Wp/aig/Aanteegan an' Baabyuudan langwij

 Dis yah aatikl een Nawt Aanteegan.

Aanteegan an' Baabyuudan
Naitiv rainj	Leewud Ailan dem
Speeka dem	150,000 (2001–2011)
Langwij faamli	Inglish Kreeol
Dialek dem	8
Raitin sist'm	Laatin-bies
ISO 639-1	nuon
ISO 639-2	nuon
ISO 639-3	aig

Aanteegan an' Baabyuudan (/ɑːnˈtiːɡən ɑn bɑːˈbjuːdən laŋgwɪdʒ/; Sout Aanteegan: Aanteegan han' Baabyuudan) a wan Inglish-ruut langwij weh bruk out wen Kwa taaka dem an' Aanteegan an' Baabyuudan Inglish taaka dem mash-up dem taak een de Leewud Ailan dem. Tudee, naiga taak de langwij een Aanteega an' Baabyuuda , Sen Kitts an' Neevis, Aangwila, Manserat, an' likl vilij dem een Domineeka. Aanteegan an' Baabyuudan tek de fron seat pan tuu kawnchri dem, an' um a wan a de mos taak langwij dem een de ees'n Karibiyan. De langwij hab bout 150,000 baan taaka dem.

Aanteegan an' Baabyuudan split-up eena nuf difran varaietee dem; som, peepl ongle ketch haaf-a wa de odawan a seh. Kaaz peepl travl an' mix-up mo eena Leewud Ailan dem, plentee ole vilij-aloun chat dem don ded, jain-up an' ton wan wid de res. De chat weh peepl bruk de mos, Nawt'n Aanteegan, pik-up nuf chenj fram peepl a trai taak plaina Inglish an' fram uda Inglish kreeol dem.

Moas a de wud dem eena Aanteegan an' Baabyuudan kom outa Inglish, bot de chat kip e own yuuneek vow'l sistim an' grama stail. Aanteegan an' Baabyuudan langwij stil wan yaad chat; skuul dem naa push um, an' peepl noh kyaaree um go big-buk ar ofishal palava.

Niem

Een Aanteega an' Baabyuuda, de niem fu Aanteegan an' Baabyuudan langwij a Raabak a Aanteegan an' Baabyuudan. De wud Raabak mos taim yuuz like wan verb ("fu taak Raabak"), bot dem kyaan yuuz um like wan noun fu. De mos oudsayd niem weh lingwisit dem yuuz fu de langwij a "Aanteegan an' Baabyuudan langwij" a "Aanteega an' Baabyuuda Kreeol Inglish". Dem ousayd niem deh go eena ISO 639-3 kode, an' de niem "Leewud Karibiyan Kreeol" a "Leewud Karibiyan Kreeol Inglish" yuuz les. Taakman dem mos taim tie-up wid dem dialek mo dan wid de hol langwij.

Istori

De fus Inglish setlment a Aanteega an' Baabyuuda een 1632, an' wan yuuneek Inglish dialek naam Aanteegan an' Baabyuudan Inglish (ABI) lataa gruo-up. Een 1674, Aanteega fuus shuuga plantieshan setl, we mek sliev popyulieshan gruo big, an' de ailan tun maajarity Aafrikan roun de 1680-dem. Aanteegan an' Baabyuudan langwij gruo-out wen ABI taakman dem mek kontak wid Aafrikan sliev dem– de Aanteegan an' Baabyuudan Pijin. Een 1685 slevri staat a Baabyuuda; Baabyuudan dem min mosli kyaar aart fram Wait popyulieshan an' oda ailan dem, so Baabyuudan langwij pop-up. Mos a de sliev dem weh kohn a Aanteega an' Baabyuuda taak langwij dem fram de Kwa klusta, so dem langwij set de substrayt fu Aanteegan an' Baabyuudan langwij.

Afta imansipeishan, de langwij kip-on a taak bai faama sliev dem, an' wen new vilij dem rais de langwij staat split eena nuf dialek. Dem vilij-spesifik langwij dem liv til de 1960-dem, wen peepl staat komyuut go tong, an' ailan-waid dialek dem gruo. Sout'n Aanteegan langwij min ketch lees oudsaid influens, so taakman dem fram oda dialek ongle ketch som a wa dem a se.

Fram de 1970-dem an' 1980-dem, peepl staat see de langwij eena mo pozitiv laait, an' Aanteegan an' Baabyuudan text now shuu-up eena som nyuuspeepa an' pan televyizhan.

Jiografi

Dialek dem eena Aanteega an' Baabyuuda

Aanteegan an' Baabyuudan langwij a de mien chat eena fou kawnchri an' teritori dem. De langwij taak fu bai wan paat a de popyulieshan a Domineeka, weh mos taak Domineekan Kreeol French. Eena Domineeka, Kokoy taak bai majawrati eena som nawteest vilij dem, wan dialek weh gruo laita 1800-dem fram Aanteegan an' Baabyuudan an' Manserat imigrant dem.

Eena Aanteega an' Baabyuuda yu hab tree dialek – Nawt'n Aanteegan, Sout'n Aanteegan, an' Baabyuudan. Sout'n Aanteegan langwij taak mosli eena Sen Mairee an' de vilij a Suwetes, weh peepl kol "Raun Sout". De paat a Aanteega kavar wid Shekali Mauntn dem, we meking um mos kyaar aart fram de ailan senta weh Nawt'n Aanteegan langwij taak. Baabyuudan langwij taak ongle a Baabyuuda an' bai Baabyuudan dem.

Eena Sen Kits an' Neevis, dem ongle wan dialek taak aal oba de kawnchri, an' hit laoud eena Kapesteer reejan. Aangwilan dialek pik-up nuf oda Inglish langwij flava kaaz de ailan aizolite, an' Manserat langwij stap de naam-neem Nawt'n Aanteegan.

Fuonologee

Vowel chaat

Aanteegan an' Baabyuudan langwij kyaar twen-tuu kansanan, ten vow'l, tuu semi-vow'l, an' fou diptong. De diptong dem weh mek de langwij speshal a /ia/, /ua/, /ai/, an' /ou/. /w/ an' /y/ a de tuu semi-vow'l.

Wan speshal feechya a de langwij a sownd-shif dem laik /v/ swap wid /b/ eena wud bex. /h/ draap koman, so de /h/ eena wud laik "air" a "ed" kyaan hide. Eena Sout'n Aanteegan, /h/ put-in tek plies, laik wud hax fu Inglish "ask". Palatalizaashan a /k/ an' /g/ an' /y/ glayd drop eena taak fu.

Alfabet

De langwij mos taim rait wid difran respel fram Standaad Inglish. A de Axarplex Instityuut yu find de Aanteegan an' Baabyuudan Langwij Akaademee we wuk fu stanadadiza de langwij, an' dem bild de alfabet:

Vowel dem

IPA traanzkripshan	Leta
/i:/	ë (ee)
/ɪ/	i
/ɛ/	e
/ə/	a
/u:/	ü (uu)
/ʊ/	u
/ɔ/	aw
/ɔ:/	aw
/a/	a
/a:/	ä (aa)
/o/	o
/ɒ/	o

Diptaang dem

IPA traanzkripshan	Leta
/ia/	ie
/ua/	ow
/ai/	ai
/ou/	ou

Semai-vowel dem

IPA traanzkripshan	Leta
/w/	w
/j/	y

Konsonant dem

IPA traanzkripshan	Leta
/p/	p
/b/	b
/t/	t
/k/	k
/ɡ/	g
/tʃ/	ch
/dʒ/	j
/f/	f
/v/	v
/s/	s
/z/	z
/ʃ/	sh
/ʒ/	zh
/m/	m
/n/	n
/ŋ/	ng
/l/	l
/r/	r
/ks/	x
/h/	h

Langwij yuus

Aanteegan an' Baabyuudan langwij bruk eena mos paat a laif eena Aanteega. Eena evry skuul, klas ouwa, pikni dem afu taak Standaad Inglish. Dis ruul push haada eena praiwit skuul dem. Mojariti a medya an' big-soshal chat rait an' taak Standaad Inglish, bot Aanteegan an' Baabyuudan langwij somtaim bruk fu jok a fu show lokal aydentiti.

Yuus a Aanteegan an' Baabyuudan langwij chienj wid sosyo-ekawnomik klaas. Hai an' midl klaas bruk um mong fren an' fambly bot sweech go Standaad Inglish wen dem eena publik. Loua klaas bruk de langwij eena prektikli evry paat a laif. Fram de lanj a de langwij, taak Raabak min wan maaka fu gruup aydentiti. Wen sliev nomo gruo, indentyua sarvant dem min av les kontak wid Wait planteshan owna dem kaaz de ekonomee gruo bita-bita. Wile bot gruup hafu komuniket an' de langwij gruo, indentyua sarvant dem try taak Standaad Inglish mo ofen fu lien-ap wid de tap a de ranx we Standaad Inglish min norm. Fu sliev dem, taak de langwij a wan flag fu hu dem be.