Wn/skr/14 سال بعد، 11 مارچ 2025ء کوں پاکستان دے دل بلوچستان وچ ہک سانحہ جنم گھِدا۔
11 مارچ دا ڈینھ تاریخ دے سینے تے ہک ایجھا نشان ہے جیڑھا المیے تے امید دے ڳچھے ہوئے قصے سݨیندے۔ 2011ء دا ایہو ڈینھ جاپان کیتے ہک اَݨٹٹݨ والا سانحہ بݨ ڳیا ہا۔ ہک زلزلے دا جھٹکا، سونامی دی تاریں تے فوکوشیما ایٹمی پلانٹ دا سانحہ... فطرت دی ہک رات دی رݙ نے ہزاراں زندگیاں کوں نگل گھِدا تے لاکھاں کوں بے سہارا کر ݙتا۔ ایہ واقعہ انسان دی "ترقی" دی دوڑ تے فطرت دی طاقت دے وچکار ٹکراؤ دا منہ بولدا ثبوت ہا۔ پر ایں المیے توں وی وݙا سبق ایہ نکھتا جو انسان کوں ایٹمی توانائی ورگے خطرناک ہتھیاراں نال کھیݙݨ دی بجائے، فطرت نال رلدے رہوݨ دا ݙسایا ڳیا۔ 14 سال بعد، 11 مارچ 2025ء کوں پاکستان دے دل بلوچستان وچ ہک ٻیا سانحہ جنم گھِدا۔ بلوچ لبریشن دے ناں تے چلݨ والے گروہ دی طرفوں ٹرین تے حملے وچ معصوم مسافراں دی جاناں گئیاں۔ ایہ واقعہ محض دہشت گردی کینی ہا، بلکہ ایہ ہک ایجھی کہانی ہے جیندا ڳان٘ڑھ پاکستان دے سیاسی، معاشی تے سماجی زخماں نال جُڑیا ہویا ہے۔ بلوچستان، جیڑھا پاکستان دا سینے تے سونے دا چڳ ہووݨ دے باوجود، محرومیاں دے اندھارے وچ ڈُبے پئے، اُتھاں دے نوجواناں دے غصے دا اُبلو کہیں وی شکل وچ نِکل سڳدے۔ سوال ایہ ہے جو آخر ایں غصے دی تہہ وچ کیہڑے زخم دَبے ہن؟ جاپان دے سانحے تے بلوچستان دے المیے وچ فرق ایہ ہے جو ہک فطرت دی مار ہے تے ݙوجھا انسان دی اپݨی بݨائی ہوئی ناانصافی دی کھیݙ۔ بلوچستان دے نال تھیوݨ والی ناانصافی، اُتھوں دے وسائل تے حقاں دی لوٹ، تے مرکز دا اُوندا رویہ... ایہ اوہ ڳالہیں ہن جیڑھے نوجواناں کوں اَݨ سُڄے رستیاں تے دھک ݙیندیاں۔ پر ایں دا مطلب ایہ کینی جو تشدد کوں جواز ݙتا ونڄے۔ ٹرین تے حملہ کرݨ والے جیڑھے وی ہوون، اُنہاں دے ہتھوں مرݨ والے مسافر بلوچستان دے ہم وطن ہن، پاکستان دے پتر ہن۔ ایہ المیہ کہیں مسئلے دا حل کینی، بلکہ نفرت دی ہک نویں کڑی ہے۔ جاپان دے سانحے توں اساں ایہ سکھیا جو فطرت نال ٹکراوݨ دی بجائے اُوندا احترام کرݨاں چاہیداے۔ بلوچستان دے المیے توں سکھݨ والی ڳالہیں ایہ ہے جو "محرومیاں دا زہر" کہیں وی شکل وچ اَمن کوں کٹھے گھن ویندے۔ جے اساں بلوچستان دے نوجوان کوں انصاف، روزگار، تے عزت نئیں ݙیندے تاں او اپݨی آواز سݨاوݨ کیتے بارود دا راہ چݨسی۔ ایندے وچ کوئی شک کائنی جو پاک فوج تے ادارے ملک دے اَمن کیتے قربانیاں ݙیندے پئین، پر صرف فوجی کارروائیں نال ایہ جنگ نئیں جِتی ونڄ سڳدی۔ ایں جنگ دا اصل میدان عوام دے دلاں ہن۔ جے اساں بلوچستان دے لوکاں کوں اپݨا سمجھݨ دے بجائے "دشمن" دا لیبل لا ݙتے تاں ایہ کھیݙ ہارے ویندے۔
- کالم نگار:**
اورنگزیب اورنگ بغلانی
تاریخ: 15 مارچ 2025ء