Jump to content

Wb/nia/Söfu Wehede

From Wikimedia Incubator
< Wb | nia
Wb > nia > Söfu Wehede


Ba zi sambua inötö, so samösa ndra matua, Ama Zalahi döinia, ba fo’omonia, Ina Zalahi, toröi ira ba zi sambua banua. Numana sibai ira. Sambua nono khöra, onomatua, so töi Salahi. Ba me no biha boto sa’ae Zalahi, ba mohede Ina Zalahi khö wo’omonia.

“No irugi inötö sa’ae, akha i’ilau wo’omonia Salahi.”

“Na simanö, ofanö, ba faigi hadia so zatua zedöna mamangawalu onora alawe,” imanö Ama Zalahi

Möi Nina Zalahi ba nomo zitambai omo khöra. Isofu hadia latehe nonora alawe mangawolu khö nononia Salahi? Ba latema linia, wa lö nasa omasi nonora mangowalu. Irugi ba nomo niha danö tanö bö’ö ba fagölö wanemara li. Itöröi zi sambua banua, ba lö somasi mangawalu khö Zalahi.

“He Ama Salahi, ufaigi onoda Salahi andre tenga solohe harazaki!”

“Hana wa’öŵa’ö da’ö?”

“No utöröi zi sambua banua andre, samösa lö somasi mamangowalu onora khö Zalahi.

“Da’a no dandra-tandra sambö baga,” imanö Ama Zalahi. “Sabata tö ba so mbaŵa zino, ba lö hadöi niha si tola manolo ya’ita ba wamasi fakhe khöda ba laza. Ae ba mbanua zitambai, ma sa so zomasi manolo ya’ita,” imanö Ama Salahi.

Mofanö Nina Zalahi, möi ia ba mbanua ba zitambai mbanuara. Itöröi nomo sambu-sambua, ba hiza lö hadöi somasi. Mangawuli ia lö gowea.

“Samösa lö somasi fambabatö khöda, börö me numana ita!” imanö Ina Zalahi

“Na simanö, ba lö eluaha sa’a ta tohu wangalui. Odadao manö föna ganuhi,” imanö dongania.

Ba me irongo da’ö Salahi, ba tetutu dödönia. Mohode ia khö namania.

“Tehegö khögu, Ama. Damaido mangarato manguli fa’urigu samösa.”

“Hezo ölau’ö?”

“Gofu hezo i’ohedo hörögu!”

Latehögö Salahi ira satuania möi ia mukoli. Itema howu-howu moroi khö namania ba inania. Ilau mofanö, heŵa’ae lö i’ila hezo daninia. Ibua’ö gahenia igo’ö hezo ifaolo ia angi.

Ba dalu lala nitörönia, me’e Zalahi ba mohede samösa ia.

“Hadia fondrege zi lö laku sa’ae ndra’odo andre ireg samösa lö hadöi ono alawe somasi khögu? Na ibe’e manö afökha khögu samösa ndra alawe ba utema!”

I’anemai’ö faoro moroi bakha ba danö samösa ndramatua si no atua. Mozizio ia föna Zalahi.

“Ya’ahowu ono matua si sökhi ba si siga-siga.”

“Ya’ahowu, Dua!”

“Hadia mege niŵa’ömö?”

Ifönui fa’atau Zalahi, lö i’ila hadia ibe’e wanema zinofu niha satua andrö.

“Böi ata’u’ö, lö ufakao’ö. Ma sa tola utolo’ö. Hadia zomasi’ö ufalua khöu, ŵa’ö zindruhu.”

Ifatunö fefu zalua khönia Salahi.

“Ya’odo andre ba niha si lö moharazaki. Lö ono alawe somasi mangowalu khögu. Ba hiza me no falawu gutogu ba uŵa’ö, na atö ibe’e khögu afökha nono alawe ba uhalö manö tobali dongagu.”

Ilau ma’iki niha satua andrö.

“Tola u’alui khöu samösa ndra alawe—tenga na’i hasamösa ha’uga manö zomasi’ö.”

Aefa da’ö, ofeta ira ba zi sambua mbaŵa.

“Ozizio erogö mbaŵa, ba da’i-da’i öwuwu tete,” imanö niha satua andrö.

Iwuwu tete Salahi, ba awena öfa mbeka mofanö ia ba no ofeta ia bakha barö nidanö, so sambua nomo sebua, mane nomo razo. Fefu mbate’e nomo andrö ba no mufagaba-gaba.

Ifemanga ö sami Zalahi niha satua andrö, ba aefa da’ö ifa’ele’ö felendrua nono alawe, oi nabaga-baga khö Salahi.

“Faigi ba fili samösa ba gotaluara. Gofu haniha manö nifilimö ba da’ö tobali tana khöu.”

“No amilita sabua da’a, Ama. Be’e khögu ginötö ofeta mahemolu, da u’angeragö ua.”

“Ba lau. Ubase’ö ofeta mahemolu,” imanö niha satua andrö.

Ba mbongi aefa da’ö, me i’angeraigö haniha nifilinia, ba samösa nono alawe möi bakha ba mbate’enia.

“He ono matua, hadia no mörö’ö?”

“Lö’ö nasa. Awena u’angeraigö haniha nifiligu.”

“Börö da’ö watoharedo. Fondrondrongo, iada’e, ya’ugö no tobali tome khö gafökha, simane ni’andröu. Na omasi mangawuli’ö ba nomou yaŵa ba dete danö ba go’ö hadia niŵa’ögu. Na lö’ö ögo’ö, ba tebai mangawuli’ö auri simane me tohare’ö.”

“Wa’ö, lö zi lö utörö tödögu sagötö fa’auri.”

“Mahemolu, iforoma’ö khöu felendrua nono alawe afökha, hulö zifaero fefu. Ba fili ndra’odo. Töngöni, ya’e dandra ba mbewe hörögu kambölö. Töngöni he.”

Ono alawe andrö i’ombakha’ö wa ya’ia ono wandrita ni’oloi’ö gafökha siŵa fakhe silalö börö wa’ahole lela namania.

Mahemolu nia, felendrua nono alawe mozizio te’oli ira. Ba inehesi samö-samösa Salahi. I’alui nono alawe si so tandra ba mbewe hörö kambölö. Me i’ila ono alawe da’ö nifili Zalahi, mo’otu ndro gafökha. Ba hiza tebai ifawu’a hadia zi no ifili Salahi. Itandraigö ifandrundra dödö Zalahi ena’ö ifili danö bö’ö. Ba hiza medölu kali, lö mangiwa dödö Zalahi, ifili nono wandrita.

“Ya’ia zifaudu khöu. Ohe ia mangawuli!” Imanö Afökha.

Lö ara aefa da’ö, ofeta ira ba mbawe mbaŵa. Mowawaö ira, ofeta ira ba lala sebua.

I’ohe nono alawe da’ö Salahi ba mbanuara. Molombase ira ba nomo wandrita. Me i’ila nono alawe da’ö fandrita, ba inehesi wa ononia da’ö. Ösö la’efasi wa’awakhö-wahö dödöra. Faoma lalau me’e me no ara fabali ira.

“Haniha nono matua andre?” isofu fandrita.

“Ya’ia zanolo ya’odo irege tola mangawulido yaŵa ba dete danö.”

Ihalö gana’a si so ba nono mbarunia nihalönia moroi ba nomo gafökha.

Samösa zogale ana’a i’ila ba imane, “Khögu gana’a da’ö. Mböröta, me mofönudo, ba umane wa fefu gana’a da’a tana khö gafökha, ba fa’uŵa’ö wehede da’ö, taya fefu gana’agu!”

Me itötöi döi gafökha ba i’anemai’ö so geheha gafökha, ihalö mangawuli fefu gana’a da’ö i’ali faomo töla zimate.

I’one nono alawe andrö khö zatuania ba mbanuara Salahi. Lalau mangowalu. Omuso dödö ndra ama ba inania. Lawai sa’ae no mate Zalahi. No tölu fakhe löturiania. Forasoi Zalahi, awena sara ngaluo ia ba danö gafökha.

Nifa'anö: Apolonius Lase

Nitöngöni

[edit | edit source]

Omuso dödögu na öfazaewe nidunö-dunö andre ba media sosial ma Internet. Hiza i be'e fao gumbu heza tehalö ia. Be ba gahe zura: Moroi ba Wikibuku Nias. Nifa'anö Apolonius Lase. Aila ita ba niha na lö öbe'e gumbunia, me öhalö töiu zi tenga töiu.

Fabaliŵa lala

[edit | edit source]

Bale zato: OlayamaAngombakhataBawagöli zatoMonganga afoNahia wamakoriNga'örö spesialNgawalö wanoloSafuria tebulöSanandrösaSangai halöŵö