Wp/xmf/დიდგორიშ ლიმა
From Wikimedia Incubator
დიდგორიშ ლიმა (1121 წანაშ 12 არგუსტო)ქორთჷ მხედრობაშ უდიდაშ გუმორძგუა რე. გასაკვირ მორიება, ათაშ უძახჷ თე ლიმას ისტორიკოს. თე ლიმა დიდგორიშ ტერიტორიასი რდჷ (ქართიშ ხოლოს) დო მუსულმანეფიშ აკოსაყარელ ჯარიშ თლიანო მოსირუათ ითუ.
[edit] სამანჯელ
მავითაართა-მავითოჟირა საუკუნეემს ქორთუეფიშ მაფაშ დავით ემანწყუაფალიშ გაბედულ პოლიტიკაქ ჭიე-ჭიეთ გეიშიონჷ ქიანა გლახა მდგომარეობაშე. 1099 წანას დავით მაანთხაქ ხარკიშ მეჩამა მეუტუ სულთანს დო უკულ ქორთულ დიხეფიშ აკოძინას დო დორთინას შეუდირთჷ. გეჭოფჷ ზედაზენ, შიართჷ კახეთ-ჰერეთ, სამშვილდე, გიში, რუსთავი, ლორე. აგრესორეფიშ ხეს ქართ დო დმანის კინ სკიდუდჷ. ოორუეს, საქორთუოშ, ათე ახალ სამხედრო დო პოლიტიკურ ძალაშ გორჩქინა, მუჟამს ბჟადალს თურქეფ ახალგორჩქინელ ჯვაროსნულ სახენწიფოემს ობრძუდესი, დიდო ოშკურანჯი რდჷ თინეფშო. სელჩუკ დო არაბ სახენწიფოემქ ართიანწკუმა კავშირ დოდვეს, პირველო საქორთუოშა გეუშკუმალდესკო. მუჭოთ ჩქუ სულთან მაჰმუდ მაჟირას დო მუშ მოკავშირეემს ოკოდეს ჩქარას მუსპუბუდესკო დავით მაანთახა, უკულ ოორუეშე დაცულეფ, აკოძინელ ძალეფით ჯვაროსნეფიშ წინაანდეგ მიდურდეს.
[edit] ლიმა
სელჩუკემს ართუკიდ ნაჯმ ად-დინ ილღაზი უნჩაშენდჷ, ნამუსით დიდ სახელ უღუდჷ ჯვაროსანემწკუმა ლიმას. მუსულმანეფიშ ჯარ არაბულ, თურქულ დო სპარსულ წყუეფით 100-150 ანთას, ქორთულ, ევროპულ დო სომხურ წყუეფით 600-800 ანთას. მოკავშირეეფიშ გეშკუმალა ჩქარ ოკო ჸოფედკო. ათიშენ აკოშაყარეს უჯგირაშ ცხენამ სალდათეფ ეგვიპტეშე კავკასიაშახ. თურქულ კავალერია თიმ დროს უმანგარაშ სამხედრო ძალა რდჷ. დავით მაანთხას 56 ანთას სალდათ ჸუნდჷ. ათაურეშე 40 ანთას ქორთუ რდჷ, 15 ანთას ყივჩაყ, 500 ოს დო 300 ფრანგ (ევროპელ). მუჭოთ ჩქუ ლიმაქ თექ მოხვადჷ, სოდე ქორთუემქ დოგეგმესი. სამაფო ჯარიშ პოზიციეფ თექი რდჷ გამანგარებულ. ჯარიშ მთავარ ნაწილ, ნამუთ პირველო ოკო შეხვალამედუკო ლიმასი, დავით უნჩაშენდჷ. დოსკილადირ ნაწილ დავითიშ სკუაშ დემეტრეშ უნჩაშალათ გვალასი რდჷ ტყობინელ დო თეურე ოკო გეუშკუმალუდუკო ტერშა. ლიმაშ დოჭყაფაშ წოხოლე ქორთუემქ 200 სალდათ გუტეს ტერიშ ბანაკშა. მუსულმანემს ინეფ მოღალატეეფ უჩქუდეს დო მუნეფიშ ბანაკსა მინაშკვეს, სოდე თინემქ ტერიშ ჭყვიდუა ქიდიჭყესი. კოალიციურ ჯარიშ დონწყუალაქ აკიფაჩჷ. ათე დროს ქორთუეფიშ ჯარქ ტერს ჟირ ხუჯშე ქიგიაშკჷ. ბჟადალშე დავითიქ დო დიდგორიშ გვალაშე დემეტრექ მოლართჷ. ქორთჷ დო მუშ მახუჯალ სალდათემქ წოხოლწნ აზიაშ უჯგირას არმიას არაგვეს. ზისხერიშმაწუალ ლიმაქ სუმ საათის გიზინდჷ. ილღაზიშ ჯარქ დემარცხჷ დო ინტჷ. ლიმა ათეთ ვაგათებე, ნტებულემს ვარძენდეს თიშ საშუალებას, ქართშა დო დმანისშა მინულებდესკო. თხოზინქ 8 დღას გიზინდჷ. საქორთუოწკუმა ლიმაქ მუსულმან სალდათეფიშ 90% შიწირჷ. ჭყოლირ ილღაზიქ მუზმარენ სარდალწკუმა დო ეჩ სალდათწკუმა ართო ინტჷ.
[edit] შედეგეფ
დიდგორიშ ლიმას უდიდაშ პოლიტიკურ დო სამხედრო მნიშვნელობა უღუდჷ: მუსულმანეფიშ დიდ კოალიციაქ აკიფაჩჷ, მუშ ჯარქ მისპჷ. საქორთუოქ თეშ კილარჩქინდჷ, მუჭო რეგიონიშ უმანგარაშ სახენწიფოქი. თე გომორძგუაქ დაჭყაფჷ ქიმეჩჷ ქიანაშ საბოლოო გათავისუფლებას (1122 წანას ქართიქ დო 1123 წანას დმანისიქ საქორთუოშ ტერიტორიაშა გემშართეს) დო საქორთუოშ ისტორიას ორქოშ ხანაქ ქიდიჭყჷ. ათეშ უკულ საქორთუო ხოლო ოშ წანაშ მანგის ნამთინ ლიმას ვაწაგენს.
