Wp/aig/Aanteegan an' Baabyuudan dem
| Aanteegan an' Baabyuudan dem | |
 | |
| Popyuulayshaan | 147,000 |
| Plies a orjin | Aanteega an' Baabyuuda |
| Langwij | Aanteegan an' Baabyuudan |
| Rilijin | Mosli Kristyaniti |
Aanteegan an' Baabyuudan dem (/ɑːnˈtiːɡən ɑn bɑːˈbjuːdən dɛm/; Baabyuudan: Aanteegan an' Baabyuudan an' dey; Sout Aanteegan: Aanteegan han' Baabyuudan dem) a de wan dem weh link tu de kawnchri Aanteega an' Baabyuuda. Dem mosli taak Aanteegan an' Baabyuudan langwij an' shear de seym kaalcha. Yu kyaahn faan Aanteegan an' Baabyuudan roun de wol, mosli eena Yunaitid Steit dem, Kanada, an Yunaitid Kingdam. Bout 147,000 Aanteegan an' Baabyuudan deh towtaal, inklud bout 42,000 eena de dyaaspara. Aanteega an' Baabyuuda mosli min liv-in by Aafrikan disendaant, mix'd naiga, an Wait Yuuropian fram de 17-sentri; big influx dem a 'paanish naiga an odda gruup dem kam eena de 20-sentri an 21-sentri. Afta asosheeet steethuud eena 1967, de fus big Aanteegan an' Baabyuudan migareshan dem go outta de Karibiyan tapnin.
De kaalcha a Aanteegan an' Baabyuudan tek een nuff kaain a myuuzik, aat, fuud, mawt istori, an klouz, an nuff a dem ting ya spred roun de Karibiyan. Pan de intanayshanal seen, nuff Aanteegan an' Baabyuudan laik raita Jamaika Kinkaad an spaatman Viv Richadz stan tap, an Aanteegan an' Baabyuudan langwij a de majawriti langwij eena fou kawnchri dem an teritari dem. Mos Aanteegan an' Baabyuudan a Protistan Kristyan, an Kristyaniti stil big eena de mos a de naiga dem deili laif.
Istori
[edit | edit source]Emaajans
[edit | edit source]Aanteega an' Baabyuuda fus habita bai de Aakeek traib dem bifuo 3600 Befuo Kraist. Dem naiga min hunter-gadara dem an laikli migrieet fram Senchral ar Sout Amerika. Lieta, de Arawak fram Venesuela tek ova raong 500 Befuo Kraist. De Kalinago laikli kom eena de aachipelago raong 1500 Afta Kraist, an de Amerindian dem kip liv eena Aanteega an' Baabyuuda big-big chuu de eri 1700-dem. De fus Yuuropian setla dem min Britesh, wid de fus pruf a kolonee wok eena 1632. De Britesh an de Amerindian dem na get gud rileyshan; plenty klaash bitwin dem mek big massakaa fram boath said. De fus Aafrikan slaav dem reach eena de 1670-dem, an dem ton majawriti bai de 1680-dem.
Eenna langwij taim, Aanteegan an' Baabyuudan langwij laikli emaaj eena de 1680-dem wen naiga weh taak de Kwa langwij dem meet wid Aanteegan an' Baabyuudan Inglish. Aafrikan an Yuuropian tu taak de langwij, an e groo intwo mo waa til e ton im modan faam bai de 19-sentri.
Nashanal aydentity
[edit | edit source]De nofshan se Aanteegan an' Baabyuudan dem a wan diffran naiga fus pop-op eena de 1730-dem wen Prins Klaas staat de Aanteegan independans muuvmant. At dat taim, Aanteegan naiga an Baabyuudan naiga min na av nuff kontak; Baabyuuda min andanit Aanteega wid de res a de Britesh Liwaad Ailan dem fram kolonee taim, bud e stil run nuff tings pan im own. Een 1860, dem mek Baabyuuda offishal join pan Aanteega, an ova taim mo naiga fram de tu ailan dem staat fu link-up. Een 1951, aal Aanteegan an' Baabyuudan kud fu de fus taim ruul demself demakratikly, an lata dem get self-gavament eena 1960; asosheeet steethuud eena 1967; an independans eena 1981.
Modan istori
[edit | edit source]Faan independans 1981 go, wa it min fu be Aanteegan ar Baabyuudan turn wan big argument tapik. Raong wan teed a Aanteegan an' Baabyuudan dem na disendaant fu slaavri ar plantokrasi, an eena koman taakin mos naiga weh na eena dis gruup get kaal az dem ansestra nashan oni. Een Jiografi taim, still big kaalcha gyaap bitwin de naiga a de tu ailan dem; Baabyuudan sikeshanizm stap papylaar, an Baabyuuda sho big resistan agaan laaj-skeel non-Baabyuudan livin. Anti-Baabyuudan sintiment eena de Aanteegan gavament, speshal li fram 2017, mek de kaalcha gyaap big wan mo.
Et'nik aydentity
[edit | edit source]Plenti naiga eena Baabyuuda objeck wen yu kaal dem Aanteegan az nashanal niem, kaaz a de big gyaap bitwin de tu gruup dem an lattis paalitikal tenshan. Sin Aanteegan an' Baabyuudan dem a wan mix'd et'nik gruup, et'nikiti na jenaali maat wen yu a faan out hu in ar hu outta de gruup. Tep in stid, e baas pan fu wan relayshan wid de kawnchri, an eena sam syekl pan fu wan relayshan wid de kawnchri Kolonee pas. Subgruup inside Aanteegan an' Baabyuudan ofen lap-ova an yu kyaahn spot dem bai Jiografi ples, rilijin, fambli eritaj, an langwij.
Kulcha
[edit | edit source]Modan Aanteegan an' Baabyuudan kaalcha get big influwens fram Wes Aafrikan an Yuuropian tradishan, do plenti chaaakteristik dem stay uneek pan de kawnchri. Wan big diffran bitwin gruup dem a langwij: dem mosli yuuza tri vaarayti a Aanteegan an' Baabyuudan langwij—Nawt Aanteegan, Sout Aanteegan, an Baabyuudan—an dem na taa bly klaa tu wan anedda. De kaalcha tie-op stong wid ryooral tradishan, an plenti Aanteegan an' Baabyuudan eena de kawnchri an eena dyaaspara kip demself link tu wan a de kawnchri vilij dem. Aanteegan an' Baabyuudan ga wan own myuuzik kaind, benna, an dem mek op nuff myuuzikal strument laik de banjar. Mos Aanteegan an' Baabyuudan join eena de big Aanteega Kaanival ar Baabyuuda Karibana, an nuff a de popyuleshan kip wan seefarina identity.
Staatistix
[edit | edit source]Bout 147,000 Aanteegan an' Baabyuudan deh, inklud 42,000 eena de dyaaspara. Mo ova, bout 150,000 niem taakaz a Aanteegan an' Baabyuudan langwij deh; plenti dem na gat moch link wid de kawnchri.