Wp/aig/Aaritmetik

 Dis yah aatikl een Nawt Aanteegan.

De main aaritmetik opareishan dem a addishan, sabtraxhan, maltiplikeishan, an divishan.

Aaritmetik a wan elimentri branch a matmatix wa deal wid numaarikal opareishan dem laik adishan, sabtraxhan, maltiplikeishan, an divishan. Een wan waida sens, e fu inkluud exponentieshan, ruut tekin, an logaritm dem.

Aaritmetik sistem dem kyahn split op base pan de taif a numba dem wa dem wok pan. Intijaa aaritmetik deal wid kaakyalayshan pan paazitiv an negateev intijaa dem. Raashanal numba aaritmetik deal wid opareishan pan fraaxhan a intijaa. Riel numba aaritmetik deal wid kaakyalayshan pan riel numba, wa tek een baat raashanal an iraashanal numba dem.

Wan uda way fu split op aaritmetik a base pan de numaaral sistem wa yuh yuuza fu mek kaakyalayshan. Desimal aaritmetik a de mos kaamon. E yuuza de beisik numbaar fram 0 fu 9 an de kombineishan dem fu shuu numba. Bainaari aaritmetik, een kontrast, de one wa mos kompyuuta dem yuuza, an e reprazent numba az kombineishan a de beisik numbaar 0 an 1. Kompyuuta aaritmetik deal wid de spesifik ting dem wa hafu wid ow bainaari aaritmetik wok pan kompyuuta. Som aaritmetik sistem wok pan maatamatikal objek uda dan numba, laik intaval aaritmetik an meitrix aaritmetik.

Aaritmetik opareishan dem mek de fondaashan fu nuf branch a matmatix, laik aaljibra, kaalkyulas, an statistik. Dem plei de seim kaain a rol een de sayans dem, laik fizix an ikanamik. Aaritmetik deh een nuf paat a arnaari laif, fu igzaampel, wen yuh deh chopin an hafu kaakyeet cheng, ar fu manij yuh oahn moni. E wan a de fus taif a maatamatix edukayshan wa pikni meet. E konitif an kaanseptual baas stap study bai saykalaji an filasafi.

De praaktis a aaritmetik at lees chuu'zand an posibli tens a chuu'zand yeh uol. Anchant sivilaizieshan laik de Eijipshan an de Siumaryan dem invent numaaral sistem fu solv praaktikal aaritmetik problem roun 3000 BCE. Fram de sevnt an sixt sentchri BCE, de anchant Greek dem stap op wan mo abstrakt study a numba an pring een de metad a strikt maatamatikal pruuf. De anchant Injan dem develop de kaansept a zirou an de desimal sistem, wa de Arab maatamatisyan dem mek mo baeter an kari go ova fu de Waisan worl eena de midieval taim. De fus mekanikal kaakyalieta dem invent eena de sevntin sentchri. De eiteent an nainteen sentchri dem bring de developmang a modarn numba teeri an ow fu set op de axiomatik baas fu aaritmetik. Een de twentiet sentchri, kompyuuta an elektronik kaakyalieta chanj op de speed an akyurasee wa yuh kyahn du aaritmetik kaakyalayshan.