Jump to content

Wb/nia/Hasökhi ba Hatima

From Wikimedia Incubator
< Wb | nia
Wb > nia > Hasökhi ba Hatima

Ahatö sagörö gatua so nose samösa niha. Samuza ma'ökhö itörö ia fa'abudödö, arakhagö ahori sa'ae mbalazora, irege lö i'ila ihönagö mbalazo ndrongania ba iraononia si darua: Hasökhi ba Hatima. Sara bongi lö i'ila mörö. Imane khönia ndrongania, "Fondrondrongo ligu. Mahemolu ohe ndraono si darua andrö ba dalu gatua. Faogö khöra gö si ma'ifu si toröi ba röi ira ba da'ö. Lö tola sa'ae tahönagö göra."

"Lö'ö," itemali niha da'ö, "Hewisa tola uröi nonogu samösa ba dalu gatua? Tobali ira dania ahulua nasu gatua."

"Na lö ö'o'ö niŵa'ögu," ifahea khönia fo'omonia, "ba fefu ita oi mate ba wa'olofo." Ba ifadangö fahuhuosa khönia irege alulu wo'omonia iramatua ba itehegö.

Börö wa'olofora lö göi la'ila mörö iraono sidarua. Ba no larongo hadia niŵa'ö ninara andrö khö namara. Börö da'ö tobali ata'u sibai ira. Ba maoso Hasökhi, ihaogö wofanö lö koko-koko, möi ia baero nose khöra. Mohaga mbaŵa yaŵa ba mbanua irege mohaga danö hulö zi ma'ökhö.

Ba i'anema'ö i'ila wa no oi taki-takile nono gara si muzawili ba newali. I'owuloi oi nono gara si takile andrö Hasökhi ndrege zi tola monaha ba nono mbaru ba ba nono zaraeŵania. Ifuli ia bakha ba nose ba iŵa'ö khö nakhinia Hatima, "Böi busi dödöu, nakhi. Lau mörö manö."

Mahemolunia labua'aö ira satua ndra Hasökhi ba Hatima awö ndraono khöra si darua, lumalö ira ba gatua. Ba itoru-torugö ösa nono gara ni'owuloinia me'owi Hasökhi ba dalu lala.

Me larugi dalu gatua muhede namara, "Hasökhi ba Hatima, mi'ae mi'owuloi khöda geu alitö. Edöna ufazökhi galitö ena'ö böi okafu ita." Ba me no la'owuloi geu galifö, ifazökhi galitö amara.

Ba imane inara, "Lau miförö ba zinga galitö ena'ö böi okafu ami. Möi ndra'o ba amau ba dalu gatua wangalui eu. Baloi ba da'a irege mangawuliga ba wamaondragö ya'ami."

Ba la'agö manö ba zinga galitö ira Hasökhi ba Hatima irege laluo. Ba la'a wangöna niröi zatuara khöra. Ba labalo-baloi manö zatuara Hasökhi ba Hatima irege arakhagö bongi. Bahiza lö manö tohare zatuara ba wamaondragö ya'ira.

Me ibörötaigö ogömi ba ilau mege-ege Hatima, iŵaö khönia Hasökhi, "Da tabaloi manö ua, nakhi, irege muhaga mbaŵa."

Me no muhaga mbaŵa, isagawi nakhinia ba lalau mofanö. La'o'ö haga nono gara si taki-takile ba danö, si tobali fanuturu lala mangawuli ba khöra. Sagötö bongi wofanöra. Ba ba zihulöwongi larugi nomo khöra.

Omuso sibai dödö namara me i'ila ira, me abua sibai khönia wondröi ya'ira ba gatua. Ba inara, i'oroma'ö göi hulö omuso dödönia, heŵa'ae obou bakha dödönia.

Lö ara aefa da'ö, itörö ira fa'olofo zui. Arakhagö ahori mbalazora ba nomo. Ba larongo fahuhuo ninara khö namara imane, '"Me luo no, no lasöndra lalara mangawuli iraono. Ba umane manö ua lau. Bahiza iada'e arakhagö ahori mbalazoda. Silötolalö'ö öröi ira abölö aröu bakha ba dalu gatua, irege lö tola lasöndra lala mangawuli."

Aefa irongo da'ö Hasökhi, ifaoso ia, edöna möi ia baero ba wangowuloi ono gara si taki-takile. Bahiza me irugi mbawandruhö, i'ila wa no ikusi ia inania. Heŵa'ae simanö, irara dödö nakhinia Hatima imane, "Förö manö, nakhi. Itolo sa'atö ita Sokhö ya'ita."

Mahemolunia labe'e khöra wangöna ira satuara. No ide-ide. Abölö ide-ide moroi ba wangönara no. Ba dalu lala itoru-torugö ma'ifu ngawua gönia moroi ba wangönania Hasökhi.

Sakali da'a i'ohe abölö aröu ira mibakha ba dalu gatua inara, ba nahia si lö irai möi ira ba zi lalö. Ba simane meno ifazökhi khöra galitö, iŵaö khöra ena'ö toröi ira ba da'ö ba edöna mangawuli ia dania tanö'owi ba wamaudugö ya'ira.

Bahiza lö manö tohare ninara.

Ba irara dödö nakhinia Hasökhi imane, "Baloi mohaga mbaŵa, irege oroma ngawua gö si no utoru-torugö ma'e no. Ta'o'ö manö dania ia adölö ba nose khöda."

Ba mohaga mbaŵa. Me i'alu-alui ngawua gö nitibo-tibo'önia Hasökhi, lö isöndra ia. No awai i'a fofo gatua. Ba lalau manö mofanö, irege elungu ira. Tölu ngaluo sa'a mowaö-waö ira, ba lö manö lasöndra lala mangawuli. Ba no olofo sibai ira. Lateu manö mbua zinumbua ni'ilara ba la'a ia, heŵa'ae ha ma'ifu.

Me lafakhölö ira oroma khöra sambua nose side-ide nihawui faoma ngawalö gö. Sagönia no itöwui fakhe sasoso, sandrelania no afönu nagole sasoso. Iŵaö Hasökhi khö nakhinia, "Lau nakhi. Ae ba zandrela ba a ndrege zi tola ö'a. Damöi ndra'o wemanga fakhe yaŵa ba dete zagö."

Ba me labuso-busoi'ö ira, ahele Hasökhi ba dete zagö ba aekhu ia tou ba geno'o.

Ba larongo lahe niha bakha ba nose andrö. Ba me teboka mbawandruhö, oroma samösa ndra'alawe satua. Ihawui fa'ata'u Hasökhi ba Hatima ba edöna lalu moloi.

'"Hai iraono, heza moroi khömi? Mi'ae manö bakha. Böi ata'u ami." Iŵaö khöra ira'alawe satu andrö.

Ba la'ila oya gö bakha ba nose andrö. So wakhe, so nagole, so mbulugeu, so kue, so susu ba ŵe bö'ö nibadu.

Ba so göi warate ba da'ö. Ba me no abuso ira, ibörötaigö abua guli höröra. Möi ira laleagö ira ba warate. Ba larasoi hulö zi so ba zorugo ira.

Bahiza ira'alawe so'elemu gaweda satua andrö, somasi-masi mondra'u iraono. No ifazökhi nosenia andrö ena'ö adöni dödö ndraono. Andrö omuso sibai dödönia me no te'u'u Hasökhi ba Hatima. Ba zahulö me lö nasa maoso Hasökhi ba Hatima, möi ia ba mbate'e si so Hasökhi ba Hatima. Ira'u Hasökhi ba döla mbagi, idöni lumalö ba nahia geu khönia. Me maoso Hasökhi hatö bawandruhö nikusi nisöndrania.

Ba möi gaweda safaito khö Hatima, mu'ao ia imane, "Faoso, ono sareu. Ae ta'u nidanö ba rino gö dalifusöu. No so ia furi ba nahia geu. Da'esolo ia. Ba na no atabö ia, ögu sa'ae da'ö."

Tokea sibai Hatima ba lö ara ilau me'e. Bahiza i'o'ö manö ua nifatörö gaweda safaito andrö.

Ba isöndra gö fondrege sami Hasökhi, ba hatö hawu-hawu zi toröi ö Hatima.

Ba ero sihulöwongi möi gaweda safaito ba nahia geu, imane, '"Oro'ö dangamö Hasökhi. Da'ufaigi na no esolo ndra'ugö." Bahiza andrö ni'oro'ö Hasökhi sa ba töla gö nasu nisöndrania ba nahia geu andrö. Ba börö me ambö i'ila niha sa'ae aweda safaito andrö, iwalinga manö da'ö danga Hasökhi.

Ba manofu-nofu dödö gaweda safaito, hana lö manöi-nöi Hasökhi. Me no italu'i öfa migu, ba no oi simanö-manö, tobali mofönu sibai ia. Ikaoni Hatima imane, "Ta'u oya idanö. He na lö esolo ga'au Hasökhi, u'a manö ia mahemolu."

Ba ilau mege-ege Hatima ba lö aetu mangandrö-ngandrö dödönia, '"He So'aya, tolo ndra'aga!"

Mahemolunia ahulö maoso Hatima. I'ebua'ö galitö ba irino idanö.

Imane khönia awena safaito, '"Be gaŵali sebua andrö göi ba dete galitö. Fo'ösi idanö ba ombakha'ö khögu na no mo'otu." Bahiza i'ila Hatima hadia zi so ba dödö gaweda safaito. Edöna irino Hatima ba gaŵali andrö dania. Ba ilau mengera-ngera.

Me no mo'otu nidanö ba gaŵali, ikaoni gaweda safaito. "Hatö'ö ba gaŵali gawe, da ö'ila na no mo'otu nidanö bakha."

Ba ihatö'ö ia aweda safaito andrö. Ba me no irugi zinga gaŵali ituli'ö ia Hatima bakha ba gaŵali ba nidanö so'otu-otu.

Ba ilau moloi Hatima, ilau ia ba nahia geu. Ibokai mbawandruhö khö ga'ania Hasökhi. Ba lafuli ira bakha ba nose. La'owuloi fefu wirö ba ana'a si so ba da'ö ba lafönui nono mbarura.

Ba lafuli ira ba nomo khöra.

Omuso sibai dödö namara me i'ila ira. Tobali oya gokhötara. Bahiza no mate ninara.

Nifa'anö: Sirus Laia

Nitöngöni

[edit | edit source]

Omuso dödögu na öfazaewe nidunö-dunö andre ba media sosial ma Internet. Hiza i be'e fao gumbu heza tehalö ia. Be ba gahe zura: Moroi ba Wikibuku Nias. Nifa'anö Sirus Laia. Aila ita ba niha na lö öbe'e gumbunia, me öhalö töiu zi tenga töiu.

Fabaliŵa lala

[edit | edit source]

Bale zato: OlayamaAngombakhataBawagöli zatoMonganga afoNahia wamakoriNga'örö spesialNgawalö wanoloSafuria tebulöSanandrösaSangai halöŵö