Wp/aig/Blud
Blud a bodi fluod eena blud sistim a yuuman an' ada vaatebret; a gi tishu dem wa dem need laik naareesh-men an' aaxijen, an' kary wey waist weh sel-dem mek.
Blud mek-op a blud sel weh flap eena blud plazma. Plazma (bout 55% a blud fluod) mosli waa-ta (92% bai vailyum), an' gat pruteen, gluu-kouz, miniral ayan, an' omon. Di blud sel dem mosli red blud sel (eritrusait), wait blud sel (lyuukosait), an' eena mamal pleitlet (trambosait). Di mos-chu blud sel a red blud sel; dem gat heemoglobin, weh tek-aaxijen pan/af so blud kyahn kary mo aaxijen. Vaatebret wid jaa gat adaptiv imyuun sistim, mosli pan wait blud sel; dem elp agenst infexhan an' paara-sait. Pleitlet in-poatn eena klotin.
Haat pam blud tru vesel dem. Een animaal weh gat lang, aatirial blud kary aaxijen fram breez een go tishu; veenas blud kary kaaban daayaxaiyd (waist) fram tishu go lang fu blou-out. Blud breet red wen heemoglobin gat aaxijen; an' daak red wen no gat.
Medikal wud-dem pan blud of-en staat wid hemo-, hemato-, haemo- ar haemato- (Greek "haima" = "blud"). Eena anatomi an' histoloji, blud kaant az speshalaiz "kanektiv tishyu", kaaz im kom fram baan an' gat posibl faiba (fibrinogen) weh kyahn torn faiba wen need.