Wb/nia/Teteholi Ana'a/Tuada Hiawalani
3.1. Gambatönia
[edit | edit source]Tuada, Amada Hiawalani, fo'omonia Inada Samihara Luo, Samihara Luo Zato. Mobanua ira ba Zifalagö Gomo, Börönadu. Mo'ono Ninada Samihara Luo, si faero dombua ono sibolo'ua. Amada Zedaŵa ba töi zi'alawe Raisö Mbarasi. Börö me sifaero, laŵa'ö me föna alakhaö, lafaulö döinia tobali Lakindrö Lai. Mowatö ia khö Duada Namada Samagö Baulu, ba mbanua Zona'ai tanö löu.
Si'oföna böla simatua ya'ia Namada Zedaŵa. Safuria böla si'alawe ya'ia Ninada Nandria Lömi ma Inada Rai Solömi. Ifabali zi darua, ibe'e ba hulu Gomo Sifalagö Zedaŵa, samösa zondrorogö ya'ia. Ba ibe'e ba luaha Gomo, fahuruta Zusua, ninada Nandria Lömi, samösa zondrorogö ya'ia. Me föna ata'u ira ono si faero si dombua, alakhaö, ndrahu-ndrahua. Amada Zedaŵa fo'omonia Inada Simadulo Hösi / Simadulo Rao Watua mobanua ira Nazaria. Inada Nandria Lömi mowatö ia khö Namada Ndröunaso, akhi Mbalugu Luo Meföna, ono Namada Ndrohutanö laŵa ba Teteholi Ana'a, ba lania si sawenaita.
3.2. Na'ötö Hia
[edit | edit source]Siŵa ndraono khö Namada Hiawalani Adu ba Inada Samihara Luo, ŵalu ndra matua ba samösa zi'alawe:[1]
- Zedaŵa
- Bu'ulölö
- La'ia
- Ndruru
- *
- *
- *
- *
- Lakindrö Lai (ira'alawe)
Mo'ono Duada Zedaŵa dalima, ya'ia
- Mölö, itaru'ö mbanua Hiliwamöda Danö
- Zinö, itaru'ö mbanua Laŵindra
- Lalu, itaru'ö mbanua Hilifaedo
- Balösahono, toröi ia ba Zifalagö Gomo (furugö khöra ba Do'ene)
- Balöhili, isaŵa löu tanö ba gaekhula, löna ara manawuli ia ba Zifalagö Gomo, na'ötönia zi tobali ere
Mo'ono Duada Mölö daönö, ya'ia
- Fau
- Takhi (=Dakhi)
- Boto (=Ni'oboto'ö)
- Maha
- Hondrö
- Hörözaitö (ira'alawe)
Amada Samagö Baulu ba Inada Lakindrö Lai lafasindro khöra nomo nifolasara siŵa naröfa wa'awolo mbawa duhasa, ba 27 naroro zilötö irugi furi, tölu kali siŵa na'ötö, 27 na'ötö wa'alaŵa mbuatönia laŵa. Lasara sebua tölu. Fa'ebua dawolonia, maluaya niha si töra öfa nahönö wa'ato. Sambua wöröma, sambua nifo'usali, nahia ndra ina-ina larise nai mbatö. Sambua malige laŵa, nahia wamoni ndra si'ulu si ma awali, mobehu. Oya göndra, aramba si fadöfa bawa, fondrahi, tutu ba fondrahi wo'ere ba faricia. Iraononia si dasiŵa ahori mowaöli. Na mobenua ira, ha sagaŵa. Latanö zinanöra: ohi, gae, gowi ba tanöbö'önia. La'uri mbawi, manu ba tanö bö'önia.
Awali banua ibe'e: ma faöli ma motomo omo nifolasara ma mobinu ma mamabu'a ana'a, ma ifazökhi adu samaköbu ba dawolo baomo ba gambölö, mobehu ebua na sa moroi ba "awali".
3.3. Adu Zatua ba Saebu
[edit | edit source]Famobörö: Töinia si'oföna Amada Hiawalani. Ya'ia zamobörö si oföna mo'adu. Andre mbörö wa lafotöi ia Hiawalani Adu. Löna ta'ila ndröfi ha wa'ara, me ma so ira ba Zifalagö Gomo, Börönadu.
Samuza ma'ökhö, ahulö-hulö sibai, tumbu luo. Mofanö Duada Namada Hiawalani ya möi mohalöŵö. Izuzu laŵa zohili sambua, aefa ia ba mbawa göli, humali-hali mbanua, humugu mbanua, tokia ia, aso'a ia tou ba danö, mae siförö ia, samösa niha satua si famanö-manö khönia,
Ya'o Laŵalani Sanetua,
Tuha Salaŵa So'aya,
Tuha Salaŵa Howatua.
Zalöna ölia me ma so ia, moroi ba woroga si zaŵa-zaŵa, ba woroga si löna tanea. Zi siŵa na'ötö löna so Holia. Zi siŵa wenaita löna so Hia. Darua dambali nawönia, darua ba gabera, ba darua ba gabölönia: Siharafia, Sibondra'ia, Mokaelömi, So'afia Lani.
Andra nifotöi Luluö. Iŵa'ö, Yai manö-manögu khöu. Böwöi, fazökhi nadugua famaedo mbotogua, rufa wa'alaŵagua, simae botogua, si sindro sandrohua, simae ya'ugö fa'ebua!
Eunia ha manawadanö sanotahögö atumbukha luo, si darua manalagu fa'asolo, salöna lu'u, salöna sikhö, salöna afatö hogu. Andre he'e nadu ndra matua si sindro. Gaö lafesindro ba mbalö newali. Adu samaköbu, gae labe'e ya ba dawolo, lafetataro ya laŵa ba lagö-lagö nomo nifolasara.
Eu Zembu nifesindro, ma'usö adu. Na sembu lehemia nai mbatö, si tataro samaköbu gaö lafetataro ya ba dane-dane ba gabera nomo nifolasara, ba dalina mbatö ba wöröma. Andre nifotöi lehemia ma larise nai mbatö. Adu andra, sembua andra zi tobali tendro-tendro ba tundrofömi, na mibe'e maso-maso, anandröŵa awalia, anandröŵa analulua, anandröŵa anaröfia.
Awania maoso Duada, teakha Namada Hiawalani, maoso ia moroi ba danö, ifuli ia baomo khöra. I'oturagö manö-manö Namada Laŵalani Sanetua khö Ninada Samiha Luo, Samihara Luo Zato ba khö ndraononia fefu. Börö hö'ö ha sara dödöra, lafaböwöi'ö sambua nadu si sindro, famaedonia si sandrohua, manawadanö geunia.
Ba sambua zembu, lehemia nai mbatö si sindro, fo'adu zi'alawe, sembu fo'adu Ninada Samihara Luo, fo'adua Foriwua Furugö, eunia ma'usö adu.
Fo'adu famaedonia, lafazökhi gosalinia ba mbalö newali, ba mbalö ndrölö. Ha öfa rozi gehomo, ha fitu naroro zagö. Gaö lafesindro, latou'ö nadu si sindro, khö Laŵalani Sanetua. Maefu fönania lawöwöi harefa, gaö latou'ö maso-masonia, ero-ero ndröfi na awai mamasi niha. Ere si fatema laŵa, ifasömba'ö zumane anandröwa: awalia, analulua, anaröfia. Ibözi wondrahi akhea, ibözi wondrahi hoya. Andre he'e börö Duada nifotöi sa'ae Hiawalani Adu.
3.4. Fa'amate Duada Hiawalani
[edit | edit source]Famobörö: So sambua fakake khö Duada Hiawalani Adu, fakake ba wanali afasi, ifazökhi baru, kabo, salaendra, laeru ndra matua. Me möi ia ba ndru'u ninada khönia, moroi ba gulö sasolo ya dalima manalagu wa'asolo, ba ya dua wulu a lima naröfa wa'anau. Oya sibai ifazökhi baru, kabo afasi Tuada Hiawalani Adu, oya gokhötania, mo'ana'a ia, ato zombalö khönia ba lö na ibe. Ya'ia andra niha sowölö-ölö ba niha samalimagösi inötö, ba atua-tua wamurai fa'aurinia.
Samuza ma'ökhö tohare nononia si'alawe, Inada Lakindrö Lai, fo'omo Namada Samagö Baulu moroi ba mbanua Zana'ai tanö löu. Famanö-manö ia khö saduono ya'ia, omasi ia i'andrö, iwawalö wakake wanali gafasi, ba wa'alio ifuli. Ha sara dödöra labe'e niwawalönia.
Mofanö ia idoro wakake wanali gafasi. Amada Samagö Baulu, ha sara waŵa ifuli wakake wanoso afasi. Bu'u-bu'u li ma irugi sara waŵa.
Tuhada Hia Walani Adu ifatene niha wanai fakake wanoso afasi, gadumoro. Iŵa'ö Amada Samagö Baulu, ba zi'öfa boni mi'aine ga humalö.
Lafuli ira khö Duada Hiawalani Adu, la'oturagö niŵa'ö Namada Samagö Baulu. Irugi 4 boni, Amada Hiawalani Adu, ifatene niha wanai fakake. Iŵa'ö Amada Samagö Baulu fo'omo Ninada Lakindrö Lai, Fakake wanoso afasi andra löna gumbe, ha sombalö mböröta Namada matuagu, khögu wakake andra. Löna gumbe khönia, he awai horö mbalazi.
Mofanö niha sanai fakake, larugi, la'oturagö khönia, Löna ibe'e, he awai horö iŵa'ö. Maoso Duada, Namada Hiawalani Adu, i'orahui ba mbanua, Fatene zi meziŵa tö khö numönöda, tahorigö wa'atulöda. Irugi zi meŵalu ifatene, iŵa'ö Samagö Baulu, Löna gumame, ha sombalö ya mae mböröta, he awali horö, löna gumame'e, khögu! Ifatene safuria, fasoso ira. Mofanö zinene safuria, ha larugi mbawa göli la'ohi ira banua Namada Samagö Baulu, darua labunu, moloi wöföra, la'oturagö khö Duada Hia Walani Adu, Löna ibe'e wakake, ba darua labunu föföma.
Fasuwö ira mbanua Zifalagö Gomo mbanua Zana'ai. Ba wasuwöta andra, mate Duada Hiawalani Adu, me itoka'ö ia, i'ötö sara nidanö mbombo, tofali mbotonia ba wewe, lasai ia samu'i mbanua Zana'ai, la'eŵa dalunia tolögu, mate. Ladoro mbotonia ba mbanua Zifalagö Gomo.
Me larugi mbanua humede-hede dödönia, Ha botogu zi mate, auri dödögu, löna si mate. Mihalö dödögu, mibe'e baka ba guri solali, ba miko'o mbotogu ba danö.
Löna la'erenu, lafaoso mbotonia, labe ba gatela. Siŵa luo, siŵa mboni wa'ara ba gatela, humede-hede, fa'alai ia ba gatela, Mihalö dödögu, ya'ami iraonogu, mibe'e ba guri solali löna lahalö iraononia si dasiŵa, ata'u ira. Fa'ala-alai dödönia, Mihalö ndra'o, mihalö ndra'o! Na löna mihalö ndra'o, ya so galakhaömi sebua. Fa'amate niha, fa'akhozi mbanua! Ata'u ira hö'ö, me larono, momöi lahalö dödönia iraononia si dasiŵa.
Ha me larugi gatelania, humala nalitö ya mae sagu wa'asolo, akhozi mboto, töla. Ba löna akhozi dödönia. Lahalö dödönia, labe'e ba guri solali, lataŵi laŵa ba mbuatö ba dawolo, ba nomonia nifolasara. Ba hö'ö humede-hede dödönia, famanö-manö mano'ou ba halöŵö. I'oturagö na so dome, na so wökhö, na so zanagö, si tobini, na so za lö faoro, sohorö ba famanekhakha niha ba wani'ila fa'atua-tua ba famaguru'ö ba wondrou'ö fanalaŵa'ö fani'ila ba zi sökhi.
Hoho Zi'ulu me föna:
Dödö Namada Hia.
Mambe ba guri solalia.
Gaö so ba guri söröna.
Gaö lataŵi ba götö-ötöa.
Ba mbuatö nomo zatua.
Ba mbuatö nifolasara.
Sani'ila si tobinia.
Sani'ila sa lö faoroa.
Sanua ahatö ae so ira.
Sanoturagö izö zalua.
Siwöwö fefu niŵa'önia.
Siwöwö duhu niŵa'önia.
3.5. Tödö Duhada Hia
[edit | edit source]Tödö Duhada Hiawalani Adu, aero-aero ahulö-hulö afusi ewali, isusugi ndraononia si dasiŵa, "Mifaoso, moluo! Mihalö halöŵömi. Mi'elimai gö, mibe'e gö mbawi, ö manu, mifondri ndraonomi."
3.5.1. Maene-maene
[edit | edit source]I'ofuloi ira fefu, mato sandrohu wa'ara, iŵa'ö maene-maene "famosumane saduono, famosumane faiwasa, famosumane si fawatö, famosumane tome."
3.5.2. Fotu-fotu
[edit | edit source]Na humede ita, tahaogö, böli fasoso, böli kumökö na mohalöŵö, böli fa'ökhö, böli manaetu, böli manelifi, böli bözi namohi! Ya mbörö ndraugö si sökhi, ba na fasala ya khöu, lulu dödöu khönia. Mifuli sökhi! Mifuli atulö!
Andra nifotöi fotu-fotu zi ma moa, faneletua zi ma aefa (falalini! bohouni zi ma aefa!). Maene-maene faoma fotu, lahalö ba ginötö wofö fusö newali aero ndröfi ba tanö bö'ö. Oroisa zatua! Ma iŵa'ö Tuada Hiawalani Adu! Ifagurui wani'ila böwö zi sökhi, amonita, famurai, aero ma'ökhö. I'oturagö na so wökhö, na so de'ala, na so wa'amate, na möna ma te'ala ba wanuwö, na so galakhaö, niha si dua lela, si fa'ero-ero lela, na so zohorö, sanagö ba tanö bö'ö. I'oturagö döröu, na so zakhömö, na so gahulua na möi ba ndru'u, manasi gowi ba na möi manalui ösi idanö.
Böli mi'oriwugö zalöna sökhi, na so nifobörömi. Tobai fasoso, fanana, fabözi, so zi mate. Andra nifo'amonita fefu. Sökhi mbörö, sökhi lua-lua, awaliŵa. Buwu ni'amözi'ö teu aero lafailo ya moteu.
3.5.3. Fanerai baŵa
[edit | edit source]Ifagurui wanerai baŵa, na tohare ba na elumö'ö ba dalu mbanua, 15 dohare ba 15 nelumö'ö. I'oturagö mbaŵa wananö fakhe, ohi, gae ba fefu zowua. I'oturagö wananö sobaya, simane gowi, talö, gowi eu ba tanö bö'ö.
a.
- Si sambua dohare: ŵa'a
- Si dombua dohare: töla
- Si tölu dohare: bulu
- Si öfa dohare: bua
b.
- Si lima dohare: ŵa'a
- Si önö dohare: töla
- Si fitu dohare: bulu
- Si ŵalu dohare: bua
c.
- Si siŵa dohare: ŵa'a
- Si fulu dohare: töla
- Si me welezara dohare: bulu
- Si me welendrua dohare: bua
d.
- Famasindro omo: si 8-12 dohare
- Fanagöi omo: si 8-12 dohare
- Na faöli ma fowatö: si 8-12 dohare
- Sobaya barö danö latanö na elumö'ö
- Sara nelumö'ö irugi lima nelumö'ö, tebai latanö zobaya barö danö na arurua, ahakhöwa nelumö'ö
- Tobai lafasindro nomo ma lasagöi na elumö'ö
e.
- Folobö eu sombuyu: arurua mbaŵa
- Folobö eu sabe'e: 8-12 dohare, löna aboto
f.
- Baŵa zökha: 1-5 dohare, boni, moluo
- Baŵa guro: si 6 dohare, boni, moluo
- Baŵa mbaeŵa: si 7 dohare, boni, moluo
3.5.4. Fanofaya
[edit | edit source]a. Ifagurui wanofaya, i'odarahi 1-10-20-30-40-50-60-70-80-90-100, irugi nahönö, latutusi nawua rigi-rigi ma nawua guli wakhe, ma nawua harita, ma bu'u-bu'u ladari ba tanö bö'önia.
b. Alogo mbawi: sambua kundri, dombua kundri, tölu kundri, öfa kundri, lima kundri, önö kundri, fitu kundri, ŵalu kundri = dua zo'e. Si matona kundri (1/2) föfö. Si matona zi föfö (=sambua zi öfa hita) dua zo'e, dua zo'e amatona, tölu naso'e, tölu naso'e amatona, öfa zo'e, öfa zo'e amatona, otu öri, dua alisi, 70 sowöli, 8O sowöli, tölu alisi, öfa alisi, lima alisi, 6 alisi/sazilo, 7 alisi, 9 alisi, 10 alisi - 15 alisi.
c. Natumba guli wakhe, ha 6 teko mana, sadumba. Meföna tumba guli wakhe ha önö teko, mana andra nifotöi tumba wewualölö, si ma la'etu'ö ba gorahua si 4 handrauli, huku fondrakö. Börötania: sadane, sambua ziŵalu (1/8), sambua zi'öfa (1/4), sambua zitölu (1/3), matona dumba (1/2). Lataba lewuö hao. Saowe (3/4), awena sadumba, 2-3-4-5-6-7-8-9-10 natumba 11-12-13-14-15 natumba, matona zo'e, 16 irugi 30 natumba, sazo'e, dua zo'e irugi 20 naso'e, 30 naso'e, 4O naso'e ma 50 naso'e.
d. Fanofaya baŵa: sambua dohare, dombua dohare, tölu dohare, öfa dohare, lima dohare, önö dohare, fitu dohare, ŵalu dohare, siŵa dohare, fulu dohare, felezara dohare, felendrua dohare, feledölu dohare, fele'öfa dohare, felelima dohare, matona waŵa, 15 naluo.
Sambua nelumö'ö, dombua nelumö'ö, tölu nelumö'ö, öfa nelumö'ö, lima nelumö'ö, önö nelumö'ö, fitu nelumö'ö, ŵalu nelumö'ö, siŵa nelumö'ö, fulu nelumö'ö, felezara nelumö'ö, felendrua nelumö'ö, feledölu nelumö'ö, fele'öfa nelumö'ö, felelima nelumö'ö, matona waŵa, 15 naluo. 15 tafonönö 15 = 30 naluo zi sara waŵa. 1 (sara) waŵa, 2-3-4-5-6-7-8-9- 10-11-12 waŵa zi döfi, 2 fakhe, 3-4-5-6-7.
e. Fanofaya naluo: ma'akha, mahemolu, ba zi dua woni/bonia, ba zi tölu boni, ba zi öfa boni, ba zi lima boni, ba zi önö boni, ba zi fitu boni, ba zi ŵalu boni, ba zi siŵa boni, ba zi fulu boni, lahalö mböbö lafabu'u, aefa zi dua naluo, latuani sambua, irege a'oi zifulu bu'u-bu'u.
f. Bosi ginötö zisara naluo: Tegilo bu, gasa wamakhölö, alölö afo, matona narohu, sandrohu, manuwu laŵa-laŵa, tumbu luo, tebolo sino, manelima ö mahemolu, mana mahemolu, ahono niha ba halöŵö, laluo, tegilo falaluo, igiligö, a'usö sino, tefuli zoroi tou, fandrindri luo, aekhu luo, humombo löfö-löfö, mamolemba fandru, manelimaö owi, mana niha owi, mörö niha, samuza maniarö, talu mboni, miwo manu si'oföna, miwo manu safuria, ondrarai moluo, faoro tönu, faoro töla geu, afusi ewali, manuwu laŵa-laŵa, ahono foluo, tumbu luo ba gabölata.
3.6. Fanibo Dödö Duada Hia
[edit | edit source]Samuza ma'ökhö iraononia si dasiŵa momöi ba ndru'u, manalui ahulua, simane sökha, böhö, laoyo, laosi. Ba na latörö nidanö ba lasusuli guro, i'a, baeŵa ba tanö bö'önia. Fefu ndraonora, fo'omora ira alawe momöi mohalöŵö ba nowi, mofö fakhe, ba so zano'o gowi, na manawuli ira baomo ahori monoro.
Ma'ökhö hö'ö toröi awö nomora wo'omo, ndrona nononia si'akhi, sondrorogö, sondrino öra, samözini omo, sanema tome, na so zoroi ba mbanua bö'ö. Lafalali-lali ira awö nomo aero ma'ökhö.
Fo'omo nononia si'akhi andra Inada Rai Salösö, agafökhö ba dödönia, na i'o'ou, na iŵa'ö, na itegu-tegu ia tödö Duada, Amada Hiawalani Adu. Tödö ndraono alawe sibohou ebua. Ha mendrua alahoa ha na, me ma faöli ira, löna na so'ono.
Me manawuli ia moroi fawatö, humede khönia dödö Namada Hia ba guri solali, Haega moroi ndraugö? Itema, Moroi ndrao fawatö!
Bözini nomo, lau gö mbawi, elimai gö, ra'u dania manu, be ba zundraya. Ma'efu tö so ira, manawuli zoroi tou moroi ba halöŵöra zamösana.
Ha iŵa'ö si'alawe andra, Inada Rai Salösö, Anigo manö ita ndraugö gaö laŵa ba mbuatö. Guzumibo dania ndraugö gaö tou ba gelea!
Humede, iŵa'ö khönia tödö Duada, Amada Hia, Hana wa göfasoso khögu? Satulö ba si sökhi niŵa'ögu khöu. Gumoturagö ndraugö khöra dania. Ya'ugö ono zokhoma, lua-lua zundrutö, löna sökhi gamuatau. Hana löna u'ila gamuatau ma'akha? Löna manö ae tetaro'o ndraugö baomo, mofanö möi raya, mofanö möi löu, ö'anörö-nöröi nomo zi sara hili Sifalagö ndrölö. Gumoturagö ndraugö khöra dania.
Aukhu dödö zi'alawe no me ma'e, Inada Rai Salösö. Maoso ya, ihalö guri solali nahia dödö Duada, Namada Hiawalani Adu laŵa ba mbuatö, idoro tou, izibo ba gelea, aekhuta daŵa deu ba gahe zagö. Ha itou'ö tou guri solali nahia dödö, alu mbanua moroi raya, moroi löu. Humali-hali mbanua, humugu-hugu mae samoto figa, ilabu teu sawölö sibai, laŵa'ö föna teu toho.
Me fandrindri luo, manawuli ndraononia si dasiŵa, ba si daŵalu fo'omora. Humara'a ira, Haega so dödö namada, ba hana löna humede ya khöda? He ma latagö laŵa ba mbuatö niha samarukhu. So ösa zi hede, He ma laziboö!"
Humede-hede dödönia, ikaoni fa'ala-alai ya, Yazö ndrao ga ba gelea. Ma izibo ndrao ga ba gelea fo'omo niwami si'akhi Rai Salösö, ya'ia nawö nomo ma'akha. Mofanö dödö ba guri solali ahani. Idoro löu me molö gelea barö deu sawölö sibai. Fagohi ndraononia si dasiŵa, lataha ia tou ba luaha gelea, ndra humalö.
Latuyu guri solali, Böi mitaha ndrao! Gumöi khö niwagu si alawe ba danö saefo nasi! Börö me animagö khöra, lataha ia tou ba Gomo. Böli mitaha ndrao! Iso'agö khöra mae sagu wa'asolo, fa'alaŵa hola-hola nalitö. Ata'u ira. Mofanö sui dödönia no ma'e. Lataha fetahö zobawa golu ba Gomo Sifalagö, aekhu tou ba namö Helaowo. Iŵa'ö, Böli mitaha ndrao! Iso'agö sui khöra hola-hola nalitö, mae sagu. La'ohi tou ba wahandroma ba namö Helaowo.
Molani niha. Böli mitaha ndrao! Iso'agö sui khöra hola-hola nalitö. Ata'u sibai niha.
Mofanö sui dödönia irugi ba wahandroma, fahuruta nidanö Gomo ba Susua. Lataha sui ia. Iŵa'ö, Böli mitaha ndrao! Iso'agö sui khöra hola-hola nalitö. Ata'u ndraononia.
Mofanö sui dödönia irugi tou ba mbewe nasi. Lataha sui. Iŵa'ö khö ndraononia, Böli mitaha ndrao, gumöi khö niwagu si'alawe saefo nasi ba danö ndrawa! Iso'agö sui hola-hola nalitö, ata'u niha fefu.
Na ufuli ndrao ga na furi, gudumoro khömi zi sökhi börö wa'aurimi. Si'oföna dania, ya möi safuria. Safuria dania ya möi si'oföna!
Me mofanö ia ba tete guli nasi mae hola-hola wandru.
3.7. Hoho Zi'ulu meföna
[edit | edit source]Me götö Hia, me mobörö,
So dödönia barö mbuatö,
Ba guri solali somigö,
Samaene, sanoturagö,
Khö ndraononia dasiŵa tö.
Inada föna Rai Salösö,
Ndrona nononia Sikawasö,
Aleu mae ladari akhötö,
Ba dödö bulu mio alösö,
Alawe lua-lua zundrutö,
Aökö khönia niŵa'ö dödö,
Fanua dödö, ae ohalöŵö.
Tesao mba'usö Rai Salösö,
Ihalö dödö, ma icibo'ö,
Gane ba gelea ihanigö,
Ma irugi Gomo Sifalagö,
Yazö ndraono dasiŵatö,
Lataha dödö me mofanö.
Iŵa'ö tödö Hia, Böli hö'ö!
Gaö wa iso'agö nalitö,
Zi mae sagu alakhaö.
I'ele tou mbalö molö,
Ba guri solali so dödö.
Ma irugi nasi sobawö,
Gaö fabali zauri, mofanö,
Gaö iŵa'ö Amada Hia, Gumofanö!
Gumöi khö niwagu talifusö!
Gae saefo nasi so dödö,
Ba ndrawa safusi saitö.
Famotokhi ba gahe
[edit | edit source]- ↑ Öfa nono Hiawalani Adu sambö ta'ila töi. Oi lö fao dödö niha nisofu hadia döira