Wp/aig/Aanteega-Baabyuuda-Manserat
Aanteega-Baabyuuda-Manserat min wan Britesh Kolonee eena de Wes Indiz fram 1816 go 1833, mek aata dem mash-up de Britesh Liwaad Ailan dem. Wile de Kolonee deh, de grip a slaavri pan de ailan dem staat fu wiken, an eena 1831 big-big kwarel bruk-out weh bring beta rait fu plenti a de peepl dem an join-up bak de Britesh Liwaad Ailan dem.
Istori
[edit | edit source]Aanteega, Baabyuuda, an Manserat min Britesh Kolonee fram de 17-teen sentri, bud dem alweyz run separit. De Britesh Liwaad Ailan dem, weh dem run fram Sen Jan, mash-up eena 1816 afta wan yelow feeva plaga an nuff shaat-tum gavna dem weh mosli deh pan Sen Kitts. De ailan dem split eena tu, an de fus gavna a de nyuu ailan min Jaarj W. Ramasay; im tap eena di miedl a de yiya, an de kounsul gree fu pei um 5-taazan poun a yiya.[1] Een Inglan, wan rumo se slaav-owna dem eena de Karibiyan a hol friti Blak an kaalad peepl ina slaavri, so de Kolonee set-op wan slaav rejistri fu mash-dung de lie an mek shua de slaav tred don.[2] Een 1817, Jaarj W. Ramasay tek wan shoort lee-av, an T. Nobari Kerbi, de Aanteegan trezara, ton aatin gavna. Im administreyshan pus rias fu hold-daan de slaav tred ban an mek shua enni slaav weh lef de Kolonee gat prapa paapaz. Ramasay ded eena 1819, an dem put Benjamen D’Uban eena 1820. Wan dei-taaj (sensis) pan aal tree ailan shoa de popyuleshan bigg-up an mosli Blak peepl. Eena Aanteega, dem rais 945 man militchri tu. Wan next yelow feeva mash Manserat eena 1821, mek popyuleshan go dong likl. Een 1823 Manserat get dem fuus militchri tu. Een 1825, de Inglish bishap Kolrij kom dong, taak-rond de Kolonee dem, an gavament gi um 4200 poun a yiya. D’Uban kyaa bak, an dem put Patrik Ras eena 1826. Ras try fu link wid de ailan elit, an fu kaal dem frait bout komeen imansipeyshan. Een 1828 wan “dandi feeva” mash Aanteega, mek peepl waak haad-haad. Een 1831 Blak peepl mash-rize, maashal laa tek-op, an Ras revaign eena 1832. De rize mek plantaz gree fu mek Aanteegan slaav dem visid Sen Jan Siti every adda Sandee. De Kolonee mash-op shoat-li afta dem put Eevan Marri-Magrega eena de tek-bak Liwaad Ailan gavna chaia, set bak eena Aanteega.
Demografix
[edit | edit source]Een 1823 de sensis ripoat kom oot: Aanteega popyuleshan: 37 031 — Blak 30 985, kalad 4066, Wait 1980. Manserat: 6124 slaav eena 1821; 5835 slaav eena 1823; 7120 popyuleshan eena 1828 — Blak 5986, friti kalad 818, Wait 315. Baabyuuda popyuleshan eena 1831: 503.
Refrens dem
[edit | edit source]- ↑ Lanaghan. Antigua and the Antiguans. p. 99.
- ↑ "The Geological History of Montserrat". www.kingsleymccartney.com. Retrieved 6 May 2025.