Wp/aig/Aljeeriya
Disya aatikl hafu chek fu spelin. Yu kyaan 'elp.
| Aljeeriya | ||
| ||
.svg) | ||
Aljeeriya, een de ofishal niem Naiga dem Demokraatik Ripoblik a Aljeeriya, a wan kawnchri eenna Magreb rejhan a Nawt Aafrika. Um bondup pan not-ees wid Tuunishya, pan ees wid Libiya, pan sout-ees wid Nija, pan sout-wes wid Maali, Moritanya, an’ Wesn Sahra, pan wes wid Marokko, an’ pan not wid de Mediteraniyan See. De kaptl an’ biggis siti a Aljeez, weh stap pan de Mediteraniyan koos eenna far nawth.
Aljeeriya did hab naiga fram prehistori taim, an’ e always stap een de midl a plenti kultcha an’ sivilaizaashan, laik Foenishan, Nyumidyan, Rowman, Vandal, an’ Baizanteen Greek. E modan identity root up een senchri dem a Aarab Muslim movment fram 7-senchri, an’ de Aarabizaashan a de oreejin naiga dem. Fram de 8-senchri go dong til 15-senchri, Aarab an’ Berba dinaasti dem rule. Een 1516, dem set up de Rijansi a Aljeez as wan mostly independent tributri staat unda de Otomaan Empaaya. Afta nearly tree senchri as wan big powa eenna de Mediteraniyan, Fransh invayd Aljeeriya een 1830, an’ annex um formaly een 1848, but dem nar tek ful konchrol til 1903. Fransh rule bring wan plenti Yuropyan settla dem weh tek land, mash up de local population. Plenty naiga ded fram waa, siknis, an’ staavshan—up tu one-tird a de naiga. 1945, de Setif an’ Gwelma maasaka start wan big resistans, dat buss out een de Aljeeriya Waa een 1954. By 1962, Aljeeriya gain independens. Fram 1992 go dong til 2002, de kawnchri drop een wan bladi sivil waa.
Aljeeriya kyavva 2381741 skwea kilamita, mek um de 10th laajis kawnchri eenna de world, an’ de laajis eenna Aafrika. Um hab wan semi-areed klimaht, an’ de Sahra dezut tek up mos a de lan, except fu de fertl an’ mauntin area eenna de nawth, weh mos a de naiga live. De popyulaashan a 44 milyan, mek Aljeeriya de 10th laajis by naiga een Aafrika, an’ 33rd eenna de world. De ofishal langwij dem a Aarabik an’ Tamazayt. Fransh get use een media, edukayshan, an’ saim admin wok, but e nar ofishal. Most naiga chat de Aljeeriya diyaalek a Aarabik. Mos a de naiga a Aarab, wid Berba dem as wan big manawriti. Suni Islam a de ofishal rijan, an’ 99 paasent a de naiga folow um.
Aljeeriya a wan semi-prezidenshal ripoblik, mek up a 58 pravins dem (dem kaal um wilaaya) an’ 1541 kyoomyun. E a rijanal powa eenna Nawt Aafrika, an’ midl powa pan de global level. By 2025, Aljeeriya ha de haiyes Yooman Devlopmen Index eenna konchinental Aafrika, an’ one a de biggis ekaanami dem pan de kontinent. Dis a cause dem ha plenti paatrol an’ gyaas, de 16th an’ 9th laajis eenna de world, respektivli. Sonatrach, de nashanal paatrol kampni, a de laajis kampni eenna Aafrika, an’ big gyaas suplaaya to Yurop. De Aljeeriya militchri a one a de laajis eenna Aafrika, wid de haiyes difens bujhet eenna de kontinent, an’ 22nd globaly. Aljeeriya belong to de Aafrika Yunyin, Aarab Leeg, OIC, OPEC, Yunaitid Neyshan, an’ Aarab Magreb Yunyin, weh dem help foun.