Jump to content

Wb/nia/Lehemia

From Wikimedia Incubator
< Wb | nia
Wb > nia > Lehemia

Meföna so sambua ngambatö. Samuza ma'ökhö mofökhö abölö-bölö ndronga ira'alawe. Me arakhagö aetu nosonia, ifakaoni'ö nononia alawe si ha samösa, Lehemia, ena'ö ihatö'ö ia ba naha wemörönia.

Iŵaö khö nononia alawe,"Onogu omasi'ögu, faigi-faigi ena'ö satulö tödö ndra'ugö. Ya fao khöu howu-howu. Uhörö-hörögö dania ndra'ugö moroi yaŵa ba nahia heza usaŵa aefa uröi mboto tanö andre." Ba iduhö hörönia ba aetu nosonia.

Ero ma'ökhö i'ondrasi lewatö ninania Lehemia ba ilau mege-ege.

Döfi aefa da'ö mangowalu zui namania.

So darua nono khö ninania sakhi andre moroi ba wangowalunia si oföna. Darua ono'alawe. Fao awu'a ira fao khö ninara. Wa sökhi sibai mbawara, bahiza obou sibai bakha dödöra.

Ba tebörögö ginötö wa'afökhö khö Lehemia, ono föna andre. Lahalö nukhania si moadu ira ono'alawe khö ninania sakhi andrö ba lafowaru ia baru saitö ba satua. Lafobadagahe ia badagahe eu ba lafetaro ia ba naha nawu. Ba da'ö toröi i'otarai tumbu luo irege bongi, mangai halöŵö sabua. Silötolalö'ö ahulö sibai maoso ia ba zihulöwongi, möi mana'u idanö, mamehola alitö, mondrino ba manasa nukha. Ba lanönö nasa me la'aohasi ia. Itaria lafezawili harita tou ba mbatö ba lafatörö ia ba wangowuloi ya'ia. Na no awai halöŵö ba zibongi andrö möi ia mörö ba gawu-gawu ba zinga kandra manu. Börö me no oi afönu gawu ia, lakaoni khönia ira talifusönia alawe ba wango'aya ya'ia Hamo Gawu.

Lehemia nigambaraini Joseph van Lerius

Samuza ma'ökhö möi mukoli namara. Isofu khö ndraono'alawe si darua si fatalifusö hadia mbuala somasi ira i'ohe khöra."Baru si sökhi," iŵaö si samösa."Mani-mani firö ba ana'a," iŵaö si samösa tö.

"Ba ya'ugö Hamo Gawu," isofu khö nononia alawe,"hadia göi zomasi'ö u'ohe khöu?"

"He ma, ohe khögu ndraha sanuko balahögöu ba lala ba wangawuliu ba nomo. Taba ndraha andrö ba ohe khögu."

Me edöna mangawuli ia ba khöra, i'öli nukha si sökhi awö mani-mani ana'a ni'andrö ndraono föna khönia. Simanö göi me itörö narö geu satabö, ituko högönia sara ndraha geu. Ifatö ndraha andrö ba ibe'e ba tasinia.

Me irugi nomo ba ibe'e khö ndra nononia föna mbuala si no i'öli, ba khö Lehemia ibe'e ndraha geu no mege.

Omuso sibai dödö Lehemia. Ihalö ndraha andrö ba möi ia itanö ba lewatö ninania.

Ba ilau mege-ege, irege oya aduwa daŵa hörönia ba ihawui mbörö ndraha geu nitanönia andrö. Tobali auri ba manöi ndraha geu andrö ba tobali eu satabö. Ero ma'ökhö möi ia me'e ba mangandrö barö geu andrö ba lewatö ninania. Ba ero ilau me'e ba mangandrö muhombo sageu wofo ihatö'ö ia khönia, ba isofu hadia ni'andrö-andrönia.

Samuza ma'ökhö terongo duria wa edöna molau owasa razo. Tölu ngaluo wa'ara mufalua gowasa andrö. Ba ikaoni fefu ndraono alawe ba gamatöröŵania ena'ö möi ira ba gowasa, me omasi nononia matua wangalui haniha zi tobali ngambatö khönia.

Laŵaö khö Lehemia iraono'alawe föna si darua,"He Hamo Gawu. Sukhu mbuma ba sasai mbadagahema. Möi ndra'aga ba gowasa razo!"

I'o'ö manö Lehemia, bahiza ilau göi mege-ege, me omasi göi ia möi ba gowasa andrö mena'ö. I'andrö khö ninania sakhi ena'ö itehegö khönia möi.

"Omasi'ö göi möi ba gowasa?" itema linia inania sakhi,"Barumö oi afönu gawu. Lö khöu baru awö mbadagahe si sökhi. Hewisa tolau ölau manari föna razo?"

Bahiza ifuli i'andrö zui khö ninania sakhi Lehemia.

"No uduwagö hunö harita bakha ba nawu. Na tola ö'owuloi ia fefu barö wa'alölö nafo, ba tola fao ndra'ugö möi ba gowasa."

Omuso sibai dödö Lehemia. Ifanaoka ia möi furi nomo ba mu'ao ia,"He ono wofo, ba fefu nono wofo si so barö mbanua si yaŵa. Mi'ae khögu ba mitolo ndra'o ba wangowuloi harita soya andre. Miföfögö harita si sökhi, simanö göi gadaya harita."

Ba muhombo nono wofo moroi ba geu nitanönia ba lewatö ninania ba ibörötaigö wangowuloi harita. Simanö göi oi tohare fefu nono wofo barö mbanua si yaŵa ba wanolo ya'ia. Lö ara no awai la'owuloi khönia harita. Ba laröi ia lalau muhombo mangawuli ba khöra.

Ba i'ohe khö ninania sakhi harita no mege. Imane tödönia, wa tola sa'ae fao ia möi ba gowasa.

Bahiza iwaö khönia inania sakhi,"Lö nukhau ba badagaheu si sökhi. La'o'aya ndra'ugö niha." Ba iforege sibai wangandrö khönia Lehemia.

Ba iduwagö abölö oya nasa harita bakha ba nawu inania sakhi. Imane ba dödönia,"lö tola i'owuloi harita simanö fa'oya ba wa'alio."

Me no iduwagö harita andrö inania, ifuli zui manaoka möi furi nomo. Ikaoni zui nono wofo si no fao-fao khönia ero ilau mege-ege ba mangandrö-ngandrö barö geu satabö,"He ono wofo, ba fefu nono wofo si so barö mbanua si yaŵa. Mi'ae khögu ba mitolo ndra'o ba wangowuloi harita soya andre. Miföfögö harita si sökhi, simanö göi gadaya harita."

Ba tohare zui nono wofo andrö awö fefu nono wofo si so barö mbanua si yaŵa. Laföfögö harita andö soya, la'owuloi ba lafo'ösi ba goni. Ba ha sabata no awai toföfö. Ba lalau muhombo zui ira ono wofo.

Fao fa'omuso dödö i'ohe khö ninania sakhi goni harita andrö Lehemia.

Bahiza iwaö khönia inania sakhi,"Lö'ö. Tebai fao ndra'ugö. Aila ndra'aga dania, me atua ba no oi afönu gawu nukhamö. Lö tola ölau manari föna razo." Ba faoma ononia si darua latueli möi ira ba gowasa razo.

Me no laröi ia, möi ba lewatö ninani Lehemia, barö geu satabö. Ba mu'ao ia, imane,"He eu satabö. Fadögö ba faheu ndra'ugö. Torugö khögu tou mbaru si sökhi, mani-mani ana'a awö mbadagahe firö."

Ba itibo'ö tou khönia nukha si sökhi, mani-mani ana'a ba badagahe firö ono wofo si so yaŵa ba hogu geu satabö.

I'alio'ö ifohani ia Lehemia ba ifanaoka möi ia ba gowasa razo.

Me irugi ba lö la'ila ia ira inania sakhi awö nono föna khönia. Lawalinga ono'alawe khö razo moroi ba danö saröu ia. La'ila ha wamoadu nukha ba ati-atinia, ba ha wa'asökhi mbawania.

Ba tohare nono razo. Ba i'anema'ö i'ondrasi Lehemia ba lalau manari. Lö iröi Lehemia ba lö göi omasi ia manari awö ndra ono'alawe bö'ö.

Ba me ahatö aekhu luo, edöna mangawuli ba nomo Lehemia. Bahiza imane khönia ono razo,"Fao ndra'o awöu mangawuli ba nomo." Börö imane tödönia,"Omasido ufaigö ha ono nono'alawe si sökhi bawa andre."

Bahiza lö itehe khönia Lehemia. Abu sibai dödö nono razo.

Mahemolunia latohugö zui gowasa. Me no mofanö ndra inania sakhi awö ndraono khönia, möi zui Lehemia ba lewatö ninania barö geu satabö.

Ba mu'ao ia,"He eu satabö. Fadögö ba faheu ndra'ugö. Torugö khögu tou mbaru si sökhi, mani-mani ana'a awö mbadagahe firö."

Ba simane menewi itibo'ö zui tou khönia nukha si sökhi, mani-mani ana'a ba badagahe firö ono wofo si so yaŵa ba hogu geu satabö.

I'alio'ö ifohani ia Lehemia ba ifanaoka möi ia ba gowasa razo.

Me irugi nomo razo, ba oi lafaigi ia fefu tome, me no sökhi sibai mbawania ba moadu sibai nukhania.

Me i'ila ia zui ono razo, ifaondragö ia ba lalau zui manari.

Me arakhagö aekhu luo, i'andrö zui ono razo ena'ö tola i'o'awögö Lehemia ba lala irugi nomo khöra. Bahiza lö zui itehe Lehemia. Ba itugu manofu-nofu dödö nono razo, ha ono nono alawe si sökhi bawa andrö.

Ba ngaluo sitölu labua'ö ira inania sakhi awö ndraono'alawe khönia lumalö ba gowasa. Itötöna sibai ena'ö aekhu hörö nono razo khö ndraono alawe khönia.

Ba möi zui Lehemia ba lewatö ninania barö geu satabö ba ilau mu'ao:"He eu satabö. Fadögö ba faheu ndra'ugö. Torugö khögu tou mbaru si sökhi, mani-mani ana'a awö mbadagahe firö."

Ba simane menewi itibo'ö zui tou khönia nukha si sökhi, mani-mani ana'a ba badagahe firö ono wofo si so yaŵa ba hogu geu satabö. Abölö sökhi ba abölö ogini-gini mbaru, mani-mani ba badagahe nitorugönia.

Ba ifohani ia Lehemia ba itueli lumalö ba nomo razo.

Me irugi ba oi ahöli dödö dome si so ba da'ö wamaigi ya'ia, me maulu sökhi mbawania ba maulu ogini-gini nukhania awö mbadagahenia. Lö irai la'ila wa'asökhi simanö.

Ba simane ba luo si lalö, i'anema'ö möi khönia nono razo ba lalau manari, ma'ö-ma'ökhö.

Me arakhagö bongi, i'andrö zui ono razo ena'ö tola i'owöni Lehemia ba lala. Ba simane menewi, lö itehe khönia. I'alio'ö wofanö mangawuli ba khöra Lehemia.

Bahiza no i'ila ono razo andrö wa lö itehe khönia Lehemia fao awönia. Andrö wa ifalemba gitö ba mbosi nora.

Me itueli tou nora Lehemia, tosai mbadagahenia kabera ba mbosi nora si falemba gitö.

Itema ihalö mbadagahe andrö ono razo ba ibaloi wa'amoluo.

Mahemolunia möi ia i'anöröi mbanua. Isofu ero nomo, hadia so nono'alawe ba da'ö si faudu tambali mbadagahe ni'ohenia.

Me irugi nomo nama Lehemia, imane ono razo andrö,"Ha ono'alawe sokhö badagahe andre zomasido tobali fo'omogu."

Me larongo da'ö iraono'alawe föna khönia, omuso dödöra, me sökhi göi mbadagahera.

Ibörögö ka'a, möi ia ihalö mbadagahe andrö ba i'ohe ba wuröma. Isigö'ö gahenia bakha ba mbadagahe andrö, bahiza lö möi bakha, me ebua sibai tuturu kahenia. Ba imane khönia inania,"Ökhö manö khöu duturu kahe andrö. Lö sa'atö moguna mofanö-fanö'ö na tobali'ö donga razo."

I'anema'ö i'ökhö duturu kahenia, ba isösö gahenia bakha ba mbadagahe. Heŵa'ae afökhö tola sa'atö möi bakha.

Ba ihalö ia ono razo, ihare'ö ia ba hulu kudonia ba lalau mofanö.

Me latörö zinga lewatö nina Lehemia, muhede nono wofo moroi ba hogu geu satabö:"He, he, he. So ndro bakha ba mbadagahe. He, he, he, talafu ide-ide mbadagahe. Hi, hi, hi, sokhö sindruhu mbadagahe no toröi ba furi."

Ba ifaigi mbadagahe andrö ono razo ba oroma wa mangele tou ndro. Ibali'ö kudonia ba i'aösö mangawuli ba nomo Lehemia.

Me larugi ba nomo, ifarou khönia nono si sambua tö nina sakhi Lehemia ba wangobadagahe mbadagahe andrö. Möi sa bakha gahenia, bahiza lö möi bakha mbörösisinia me töra ebua.

Ba imane khönia inania,"Khökhö mbörösisimö. Na tobali'ö donga razo, lö moguna mofanö-fanö ndra'ugö."

Ba itaba mbörösisinia ono'alawe andrö ba heŵa'ae afökhö tola isösö bakha mbörösisinia.

Ba möi ia baero ba ihalö ia ono razo. Laröi nomo Lehemia manörö kudo.

Bahiza me latörö zinga lewatö nina Lehemia barö geu satabö, muhede zui nono wofo moroi ba hogu geu:"He, he, he. So ndro bakha ba mbadagahe. He, he, he, talafu ide-ide mbadagahe. Hi, hi, hi, sokhö sindruhu mbadagahe no toröi ba furi."

Ba ifaigi zui tou mbadagahe ono razo andrö ba oroma khönia ndro soya moroi ba mbörösisi nono'alawe andrö.

Ba ifuli ia furi. Me irugi nomo, isofu khö nama ndraono, "Tenga ya'ia zokhö badagahe andrö. Hadia lö sa'ae ono'alawe khöu?"

"Lö'ö. Ha ono moroi khö ndrongagu si no mate so khögu. Bahiza lö tola tobali ndronga razo ia." Itemalinia ono razo andrö, "Ba ohe ia khögu ba da'a!"

"Böi!" iŵaö ndrongania ira'alawe, "No oi ta'unö ia afönu gawu."

Bahiza imane khöra ono razo andrö, ya la'ohe khönia nono ba zi'oföna andrö. Omasi ia i'ila ia.

Isasai danga ba bawania Lehemia ba me no awai möi ia i'ondrasi nono razo. Ifaöndrö ia fönania ba ilulugö bakha gahenia ba mbadagahe andrö. Ba möi bakha faudu ba gahenia. Ba me ifaöga ia i'ila mbawania ono razo andrö ba i'ila ya ya'ia zi no manari awönia götö gowasa si tölu ngaluo. Ba imane: "Ya'ia nono'alawe ni'alu-aluigu. Ya'ia zedöna tobali fo'omo khögu."

Ba sundrutö dödö nina sakhi Lehemia awö nononia si darua. Edöna lafera'ö mbagi Lehemia. Bahiza i'alio'ö isagawi Lehemia ono razo andrö ba ihare'ö ia ba hulu kudonia. Ba lalau mofanö.

Me latörö lewatö ninania barö geu satabö, muhede zui nono wofo moroi yaŵa ba hogu geu: "He, he, he. Lö sa'ae ndro bakha ba mbadagahe. Hu, hu, hu, no faudu zölu gahe khönia. Ha, ha, ha, no isöndra dambali dödönia. Hua, hua, hua, owua-wua sa'ae dödönia."

Nifa'anö: Sirus Laia. Tehalö nidunö-dunö andre moroi ba Rotkäppchen, sambua moroi ba gotalua mato ha'uga nidunö-dunö ni'owuloi Grimm. Tenga sibai ni'ali ba li Niha ia, bahiza nitutunö mangawuli, nifaudugö ba ngawalö zi so ba Danö Niha.

Nitöngöni

[edit | edit source]

Omuso dödögu na öfazaewe nidunö-dunö andre ba media sosial ma Internet. Hiza i be'e fao gumbu heza tehalö ia. Be ba gahe zura: Moroi ba Wikibuku Nias. Nifa'anö Sirus Laia. Aila ita ba niha na lö öbe'e gumbunia, me öhalö töiu zi tenga töiu.

Fabaliŵa lala

[edit | edit source]

Bale zato: OlayamaAngombakhataBawagöli zatoMonganga afoNahia wamakoriNga'örö spesialNgawalö wanoloSafuria tebulöSanandrösaSangai halöŵö