Wp/aig/Aanteegan an' Baabyuudan Inglish
| Aanteegan an' Baabyuudan Inglish | |
| Naitiv rainj | Aanteega an' Baabyuuda |
| Speeka dem | Aanteegan an' Baabyuudan dem |
| Langwij faamli | Inglish |
| Dialek dem | Reed de aatikl |
| Raitin sist'm | Laatin |
| ISO 639-1 | en |
| ISO 639-2 | eng |
| ISO 639-3 | eng |
Aanteegan an' Baabyuudan Inglish (ABI) a de dialek a de Inglish langwij taak eena Aanteega an' Baabyuuda. Aanteegan an' Baabyuudan Inglish mix-mix wid de Kwa langwij dem fu mek de Aanteegan an' Baabyuudan langwij. Aanteegan an' Baabyuudan Inglish a de mien langwij yuuz bai de nashunal govament– ee yuuz een edikieshan anaal.
Istori
[edit | edit source]De Inglish langwij kom fu Aanteega een de 1620 dem. De firs Inglish naigaspaat pan Aanteega een 1632.[1] Een 1674, de firs suga feeld mek pan de ailan. Dis ya taim wen de firs Aafrikan dem kom fu Aanteega, an suun mos Aanteegan dem kom fram Aafrika.[2] Bakra taaka dem a Aanteegan an' Baabyuudan Inglish wan fu taak fu de Aafrikan dem, mekin Aanteegan an' Baabyuudan Pijin.[3]
Fu de koloni taim, ABI be de mos impaat'nt langwij a Aanteega an' Baabyuuda, de koloni-naiga dem min yuuz de langwij pan ofishal piepa dem. Pan de 1900s, kuod-chienjin min baan pan edikieshan an ofishal ting dem.[4] Aata de independens a Aanteega an' Baabyuuda pan 1981, yu hafu taak pan Inglish fu be alow fu jain Paaliment, bot Inglish na de ofishal langwij.[5] Pan Septemba 2025, Aanteega an' Baabyuuda hab no laa dem dat mek ABI a oda langwij dem ofishal.[6][7]
Pan de 2011 sensus, mos imigran fu Aanteega an' Baabyuuda kom fram Inglish-taakin kawnchri dem– aal de top 4 kawnchri dem dat put dey naiga pan Aanteega an' Baabyuuda taak Inglish.[8]
Soun dem
[edit | edit source]De taak na-rotik, wid likl glaatl 'taap dem. Aaxin-wud dem sumtaim na hab de raisin tuon, an ow laang de vow'l be kyaan be haad fu heer. Opun vow'l dem kyaan aalso be heer, an diptaang dem kyaan be taak az monoftaang dem (time a /taːm/ an face a /fɛs/). Trap an bath kyaan be taak wid wan opun /a/ soun.[9]
Wud dem
[edit | edit source]ABI kyaan be laik British Inglish, na-British wud dem yuuz aal de taim. Amerikan wud dem laik parking lot yuuz bot na car park fram Inglaan[10] an traveler na de British wud traveller.[11] Aalso, oda lokal wud dem kyaan be yuuz,[12] laik bilbush fu Phyllanthus epiphyllanthus, sling, tango, an whitewood fu Terminalia buceras. ABI hab wan holheep a tek-wud fram de Aanteegan an' Baabyuudan langwij, mos a de taim yuuz fu lokal ting dem, but aakrolek na ABI. Chienjin de wie yu taak fram ABI to Raabak kaal pan ABI prap taakin.[13][14]
ABI yuuz fu govament an edikieshan. De langwij be reliet, bot Raabak na ABI.[4]
Muo ofishal
[edit | edit source]ABI, na British Inglish, teech pan Aanteegan an' Baabyuudan skuul dem. Pikni lern dat ABI, lokl wud dem, an Raabak na de siem. Tek-wud dem fram ABL laik tek-wud pan Inglish fram French a Laatin. Onglis six persen a Aanteegan an' Baabyuudan dem, mosli expaat dem, taak Inglish nietib. Pan spaat niem dem, apostrofees mos a de taim go ded, laik Bolan's min bekom Bolans (eena Raabak aawi sie Bolan). Dis na haap'n aal de taim, laik de ABI wud St. John's. -ze yuuz pan Aanteega an' Baabyuuda, na -se.[15][16][17][18][19][20]
Slaang
[edit | edit source]Mos taaka dem a ABI kyaan taak Raabak anaal, dis mek som aakrolek wud dem yuuz wen taakin fu breda dem an pan likl faam'l taim dem (laik wan wedin a lowa klaas naiga dem goin fu de 'aapit'l).[17][13]
Refrens dem
[edit | edit source]- ↑ Lanaghan. Antigua and the Antiguans. p. 12.
- ↑ "Unearthing Antigua's slave past". BBC News. 2016-02-28. Retrieved 2024-12-14.
- ↑ Ballester, Teresa Galarza (2014). "An outline of the social history of the creole language of Antigua (West Indies)" (PDF). Language and Migration. University of Alcalá. Retrieved 2024-12-14.
- 1 2 McDonald, Natalie (May 2012). Language Hegemony in Education: An Antiguan Perspective (PDF). Retrieved 2024-12-14.
- ↑ "Antigua and Barbuda: Constitution, 1981" (PDF). laws.gov.ag. Retrieved 2024-12-14.
- ↑ "Laws or Acts of Parliament In Alphabetical Order". laws.gov.ag. Retrieved 2024-12-14.
- ↑ Knight, Elizabeth (2024-08-10). "Official language of Antigua and Barbuda". Axarplex. Retrieved 2025-07-25.
- ↑ "Q58. Country of birth" (PDF). Archived from the original (PDF) on 14 December 2024.
- ↑ Hector, H. X. (2024-12-14). "Antiguan and Barbudan English: A basic overview". Axarplex. Retrieved 2024-12-14.
- ↑ Michael (2021-07-15). "Committal adjourned for alleged parking lot thief". Antigua Observer Newspaper. Retrieved 2024-12-14.
- ↑ Radio, ABS TV (2021-06-03). "CHANGES TO COVID-19 TESTING PROTOCOLS FOR TRAVELERS - ABS TV Radio Antigua & Barbuda". Retrieved 2024-12-14.
- ↑ George, Elesha (2023-11-27). "Climate-Proofing Education: How Antigua & Barbuda Is Tackling Rising Temperatures". islandpressbox.com. Retrieved 2024-12-14.
- 1 2 "ANTIGUA & BARBUDA'S CULTURAL HERITAGE". 2016-04-22. Archived from the original on 22 April 2016. Retrieved 2024-12-14.
- ↑ "Our National Symbols". ab.gov.ag. Retrieved 2024-12-14.
- ↑ Knight, Elizabeth (2025-02-11). "Estimated main languages of the Antiguan and Barbudan population". Axarplex. Retrieved 2025-02-11.
- ↑ Minahan, James B. (2013-03-14). Ethnic Groups of the Americas: An Encyclopedia. Bloomsbury Publishing USA. ISBN 979-8-216-08135-7.
- 1 2 Joseph, Jerene (19 March 2019). Antigua and Barbuda Dictionary. Independently Published. ISBN 9781090590541.
- ↑ https://statistics.gov.ag/wp-content/uploads/2017/11/2011-Antigua-and-Barbuda-Population-and-Housing-Census-A-Demographic-Profile.pdf
- ↑ https://statistics.gov.ag/wp-content/uploads/2017/11/Education-Statistical-Digest-2012-2015.pdf
- ↑ Allsopp, Richard; Allsopp, Jeannette (2003). Dictionary of Caribbean English Usage. University of the West Indies Press. ISBN 978-976-640-145-0.