa, siboissay a malahitaisa, ila ko kilemelai a mimalisa.

Tilid no 'Amis

U suwal nu i amisay a Pangcah[edit]

U Pangcah hanay a niyaru’, u masaniyaru’ay i Taywan, paniyaru’sa i Kalingku atu Pusung tangasa i wali mitepar tu liyaliyalan, ira hen ku usaw i Tintung nu Mutan atu Mancu a paniyaru’, tangasa i 2016 a miheca tu sepatay a bulad, u belung nu tamdaw I 204189 ku nikaaluman. U saalumanay ku tamdaw nu Pangcah i Taywan a payniyaru’an. U nipangangan tu “Pangcah” hanay miseng tu suwal nu Hulam “pangca”, patatudung sa a pabana’, ira ku “tamdaw” atu ”payniyaru’” sanay a nipabana’. Ira u Amis sanay a nipiangang i, u balangaw atu paliwan ku miangangay, pasuwal sa namaka amis a miliyas tangasa i satimulan a mikihatiya tu i timulay a iwatan a nipiangang kiyari, sisa ira ku amis sanay a nipasubana’.

Pi'arawan to lakaw[edit]

  • 吳惠芳. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
  • 中文維基百科https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E7%BE%8E%E6%97%8F
  • 李景崇,1998,《阿美族歷史》,臺北:師大書苑。
  • 黄宣衞,2008,《阿美族》,臺北:三民。
  • 達西烏拉彎‧畢馬,2001,《臺灣的原住民 : 阿美族》,臺北:臺原。