Wb/nia/Sanagö Satua-tua
Me föna so samösa Razo so'ana'a. Faduhu dödönia wa fefu goi-goi si no ifa'anö ba he angetula si no ietu'ö sambalö atulö. “Goi-goi ba no sa goi-goi!” fehedenia khö ndra enoninia. Lö irai fabö'ö zambua dödönia ba wamalua angetula si no ihalö.
Samuza ma'ökhö, so samösa niha sanagö nira'u wazuri ba gödo andrö. No la'ila ia me ihene-hene we'amöi bakha ba naha wemanga ba wanga'i ö. Mofönu sibai Razo. Ba ifaretakö ba wanaŵi ya'ia, me no da'ö sa huku ba niha sanagö.
"Hakhösi tödö ndra'o Tua. Niha sinumana ndra'o ba solofo, aröu faehu moroi ba wa'abölömö Tua. Lö fasala na uhalö ma'ifu roti andre. Sindruhu wa lö nifahedegu ba wanga'i, börö me tenga sanagö ndra'o. Lö hadöi samösa niha ba da'ö. Haniha khö uŵa'ö ba wangandrö?" fehede zanagö me itutunö.
"Lö fabö'ö dambai dödögu! Mi'ohe ia ba naha wanaŵi bagi!" fareta Razo.
"Alai khönia wa'aurigu," ngarö-ngarö dödö zanagö ba lala me la'ohe ia föna gumandru ba gödo. I'otarai iada'a fao khögu mbini'öta namagu ba wa'amate. Hiza'i, omuso dödögu me lö ufatunö föna-föna Razo.
"Hadia niŵa'ömö? Hadia mbini'öta sebua da'ö khöu? Alio'ö fatunö!" fehede wazuri.
"Na itanö hunö mbua delima Razo, ha ba zisara wongi tumbu ba mowua ia. Na lö ya'o, tebai alua zimanö. Da'ö mbini'öta namagu nifatunönia khögu si lö irai ututunö ba niha bö'ö," fehede zanagö.
Ibatogö ia wazuri andrö ba mangera ia, "Sökhi na i'ila da'ö Razo fatua lö mate ia." "Tafuli ita wangondrasi Razo," fehede wazuri.
Ba la'ohe zanagö andrö wangondrasi Razo ena'ö ifatunö mbini'öta sebua da'ö khönia.
Omasi Razo göi i'ila. "Fatunö khögu mbini'öta da'ö khöu," fehede Razo me lö farisayo ia. Ifaretakö ndra ngoni-ngoninia ba waneu mbua delima ba kabu.
Ba fao khöra ndra sohalöŵö bakha ba gödo, ira kumandru, Razo, awö zanagö we'amöi ba kabu. Ikhao danö sanagö, ifazökhi goho-koho side-ide ba wananö hunö mbua delima si so ba dangania. Ba lö izumaigö itanö hunö mbua delima andrö.
Musindro ia ba muhede, "U'ila uforoma'ö khöu dandra na niha bö'ö zananö hunö mbua delima da'a ba goho-koho side-ide da'ö. Tebai na ya'odo zolau da'ö. Ha niha si lö irai managö ma manga'i si tenga khönia zi tola mananö. Börö me sanagö ndra'o, andrö wa u'andrö samösa moroi ba gotaluami zananö ya'ia."
Lö hede Razo, sohalöŵö ba gödo, awö ndra kumandru ba wazuri. Lö nini-nini fefu. Ha li wofo zi terongo awö li geto songöngö-ngöngö. Ba ifakhölö ia khö wazuri ba gödo sanagö, muhede ia imane, "Hadia soroi ba dödöu na ya'ugö zananö hunö mbua delima da'a Tua?"
Manizi-nizi wazuri ba gödo andrö ba muhede ia, "Lö tumbu hunö delima da'ö na ya'o zananö. Me föna me awuyu ndra'o, no irai utagö wörögi zifaola omo khögu." Me no awai muhede ia, ba lö ifaigi mbawa zanagö andrö, ihole'ö hörönia.
Ba ifakhölö ia khö zohalöŵö bakha ba gödo sanagö muhede ia imane, "Hadia edöna ndra'ugö ba wananö hunö mbua delima da'a Tua?"
No afusitö mbawa zohalöŵö bakha ba gödo ba iköu högönia. "Lö u'ila utanö da'ö," fehedenia. "Ero ma'ökhö mohalöŵö ndra'o ba usöndra gefe soya. Ofeta ma'ökhö no oya uhalö gefe moroi ba girö-girö ba gödo ba zoguna khögu samösa."
Ba atö Razo zi lö musofu. Muhede zanagö, "He Tua, ha ya'ugö niha si lö irai manga'i okhöta niha bö'ö si tenga khömö. Hadia edöna ndra'ugö ba wananö hunö mbua delima da'a Tua?"
Izumaigö afusitö mbawa Razo. Lö hede-hedenia ba ifanöi galisinia. "Fefu hadia ia zogini-gini si takile ba no omasi'ö ndraono side-ide," fehede Razo ibörögö fahuhuo anau ia. "Iraono sigide-ide manö ba omasi ira la'ila. Itörö tödögu me ide-idedo. Lafatörö khögu huku sabe'e me uhalö naya ana'a khö namagu si no ubini'ö ba mbate'egu. Lö göi u'ila wa ebua sibai lakhömi awö mböli gana'a andrö ba gamatöröŵagu da'a. Me ufaigi gana'a andrö mane ndröfi muhaga-haga ba mula'a-la'a ia hulö ndrumi na göna haga zino."
Me no awai fahuhuo Razo, ba lö nini-nini fefu. Ba muhede zanagö imane, "Sabölö ba sebua okhöta ndra'ugö Tua. Lö hadöi ma'ifu manö fa'ambö. Iada'a lö hadöi samösa ba gotaluami zi tola manumbu'ö hunö delima da'a. He bale... awai ia khönia wa'aurigu. Ha mena'ö si möi mangai roti ndra'o, ba wobalo fa'olofogu, ba lafatörö khögu huku ba wanaŵi ya'o."
"Atua-tua sibai ndra'ugö!" fanema Razo me i'ila abu dödö zanagö. "Noa sa öforoma'ö khöma wa lö hadöi samösa niha si lö molau sala. Na lö mufalua wa'atulö simane da'a, ba lö hadöi ya'aga ba zingamö iada'a. Uheta ndra'ugö moroi ba huku nifatörö khöu. Ba si tobali fangandrö saohagölö moroi ba wa'atua-tuamö, ba ube'e khöu naya ana'a namagu. Tola sa'ae ölau mofanö. Noa sa öbokai hörögu. Ba ginötö föna dania ba mufangai ira goi-goi wa'ahakhö dödö. Hasambalö mufalua wa'atulö sagötö tanö.
Nitöngöni
[edit | edit source]Omuso dödögu na öfazaewe nidunö-dunö andre ba media sosial ma Internet. Hiza i be'e fao gumbu heza tehalö ia. Be ba gahe zura: Moroi ba Wikibuku Nias. Nifa'anö ???. Aila ita ba niha na lö öbe'e gumbunia, me öhalö töiu zi tenga töiu.
Fabaliŵa lala
[edit | edit source]Bale zato: Olayama • Angombakhata • Bawagöli zato • Monganga afo • Nahia wamakori • Nga'örö spesial • Ngawalö wanolo • Safuria tebulö • Sanandrösa • Sangai halöŵö