Haftə səçınyə nıvıştəy
|
|
Coğrafiyadə oşemonon — XV-XVI əsronədə çı Avropəvıjon savdı kardeyro tojə roon pəydo kardeyro bə miyon bekardə tojə, Qıton (Kuəon), Vazə dıyonışon de jıqo-jıqoşon nomışon noşone. Avropadə jiə səyyoh iyən dıyovonon bı koy ve con sute bı koyış yolə zuş doşe. Co yano diə kardeydəy,bəvədə Avropadə kaxti eqınye bə odəmon tov omedəbe. Əve əvon bo jiyeyro, bə dast nun vardeyro bo tojə vıron nəvedəbin. Im lıskəyən bı koy tov dodəbe. İminə coğrafi oşemonon Atlantiki Vazədıyo iyən Afrikə dıyokənondə fransə dıyovonon binoşon kardeşone. Ğənovi nomon iyən Azori sərku bə miyon bekarde, jıqo nəvemoniku pəydo kardə bey. (bə dumo dəvard...)
|
Zındəyon?
|
|
• Tojə moəo bıə 40 insoni moğabilədə 700 milyon mujnə omeydə bə dınyo.
• İ oxor tatə ov sardonədə ( biyəxonədə) çe sərinə ovisə rə biyə noydə.
• Oko doə bəpeştə bə təbiət şodə bıə iqlə batariya 600 litr ovi çırkin kardey zınedə, imən 11 xonəxo ovi korusiye.
• Nəxqə moy fame zınedə i tılə xuni. 100 milyon tılə dıyo ovi dılədə.
• Şimpanzeon, ıştəni ovaynədə zınə tək heyvonin.
• Har 2 milyard insoniku əncəx 1 kəs 116 soriku ve jie bəzne.
• Morəçəçuli zıvon, bə əçəy andomi cəmi dırozi nimə bərobəre.
• Çe insoni 10 latə dınyoədə bıə sipiyə mujnon i kuə qoniye.
• Çaşi qılı bə piyəynə odəmi diəkardeədə 45% yol bedə.
• Kıtıon 100, aspon 10 co-co sədon bekarde zınedən.
• Quşçəon cəmi 1 şəv oko doy quşədə bıə bakteriyaon 700 kərə ziyod kardedə.
• Şımə hıtə otağ çannədə sardeysə, annədə sərov vinde ehtimal veye.
|
Ruji səçınyə şəkil
|
Ğəjı (lat. Falco) - Əşivo pərəndəy. Dınyoədə ve otə.
Ğəjı poron ranq tındə xakiye. Səş ruşinə xakiye. Xırtəş sipiləvunə, sinəşən xakiye. Luzi hissə, dumi jiton posi ranqədəy. Peşti tərəfış tınd xakiye. Tıkış, lınqi anqışton siyon. lınqonoş zardin. Niə qılə kəşon dırozi 86-92 sm, moa qıləyni 88-95 sm bedə. (bə dumo dəvard...)
|
|
|
 Tojə məqalə okə
|
Tojə məqalə nıvıştero iminnə nübədə bəpe məğalə nomi təyin bıkardəyon. Peşe, həmunə nomi "Wp/tly/" kodi dumo əlovə bıkardən, "Tojə məqalə okə" dığmə eqətən. Ehanə həmunə mevzuədə co qılə məğalə hestesə, şıməni bə həmunə məğalə bəvğande. Deştə zınəyon ə məğaləən zəngin karde bəzneyon. Cəhd bıkən, məğalə elmi-bədii uslubədə hozzo bıkən. Məğalə çannədə əhatənin bıbo, annədə Tolışə vikipediyə zəngin bəbe. Müvəffəqiyyəton!
Bo tojə istifodə kardəkəson komək Penc əsos prinsip
|
|
 Tarixədə ımrujnə ruj
|
|
18 May
1498 — Vasko da Qama rəsedə bə Hindistoni Kalikut bəndəri.
1724 — Urusi imperatriça I Yekaterina tacnoə mərosim dəvoniyə beydə.
1763 — Sutemon çe Monreal şəhri veynə hissə təmom volo kardeydə.
1897 — İrlandiyavıj ənıvışt Brem Stokeri “Drakula novella” nəşr kardə beydə..
1944 — Krımi tataron deportasiya bino beydə.
1992 — Ermənistoni hərbiyə ğıvvon Laçıni səydən bə dast..
1992 — Azərboyconi Respublika de Moldova diplomatik. əloğon dəbasteydə.
|
 Vıjniə məqalə
|
Ernesto Çe Qevara
Movardərujış-14 iyun 1928-nə sori.
Movardəvırəş-Arqentina.
Mardərujış- oktyabr 1967-nə sori 39 sorədə(sinədə).
Mardə vırəş La Hiquera,Boliviya.
Ernesto Gevara Çe" (isp. Ernesto Che Quevara; 14 iyun 1928 – 9 oktyabr 1967) — Argentiniyəvoje masrksist- inqlabəkə siysətəvon. De Fidel Kastro bə i co Kuba və iyən beunəlxəlğ inqlabi lıvemoni sərdarondə bə. Nomədəş bə “Çe “poə çı Kuba partizanon zıvono bəy doə bə. Im sıxan çı arqentinavıjon qəvədə bənəy nezə dusti bə sə dəşe bedə.(bə dumo dəvard...)
Çı İslami fərhənq
İslami fərhənq bə jimon kardə odəmon çı Xıdo qırd yolə baxşəy,bo jimoni qılə tojə loy. İslam təbiəti ,sovı əy har çi de Xıdo anqıl kardedə.
(Jintono iyən pentono) jəqo qılə çi ni ki, əçəy anbo Bəməku nıbu. Mande Əmə çəvonədə əncəx kali (cuzməhali) qılon enomnidəmon.(Hicr surəsi 21 ayə).
Demiən jıqo dınyo təbiətədə qulpaməti onə Xıdo bə siyasi,iqtisadi ,elmi iyən bə fərhənqi ğanunon həmə əçəy sərəncomədə bey nişo dodə. Xıdo təbiətış iyən odəmış bəçəyro ofəyəşe ki, əvon yəndı pur bıkən de ahənqi bıjiyon. Jıqo diə kardədəy ım sof ,çı ekoloqiyə ısətnə vaxtədə çəmə nırəsə kam-kəsıronədəy.
İslam sof qılə co dine. Əy çı odəmon jimonış yəqo-yəqoş ovıjqınişe,çəyo bə merdi iyən bə jeniş ozodətiş doşe...(bə dumo dəvard...)
|
|
.jpg)
Vikipediya co zıvononədə
