Wb/nia/Höngöhua
Meföna so samösa razo. Ero ma'ökhö iŵa'ö khö wo'omonia, "Alai ndra'o. Mena na tumbu khöda nono!" Bahiza lö manö tumbu-tumbu khöra ndraono.
Samuza ma'ökhö möi mondri ba hele ndronga razo. I'anema'ö oroma khönia sageu dalaho, sangahatö'ö ya'ia khönia. Imane khönia talaho andrö, "No ifondrondrongo Sokhö ya'ita ngarö-ngarö dödöu. Edöna tumbu khöu nono alawe ba zi döfi tö."

Ba alua niŵa'ö dalaho andrö. Siŵa waŵa aefa da'ö i'adonogö samösa nono'alawe ndronga razo andrö. Wa'asökhi mbawa nono andrö, irege tobali fangomusodödö sebua khö razo. Andrö ifalua sambua gowasa sebua. Tenga ha talifusönia, awönia ba si fa'ila khönia ikaoni. Ikaoni göi fefu ndra'alawe si so fa'atua-tua ba zi sagörö amatöröŵania, ena'ö lafahowu'ö nono sawuyu khönia.
Ba so feledölu ndra'alawe satua-tua ba gamatöröŵania. Bahiza ha felendrua khönia wiga ana'a, heza edöna manga ira. Börö da'ö silötolalö'ö toröi furi samösa moroi ba gotaluara. Ha felendrua zi tola fao.
Ba labörögö gowasa sebua andrö. Me arakhagö awai, möi fasamösa ndra'alawe satua-tua ba wamahowu'ö ono razo. Si samösa i'andrö howu-howu wa'owölö-ölö, si samösa tö falawusa okhöta ba si samösa tö fa'asökhi bawa, btn. Me irugi ndra'alawe si felezara, no oi lafahowu'ö gofu hadia ia zi so ba danö.
Ba i'anema'ö tohare ndra'alawe si feledölu, si tebai fao ba gowasa mege. Omasi ia ilau balö, me lö mutehegö khönia fao ba gowasa. Mu'ao ia imane, "Na irugi felelima fakhe ndröfi nono razo, ya ifahö ia falölöŵa ba mate." Ba iröi nahia da'ö.
Ba no oi tokea manö fefu dome.
Ba möi föna ndra'alawe sifelendrua. Börö me lö tola ifangawuli wangelifi si no muŵa'ö, ha ifahowu'ö nono razo ena'ö böi töra wa'abölö wangelifi andrö. Iŵa'ö, "Böi ya fa'amate zi falukha nono razo, bahiza ha femörö, ngaotu fakhe wa'ara."
Me i'omasi'ö sibai nononia andrö, ifatörö razo andrö wa silötolalö'ö mu'owuloi fefu walölöŵa si so ba gamatöröŵania ba mubini'ö.
Ba tobali ebua-bua nono'alawe khö razo. Ba oi alua zi no lafahowu'ö khönia ira'alawe satua-tua. Tobali ia ono'alawe sowölö-ölö, oya gokhöta khönia, ba wa'asökhi mbawania, irege akhari dödö gofu haniha zamaigi ya'ia. Andrö göi wa lakaoni khönia dozi niha Höngöhua, me tehöngö durinia hulö ngahö-ngahönö hua samuhua sibai.
Ba alua me irugi felelima fakhe Höngöhua, lö razo ba nomo, ha ya'i-ya'ia zi toröi ba gödo. Ba möi ia i'anöröi fefu nahia si so ba gödo sebua andrö.
Ba i'ila wa so sambua malige satua. Ba möi ia bakha, i'anöisi nora si möi miyaŵa. Ba me irugi yaŵa i'ila so sambua mbawandruhö. Ibokai mbawandruhö andrö ba me möi ia bakha i'ila sambua goni safönu awu. Imane tödönia, hadia bakha nösi goni andre? Ba ibokai goi andrö ba me isusuli bakha nösinia, i'anema'ö ifahö ia falölöŵa.
Ba itörö ia fangelifi ndra'alawe satua-tua sifeledölu. I'anema'ö aekhu tou ba zalo Höngöhua ba alau hörönia.
Ba muzawili wangelifi andrö ba zi sagörö gödo sebua: razo awö fo'omonia sangawuli baomo aekhu ira tou ba zalo ba alau hörö. Simanö göi niha bö'ö, sangai halöŵö khöra ba tome si so khöra. Ba tenga ha niha atoru tou ba alau hörö, urifö ba mba'o göi, fofo sanuge ba zagö, ma na'i ndri sanuge ba zandrela. Gofu hadia ia tebato, he angi, he alitö. Simanö göi ndru'u awö geu ba danö.
Bahiza tehöngö ba zi sagörö tanö, wa no alau mörö Höngöhua. Ba ato nono razo matua moroi ba danö saröu somasi möi bakha ba wanusugi ya'ia mena'ö. Bahiza ero latörö göli gödo salau ba ndru'u sondroi oi mate ira.
Samuza ma'ökhö itörö danö andrö samösa ono razo moroi ba danö saröu. Irongo moroi khö niha wa bakha ba gödo satua andrö so Höngöhua, si no otu fakhe sa'ae alau hörö. Ba latutunö göi khönia wa no oya nono razo sedöna möi bakha ba oi mate ira.
Ba imane ono razo andrö, "Lö ata'u ndra'o. Silötolalö'ö möi ndra'o bakha ba wanusugi Höngöhua andrö."
Ba imane khönia niha satua si fahuo-huo khönia, ya böi ifalua da'ö na lö omasi ia mate. Bahiza lö ifondrondrongo linia ono razo andrö.
Ba i'anema'ö göi no otu fakhe alau hörö Höngöhua. Me isawö göli safönu ndroi ono razo andrö, i'anema'ö tobali ira bunga. Ba ahöli-höli dödönia me i'ila fefu zauri ba danö no oi mörö, lö maliŵa-liŵa.
Ba itohugö i'anöröi wangalui heza so Höngöhua. I'ila razo awö ndrongania no hulö baku lö mohanu-hanu. Ba me lö isöndra Höngöhua imane tödönia, da ufaigi ia ba malige.
Ba me irugi yaŵa i'ila Höngöhua ba dalu zalu no alau hörö lö maliŵa-liŵa. Ba sindruhu ha wa'asökhi mbawania simane si no irongo-rongo. Ba ihatö'ö ia, ituhi danö ba zinga Höngöhua, ba i'uma ia.
Ba ibokai hörönia Höngöhua ba ihekhe mbawa khö nono razo. Ba möi ira tou ba gofu haniha zi no mörö nilalöira tobali maoso mangawuli: razo awö ndrongania, urifö ba mba'o, ndri ba zandrela, ndru'u awö geu ba zinga nomo. Ibörögö zui auri hola-hola galitö ba ö si so bakha ba nawu tobali asoso.
Ba ifalua gowasa sebua razo ba wangowalu Höngöhua khö nono razo moroi ba danö saröu.
Ba auri ira owua-wua dödöra irugi alaŵa ndröfira ba laröi gulidanö andre.
Nitöngöni
[edit | edit source]Omuso dödögu na öfazaewe nidunö-dunö andre ba media sosial ma Internet. Hiza i be'e fao gumbu heza tehalö ia. Be ba gahe zura: Moroi ba Wikibuku Nias. Nifa'anö Sirus Laia. Aila ita ba niha na lö öbe'e gumbunia, me öhalö töiu zi tenga töiu.
Fabaliŵa lala
[edit | edit source]Bale zato: Olayama • Angombakhata • Bawagöli zato • Monganga afo • Nahia wamakori • Nga'örö spesial • Ngawalö wanolo • Safuria tebulö • Sanandrösa • Sangai halöŵö