Wb/nia/Samazökhi Bowoa Tanö
Samuza ma'ökhö, so samösa niha samazökhi bowoa tanö sanörö zisambua lala molohe amawaönia. Me no talu lala wofanönia, ilau mörö ba zi lö ara. Lö ara aefa da'ö, itörö kureta Tsar Ivan Vasilyevich, muhede ia imane, "Ya'ahowu ndra'ugö!"
Tokea zamazökhi bowoa tanö, i'anema'ö linia, "Saohagölö Tua. Ya simanö göi ndra'ugö."
"Hadia simörö ndra'ugö?" fanofu Tsar.
"Ya'ia Tua. Böi ata'ufi sa niha sanunö. Ata'ufi niha simörö," fanemania.
Mai'ki Tsar. "Sindruhu wa niha si lö fa'atau ndra'ugö. Lö asese falukhado niha simane ya'ugö. Tutunö khögu i'otarai hamega inötö me öhalö halöŵö da'a?"
"I'oroi me awuyu-wuyu ndra'o. Iada'a no sa'ae numalö ndröfigu," fanemania.
"Hadia tobönö zoguna khö nonomö ero ma'ökhö?" fanofu Tsar.
"Tobönö Tua. Lö mamazaewe tanömö ndra'o, lö manese du'u, ba lö göi mamasi. Mendrumanö namo mbanua, lö göi göna ndrao," fanemania.
"Atulö niŵa'ömö", fanema Tsar. "Hiza'i so manö niha sambö-ambö soguna ba gulidanö."
"Ya'ia. So tölu faosatö ia andrö", fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Hadia da'ö?" fanofu Tsar.
"Si föföna, sifalazi omo safökhö tödö. Sidua, fo'omoda si lö sökhi amuata, ba sitölunia ya'ia wangera-ngerada sadogo-dogo."
"Ba hezo zabölö lö sökhi ba gotalua zi tölu?" fanofu Tsar.
"Na ba zifalazi omo safökhö tödö, tola ta'aröu'ö ita. Ba wo'omoda si lö sökhi amuata, tola tafabalisi. Bahiza, fangera-ngera sadogo-dogo andrö zi tebai ta'efa'ö ba wa'aurida," fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Atulö niŵa'ömö. No sa niha satua-tua ndra'ugö. Fondrondrongo! Na so aso si hombo ba Rusia, hadia edöna ndra'ugö ba wanöbi bunia ma ötehege ia wohombo?" fehede Tsar.
"Na ifohare ndra'o ba utehegö ia wohombo. Ba na lö'ö ba uhorigi udöni fefu mbunia," fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Batogö ndra'ugö sabata. Da ufaigi nösi gamawaömö," fehede Tsar. Ba ibatogö ia samazökhi bowoa tanö, ba iforoma'ö gamawaönia.
"Hadia tola ö'azökhi zimane da'a khögu?" fanofu Tsar.
"Ha'uga ngawua tola mu'azökhi Tua?" fanofu zamazökhi bowoa tanö.
"Monaha fulu kureta", fanema Tsar.
"Hawa'ara ginötö öbe'e khögu ba wanga'azökhi ya'ia?" fanofu zamazökhi bowoa tanö.
"Sara waŵa", fanema Tsar.
"Tola u'ohe khöu ba ginötö sidua migu ba fasa. Me fao dödömö khögu, ba fao göi dödögu khömö," fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Lau na simanö. Saohagölö", fanema Tsar.
"Hadia so ndra'ugö ba fasa Tua na inötö möido ufasao khöu?" fanofu zamazökhi bowoa tanö.
"So ndra'odo. Möido tome samösa niha bakha ba fasa," fanema Tsar.
Ba itohugö wofanönia Tsar. Ibe'e goroisa na ero so watomesa, wa figa ni'oguna'ö ba ginötö tenga moroi ba wirö, tenga moroi ba geu göi, hizai moroi ba mbowoa tanö.
Ba i'o'ö fefu goroisa Tsar samazökhi bowoa tanö, ba i'ohe gamawaönia ba fasa. I'ondrasi ia samösa ono zalaŵa imane "Ya Lowalangi zi fao khöu."
"Saohagölö, Tua," fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Amawa khögu fefu zaga-zagamö," fehede nono zalaŵa.
"No lahenagö la'öli da'a tua," fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Lö salania. Tema gefe da'a. Lö sala ndra'ugö börö me lö si fazazi ita. Hadia zomasi'ö si tobali bölinia?" fehede nono zalaŵa.
"Omasido na ero sambua figa mufo'ösi faoma kefe", fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Oya sibai da'ö khöu," fehede nono zalaŵa.
"Na simanö, sambua figa mufo'ösi faoma kefe, ba si dombua figa ganetenia lö mube'e ösi. Hadia fao dödöu?"
Ba faoma fao dödöra. "Fao dödömö khögu, ba fao göi dödögu khömö."
Ba lafo'ösi wiga-wiga mege no faoma kefe, ba laheta aefa da'ö, ba lafuli lafo'ösi zui. Mane da'ö manö wolaura, irege ahori gefera, bahiza oya sibai nasa wiga si toröi. Ibörögö mangera nono zalaŵa me i'ila wa ahori gefenia. Ba ifatenge niha ba wanga'i kefe soya ba nomonia. Ba lafanöi miyaŵa wiga mege no itugu alaŵa, irege ahori gefe nono zalaŵa. Ba zitambai da'ö, ba lö nasa sahori gamawaö zamazökhi bowoa tanö.
"Hadia nifaluada iada'a? Hana wa öfau'u fefu tana khöu?" fehede nono zalaŵa.
"Lö hadöi sinangea tafalua sa'ae," fehede zamazökhi bowoa tanö.
"Noa sa u'o'ö fefu legamö," fehede nono zalaŵa.
"Atö sambau lala si tola ötörö," fehede zamazökhi bowoa tanö. "Döni ndra'o ofeta ba golayama gödo, ba ufuli fefu gefe awö gama-gamamö."
Manufa dödö nono zalaŵa. Maniasa ia me no ahori gefenia me lö sa'ae lala khönia. Fao dödönia ba niŵa'ö zamazökhi bowoa tanö. Iheta mböbö kudonia moroi ba guretania. Ilau mudadao bakha ba gureta samazökhi bowoa tanö, ba idöni gureta andrö ono zalaŵa.
Ba wodao-daonia, ba ilau manunö samazökhi bowoa tanö. Ba hiza göi nono zalaŵa wondröni-ndröni kureta irege fasai hanu ia.
"Ha wa aröu tö udöni ndra'ugö?" fanofu nono zalaŵa.
Lö ifaduligö samazökhi bowoa tanö. Itohugö wanunönia ba imane, "Ofeta föna nomo da'ö, irugi ba nahia salaŵa moroi ba gureta andre."
Me no larugi gödo razo, muzizio ia ba dete gureta ba ilau manunö-nunö fa'omuso dödö.
Irongo lailönia Tsar, ba möi baero ia, ba lö olifu ia zamazökhi bowoa tanö andrö.
"No tohare'ö," fehede Tsar.
"Saohagölö tua," fanema zamazökhi bowoa tanö.
"Hadia ni'ohemö moroi ba lala?" fanofu Tsar.
"Fa'adogo wangera-ngera," fanemania.
Ma'iki Tsar, ba imane, "Ya'ugö samazökhi bowoa tanö, noa sa satua-tua ndra'ugö, a'oi ö'ila lala afu tola la'öli niha gamawaömö. Ya'ugö ono zalaŵa, röi khöu mbaru sebua andrö awö mbadagahemö! Ba ya'ugö, samazökhi bowoa tanö, röi khöu nukha sasika-sika andrö awö zandralamö. Onukha mbaru zamazökhi bowoa tanö andrö ya'ugö ono zalaŵa. Ba ya'ugö samazökhi bowoa tanö, onukha mbaru sebua nono zalaŵa andrö."
Itohugö Tsar wohede, "No si sökhi sasa lala wamawamö. He ha ma'ifu ginötö wohalöŵömö, ba ösöndra oya moroi ba da'ö. Ba ya'ugö ono zalaŵa, nitibo'ö ndra'ugö."
Ba manofu Tsar, "He samazökhi bowoa tanö, hadia no ö'ila aso si hombo sanörö dalumbanua Rusia? Hadia no ödeha mbunia ma ötehegö manö khönia wohombo?"
Ma'iki zamazökhi bowoa tanö ba itema li Tsar, "Lö utehegö khönia wohombo Tua. No udöni fefu mbunia irege ahori."
Nitöngöni
[edit | edit source]Omuso dödögu na öfazaewe nidunö-dunö andre ba media sosial ma Internet. Hiza i be'e fao gumbu heza tehalö ia. Be ba gahe zura: Moroi ba Wikibuku Nias. Nifa'anö ???. Aila ita ba niha na lö öbe'e gumbunia, me öhalö töiu zi tenga töiu.
Fabaliŵa lala
[edit | edit source]Bale zato: Olayama • Angombakhata • Bawagöli zato • Monganga afo • Nahia wamakori • Nga'örö spesial • Ngawalö wanolo • Safuria tebulö • Sanandrösa • Sangai halöŵö