Wp/aig/Aatlantik Oushan

Disya aatikl hafu chek fu spelin. Yu kyaan 'elp.

 Disya aatikl eena un'nuon dialek.

De Aatlantik Oushan a de sekan bigis a de wurl faiv oushan dem, bout 85,133,000 km² (32,870,000 sq mi) big. Um hab bout 17 persen' a de Ert serfis an bout 24 persen' a de waata serfis. Jurin de taim a diskavri, um min niem fu brek de Nyuu Wurl a Amerika (Nawt Amerika an Sout Amerika) fram de Ol Wurl a Afro-Yureysha (Aafrika, Aezha, an Yurop).

Chruu um sepirieshan a Afro-Yureysha fram de Amerika dem, de Aatlantik Oushan min ple wan sentral ruul een de divelapman a yuuman sosaaiti, gloubalaizeyshan, an de istori a plenti neyshan. Doo de Naas dem min de fors niem yuuman dem fu kraas de Aatlantik, ee min de joni a Krischofa Kolombas een 1492 dat min hab de biggis impak. Kolombas joni staat wan taim a eksploreyshan an kolonaizeyshan a de Amerika dem bai Yuropiyan powa dem, spechal Pochogal, 'paanish, Fraans, an de Yunaitid Kingdam. Fram de 16 fu 19 senchri dem, de Aatlantik Oushan min de senta a boot de sliev chried an de Kolombyan exchienj, an sumtaim ee houst neival batl dem. Soch neival batl dem, tuugeda wid griwin chried fram riejanal Amerikan powa laik de Yunaitid Steit dem an Braazil, aal fu inkrees jurin de erli 20 senchri, an doo nobady min hab no big militchri waa een de Aatlantik een reesen taim, de oushan stil stap wan impawtan paat a werl chried.

De Aatlantik Oushan tempracha dem difrans bai lokeyshan. Fu egzampil, de Sout Aatlantik kip waam tempracha aal ier rown, kaaz ee kawnchri dem een tropikal riejan. De Nawt Aatlantik gat wan tempracha kliemat, kaaz ee kawnchri dem een tempracha riejan an gat seezan dem a ekstriem lou tempracha an hai tempracha.

De Aatlantik Oushan taak op wan lang, S-shiep biesn dat streech out lanjichudinali bitween Yurop an Aafrika fu de ees, an de Amerika dem fu de wes. Az wan paat a de Wol Oushan dat kanek op, ee kanek een de nawt fu de Aatik Oushan, fu de Pasifik Oushan een de soutwes, de Indiyan Oushan een de soutees, an de Soutan Oushan een de sout. Odda difinishan dem se de Aatlantik streech dong sout fu Antaatika. De Aatlantik Oushan paat een tuu haaf, de nawt an sout Aatlantik, bai de Ekwieta.