User:Fausta Samaritani/Sandbox/sro

Wp/sro/Verbus ausiliàrius

Is verbus ausiliàrius funt duus: ai e essi. Po mori de sa variedadi manna de formas chi nci funt, spainadas in totu su domìniu de su campidanesu, po unas cantu personis funt permìtias che a standard finsas 2 o 3 formas diferentis, chi fait a imperai a praxeri de chini scriit.

AI (italianu: Avere)

Su verbu ausiliàriu "ai" no tenit is formas cumpostas de is tempus passaus, ni is formas de s'imperativu e de su particìpiu, de s'ora chi in su sentidu de possedere funt fatas cun su verbu tenni e in su sentidu de avere addosso cun su verbu portai.

personis		INDICATIVU / INDITADORI
		presenti		imperfetu		passau		trapassau
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as		apu as at eus eis ant		ia/emu iast iat iaus/emus iais/estis iant
						benidori		benidori ainnantis
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as						ap’a ai as a ai at a ai eus a ai eis a ai ant a ai
		CONGIUNTIVU / CUNGIUNGIDORI
		presenti		imperfetu		passau		trapassau
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as		apa apas apat apaus apais apant		essi essis essit èssimus èssidis essint
		CONDITZIONALI
		presenti				passau
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as		ia/em’a ai iast a ai iat a ai iaus/emus a ai iais/estis a ai iant a ai
		IMPERATIVU / CUMANDADORI				INFINIU
		positivu		negativu		presenti		passau
						ai
		PARTICÌPIU				GERÙNDIU
		passau				presenti		passau
						endi

ESSI (italianu: Essere)

Su verbu ausiliàriu "essi" tenit totu is formas cumpostas de totu is tempus passaus e benidoris, e finsas is formas de s'imperativu e de su particìpiu; giai chi su particìpiu passau tenit duas formas (stètiu e stau), totu is formas cumpostas in is cuadritus sinnaus cun s'asteriscu (*) podint essi fatas cun sa forma stau puru in logu de stètiu (no dd'eus sinnada poita ca no nci capiat in sa tauledda).

personis	INDICATIVU / INDITADORI
	presenti	imperfetu	passau *	trapassau *
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as	seu ses est seus seis funt/sunt	fia/femu/fui fiast/fust fiat/fut fiaus/femus fiais/festis fiant	seu stètiu ses stètiu est stètiu seus stètius seis stètius funt/sunt stètius	fia/femu stètiu fiast stètiu fiat/fut stètiu fiaus/femus stètius fiais/festis stètius fiant stètius
			benidori	benidori ainnantis *
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as			ap’a essi as a essi at a essi eus a essi eis a essi ant a essi	ap’a essi stètiu as a essi stètiu at a essi stètiu eus a essi stètius eis a essi stètius ant a essi stètius
	CONGIUNTIVU / CUNGIUNGIDORI
	presenti	imperfetu	passau *	trapassau *
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as	sia siast siat siaus siais siant	fessi fessist fessit fèssimus fèssidis fessint	sia stètiu siast stètiu siat stètiu siaus stètius siais stètius siant stètius	fessi stètiu fessist stètiu fessit stètiu fèssimus stètius fèssidis stètius fessint stètius
	CONDITZIONALI
	presenti		passau *
deu tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as	ia/em’a essi iast a essi iat a essi iaus/emus a essi iais/estis a essi iant a essi		ia/em’a essi stètiu iast a essi stètiu iat a essi stètiu iaus/emus a essi stètius iais/estis a essi stètius iant a essi stètius
	IMPERATIVU / CUMANDADORI		INFINIU
	positivu	negativu	presenti	passau *
tui issu/-a nosu bosàterus issus/-as	siast siat siaus siais siant	no siast no siat no siaus no siais no siant	essi	essi stètiu/stau
PARTICÌPIU			GERÙNDIU
passau			presenti	passau
stètiu/stau (pl. stètius/staus) (f. stètia/stada, f.pl. stètias/stadas)			sendi	sendi stètiu/stau