Jump to content

Wp/aig/Ousheeana

From Wikimedia Incubator
< Wp | aig
Wp > aig > Ousheeana
 Disya aatikl eena Nawt Aanteegan.
Maap a Ousheeana

Ousheeana a wan jiagrafikal rijan weh include Ostrelazha, Melanezha, Maikronezha, an Palinezha. Outside a Inglish-tawkin worl, Ousheeana jranerly seen as wan kantinent, while Ostrelia dem call de lanmas a dat kantinent. Ousheeana stap ’cross ees an wehs emisfia, an deh eena de middle a de wata emisfia. Dem say um hab bout 9,000,000 kilomita skwea a lan, an bout 46.3 milyan smady up tu 2024. Ousheeana a de smaliss kantinent by lan size, an second-leas full up wid smady, afta Aantaktika.[1]

De ekonomee dem eena Ousheeana mix up bad — fram plenti build-up an strong finanshial maakit dem eena Ostrelia, Frangsh Palinezha, Hawaai, Niw Kalidonia, an Niw Zeelan, weh raank high pan livin kwality an yuman developmen, tu de lef-behind ekonomee dem eena Kiribati, Papua Niw Gini, Tuvalu, Vanuatu, an Wehs Niw Gini. De biggis an moas full-up kawnchri eena Ousheeana a Ostrelia, an de biggis siti a Sidni. Punkak Jaya eena Indonesha a de haygis moutn eena Ousheeana, pan 4,884 mita (16,024 fuut).[2]

De fus people dem weh reach Ostrelia, Niw Gini, an de big islan dem just ees, come ova 60,000 yaaz ago. Ousheeana fus get explo by Yurop smady dem eena de 1500-dem. Patyugal explorer dem fram 1512 tu 1526 reach Tanimba Islan, some a de Kyaralin Islan, an Wehs Niw Gini. Den come de Spanyard an Dotsch, den Briteesh an Frangsh. Pan ee fus trip eena 1700-dem, Jeemz Kuk reach de Hawaai Islan (weh bin full-up an build-up), den go Tahiti, an follow de ees kyoas a Ostrelia fu de fus taim. Wen Yurop smady start move een an kip stap, dat bring plenty big chanj eena de sosial an politikal wey a Ousheeana. De Pasifik reejan see plenty faait an bumbup eena de Fus an Sekan Worl Waa.[3]

De rok aat a de Aborijinal smady eena Ostrelia a de langgis terus-keep aat tradishan eena de worl. Moas kawnchri eena Ousheeana run dem ting tru paaliament demokratik style, an turizm bring nuff moni, ‘specially fu de islan kawnchri dem eena de Pasifik.[4]

Refrens dem

[edit | edit source]
  1. CEON. "Atlas Geográfico Escolar - IBGE". Atlas Geográfico Escolar - IBGE (in Brazilian Portuguese). Retrieved 27 May 2024.
  2. MacKay (1864, 1885) Elements of Modern Geography, p. 283
  3. "Secret Instructions to Captain Cook, 30 June 1768" (PDF). National Archives of Australia. Archived (PDF) from the original on 15 August 2011. Retrieved 3 September 2011.
  4. Drage, Jean (1994). New Politics in the South pacific. Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific. p. 162. ISBN 978-982-02-0115-6. Archived from the original on 28 July 2020. Retrieved 30 July 2022.