Wn/skr/سرائیکی عوام دی بے چارگی

سرائیکی عوام دی بے چارگی: اغوا تے قتل دے واقعات تے سوالات دے گہرے داغ

کالم نگار: اورنگزیب اورنگ بغلانی

21 اپریل 2025ء

پاکستان دے سب توں زرخیز خطے سرائیکی وسیب دے عوام اڄ وی بنیادی انسانی حقوق توں محروم ہن۔ ڈیرہ غازی خان، راجن پور، بہاولپور، ملتان تے مظفر گڑھ دے سرائیکی باشندے اغوا، تشدد تے قتل جیہاں واقعات دا شکار تھیندے پئے ہن۔ کݙاہیں ایران دی سرحد تے، کݙاہیں بلوچستان دے ویرانیاں وچ، تاں کݙاہیں سندھ دے کہیں گمنام جاہ تے انہاں دے لاشے سٹ ݙتے ویندن یا پھر انہاں دے گھر والیاں کوں فون تے تاوان دی ڈرامائی ویڈیوز بھیڄیاں ویندیاں ہن۔ سوال ایہ ہے جو آخر سرائیکی عوام ای کیوں؟ سرائیکی وسیب دے سیاسی نمائندے پاکستان دی اعلیٰ ترین سیاسی، وزارتی تے بیوروکریٹک پوزیشنز تے فائز ہن۔ وزیراعظم ہووے یا صدر، وزیراعلیٰ ہووے یا وفاقی وزرا، سرائیکی لیڈر ہر جاہ موجود ہن۔ پر جہڑیلے انہاں دے اپݨے لوکاں دی زندگی، عزت تے مال دا سوال آندے تاں ایہو نمائندے خاموش تھی ویندن۔ بھلا ووٹ صرف اقتدار تے پہنچݨ دا ذریعہ ہے؟ بھلا عوامی نمائندگی دا مطلب صرف وزارتی گاڑی تے پرتعیش دفتر ہے؟ جے ایہو جیہے واقعات کہیں ٻئے خطے نال تھیندے تاں شاید ردعمل مختلف ہوندا۔ پر سرائیکیں دے نال تھیݨ والے مظالم تے نہ تاں میڈیا وچ یکساں توجہ ݙتی ویندی ہے، نہ ای اداریاں دی طرفوں فوری ایکشن گھدا ویندے۔ بھلا سرائیکیں دا خون ایں قدر سستا ہے جو انہاں دے اغوا تھیوݨ یا مارے ونڄݨ تے کوئی احتجاج نی تھیندا؟ بھلا انہاں دے گھر والیاں دیاں چیخاں کہیں دے کناں تک نی پڄدیاں؟ جے لکھاں دی تعداد وچ سرائیکی ایران، بلوچستان تے خلیجی ملکاں وچ محنت مزدوری کرݨ ویندن، تاں بھلا انہاں دی حفاظت دی ذمہ داری ریاست دی نی؟ جنہاں نمائندیاں کوں سرائیکی عوام ووٹ ݙے کے اسمبلیاں وچ پیندن، او کیوں خاموش ہن؟ بھلا سرائیکی وسیب دے مسائل کوں قومی میڈیا وچ او توجہ ملدی ہے جو ملݨی چاہیدی ہے؟ سرائیکی عوام کوں اپݨے حقوق کیتے اکٹھے تھیوݨا پوسی۔ انہاں کوں اپݨے ووٹ دی طاقت کوں سمجھݨا پوسی۔ انہاں نمائندیاں کوں جوابدہ بݨاوݨا پوسی جو اقتدار وچ تاں موجود ہن، پر عوام دے مسائل تے آواز نی کڈھدے۔ سرائیکی خون دا ہک ہک قطرہ قیمتی ہے، تے ہݨ ایں خطے دے لوک خاموش تماشائی بݨݨ کوں تیار نئیں۔ سرائیکی خطے دے عوام دی بے چینی، خوف تے اضطراب ݙینہہ ݙینہہ ودھدا پیا ویندے۔ کݙاہیں ایران دی سرحد تے سرائیکی مزدوراں کوں گولیاں نال بھون ݙتا ویندے، کݙاہیں بلوچستان وچ بسوں توں لاہ تے انہاں کوں نشانہ بݨایا ویندے، تاں کݙاہیں سندھ وچ جواناں کوں اغوا کر گھدا ویندے۔ گذشتہ ݙینہہ 8 سرائیکی مزدوراں دے خون آلود لاش ملے، تے ہݨ 3 جواناں دے اغوا دی خبر سامݨے آئی ہے۔ المیہ ایہ ہے جو ایہ سلسلہ روک کیوں نی تھیندا؟ بھلا سرائیکی عوام دی جان تے مال کوں کوئی تحفظ حاصل نی؟ سرائیکی خطے دے لوک، خاص طور تے ڈیرہ غازی خان، راجن پور، بہاولپور تے ملتان دے وسݨ والے، وار وار تشدد تے اغوا دا شکار تھیندے پئے ہن۔ ایہ اوہی علاقے ہن جو پاکستان دی سیاست وچ اہم کردار ادا کریندن۔ اتھوں دے نمائندے قومی تے صوبائی اسمبلیاں وچ اعلیٰ عہدیاں تے فائز ہن۔ سوال ایہ ہے جو بھلا انہاں نمائندیاں نے کݙاہیں اپݨے عوام دی آواز بݨݨ دی کوشش کیتی ہے؟ بھلا انہاں نے ایں مسئلے کوں قومی سطح تے چاتا ہے؟ حیرت دی ڳالھ ایہ ہے جو جنہاں علاقیاں دے لوک سب توں زیادہ متاثر تھیندے پئے ہن، اتھوں دے سیاستدان اڄ وی اقتدار دے ایواناں وچ نمایاں مقام رکھیندن۔ بھلا انہاں دی خاموشی عوام نال دھوکہ نی؟ بھلا ووٹ ݙیوݨ والیاں دی جاناں دی کوئی قیمت نی؟ جے ایہو جیہی صورت حال کہیں ٻئے خطے نال تھیندی تاں بھلا ردعمل یکساں ہوندا؟ وفاقی تے صوبائی حکومتاں ایں معاملے تے سنجیدہ کیوں نی؟ بھلا سرائیکیں دی زندگیاں دی کوئی اہمیت نی؟ سیکیورٹی فورسز دی ناکامی کیوں؟ اغوا کاراں تے قاتلیں کوں کیوں نی پڳدا ویندا؟ بھلا ایہ سب کجھ منظم سازش دا حصہ ہے؟ سرائیکی عوام کوں چپ راہݨ دی بجائے اپݨے حقوق کیتے آواز بلند کرݨی پوسی۔ میڈیا، سول سوسائٹی تے انسانی حقوق دے اداریاں کوں ایں مسئلے کوں اجاگر کرݨا پوسی۔ جے اساں آپݨے کیتے نی بولسوں، تاں ٻیا کون بولسی؟ سرائیکی عوام دی بے گناہ خونریزی تے اغوا دے واقعات روکݨے چاہیدن۔ حکومت کوں فوری طور تے ایں مسئلے تے توجہ ݙیوݨی چاہیدی ہے تے مجرماں کوں کیفرکردار تے پہنچاوݨا چاہیدی ہے۔ جے ایویں نی تھیا، تاں ایہ سوال ٻئے گہرے تھی ویسن جو بھلا سرائیکی عوام کوں پاکستان وچ ݙوجھے درجے دا شہری سمجھیا ویندے؟