Wp/prs/گلودرد استرپتوکوکی

From Wikimedia Incubator
Wp > prs > گلودرد استرپتوکوکی
< Wp‎ | prs
Jump to: navigation, search


گلودرد استرپتوکوکی يا التهاب حلق استرپتوکوکی بيماری است که عامل ايجاد آن نوعی بکتریا به نام “استرپتوکوک گروه A”.[1] گلودرد استرپتوکوکی دهان و تانسل‏ها را تحت تاثير قرار می‏دهد. تانسل‏ها، دو غدههستند که در قسمت گلو و در پشت دهان قرار گرفته‏اند. گلودرد استرپتوکوکی می‏تواند بر روی جعبه صدا (حنجره) نيز اثرگذار باشد. نشانه‏های شايع عبارتند از تب، گلو درد (زخم گلو نيز گفته می‏شود)، ومتورم وجود غده‏هايی (موسوم به غدد لنفاوی) در ناحيه گردن. گلودردهای استرپتوکوکی، 37% از موارد گلودرد را در بيناطفال تشکيل می‏دهند.[2]

گلودرد استرپتوکوکی از طريق تماس نزديک با فرد بيمار منتقل می‏شود. برای تاييد ابتلای فرد به گلودرد استرپتوکوکی، ضرورت است آزمايشی به نام کشت حلق انجام گيرد. حتی بدون اين آزمايش، مورد احتمالی گلودرد استرپتوکوکی را می‏توان از روی نشانه ها تشخيص داد. مصرف انتی بيوتيک می‏تواند برای فرد مبتلا به گلودرد استرپتوکوکی مفيد باشد. انتی بيوتيک‏ها دواهايی هستند که بکتریا‏ها را از بين می‏برند. اين دواها اغلب برای پيشگيری از بروز عوارضی نظير تب رماتیزمی استفاده می‏شوند و کمتر برای کم ساختن دوره بيماری مصرف می‏شوند.[3]

نشانه‏ها[edit]

نشانه‏های عادی گلودرد استرپتوکوکی عبارتند از التهاب حلق، تب بالای 38 درجه سانتی گراد (100.4 درجه فارنهايت)، چرک (مايع زرد يا سبز رنگ متشکل از بکتریا‏های مرده و کرویات‏ سفيد خون) روی تانسل‏ها و تورم غدد لنفاوی.[3]

ساير نشانه‏های اين بيماری عبارتند از:

نشانه‏های بيماری در فرد مبتلا به گلودرد استرپتوکوکی سه روز پس از برقراری تماس با فرد بيمار، بروز می‏کنند.[3]

دليل[edit]

دليل بروز گلودرد استرپتوکوکی، نوعی بکتریا به نام استرپتوکوک بتا-هموليتيک گروه A يا GAS است.[6]ساير بکتریا‏ها يا ويروس‏ها نيز می‏توانند باعث بروز گلودرد استرپتوکوکی شوند.[3][5] انتقال گلودرد استرپتوکوکی از راه تماس نزديک با شخص بيمار صورت می‏گيرد. اين بيماری در محيط‏های پرازدحام راحت‏تر منتشر می‏شود.[5][7] از محيط‏های پرازدحام می‏توان به محيط‏های نظامی يا مکاتب اشاره کرد. بکتریا GAS در خاک خشک می‎شود و نمی‏تواند افراد را بيمار کند. بکتریا‏هايی که مرطوب بمانند می‏توانند تا 15 روز افراد را بيمار کنند.[5] بکتریا‏های مرطوب بر روی اشيايی مثل برس دندان وجود دارند. اين بکتریا‏ها می‏توانند درون مواد غذايی نيز زندگی کنند ولی اين مورد بسيار نادر است. افرادی که اين مواد غذايی را مصرف کنند، ممکن است بيمار شوند.[5] دوازده فیصد از اطفالی که نشانه‏های گلودرد استرپتوکوکی در آنها ديده نمی‏شود، معمولاً GAS را در حلق خود دارند.[2]

تشخيص[edit]

نمره اصلاح شده سنتور
امتياز احتمال گلودرد استرپتوکوکی تداوی
1 يا کمتر <10% نيازی به انتی بيوتيک يا کشت نيست
2 11–17% انتی بيوتيک مبتنی بر کشت يا RADT
3 28–35%
4 يا 5 52% انتی بيوتيک بدون کشت

فهرست بازبينی به نام نمره اصلاح شده سنتور به داکتران کمک می‏کند تا درباره روش تداوی افراد مبتلا به گلودرد تصميم بگيرند. نمره سنتور دارای پنج معيار يا نشانه کلینیکی است. اين نمره نشان می‏دهد که احتمال ابتلای فرد به گلودرد چقدر است.[3]

برای هر يک از اين معيارها يک امتياز در نظر گرفته می‏شود:[3]

  • بدون سرفه
  • تورم غدد لنفاوی يا دردناکی غدد لنفاوی در هنگام لمس کردن آنها
  • دمای بالاتر از 38 درجه سانتی گراد (100.4 درجه فارنهايت)
  • چرکين يا متورم شدن تانسل‏ها
  • زير سن 15 سال (اگر فرد بالای 44 سال داشته باشد، يک امتياز کسر می‏شود)

تست آزمايشگاهی[edit]

به عمل آوردن آزمايشی به نام کشت حلق راه اصلی[8] تشخيص ابتلای فرد به گلودرد استرپتوکوکی است. پاسخ اين آزمايش در 90 تا 95 فیصد موارد دقيق است.[3] آزمايش ديگری به نام آزمايش سريع استرپتوکوک يا RADT نيز وجود دارد. آزمايش سريع استرپتوکوک، سريعتر از کشت حلق جواب می‏دهد ولی در 70 فیصد موارد بيماری را به درستی تشخيص می‏دهد. هر دو آزمايش می‏توانند نشان دهند که فرد به گلودرد استرپتوکوکی مبتلا نيست. اين آزمايش‏ها در 98 فیصد موارد عدم ابتلا را به درستی مشخص می‏کنند.[3]

در مورد افراد بيمار، کشت حلق يا آزمايش سريع استرپتوکوک می‏تواند مشخص کند که فرد دچار گلودرد استرپتوکوکی هست يا خير.[9] کشت حلق يا آزمايش سريع استرپتوکوک نبايد بر روی افراد بدون نشانه‏های بيماری انجام بگيرد زيرا برخی افراد به طور عادی و بدون عوارض نامطلوب در گلوی خود بکتریا‏های استرپتوکوکی را دارند. و اين افراد به تداوی نيازی ندارند.[9]

دلايل بروز نشانه‏های مشابه[edit]

برخی از نشانه‏های گلودرد استرپتوکوکی با ساير بيماری‏ها مشترک است. به همين دليل، بدون به عمل آوردن کشت حلق يا آزمايش سريع استرپتوکوک، به راحتی نمی‏توان ابتلای فرد به گلودرد استرپتوکوکی را تشخيص داد.[3] اگر فردی تب و گلو درد را به همراه نشانه‏های سرفه، آبريزش بينی، اسهال، و خارش و سرخی چشم داشته باشد، به احتمال زياد وی به گلودرد ناشی از ويروس دچار است.[3] عفونی مونونوکلئوز می‏تواند باعث تورم غدد لنفاوی گردن، گلودرد و تب شده و تانسل‏ها را بزرگتر کند.[10] اين تشخيص با آزمايش خون تاييد می‏شود. هرچند مونونوکلئوز عفونی تداوی خاصی ندارد.

وقایه[edit]

احتمال ابتلای بعضی از اشخاص به گلودرد استرپتوکوکی بيش از ساير اشخاص است. برداشتن تانسل‏ها يکی از راه های جلوگيری از ابتلای اين افراد به گلودرد استرپتوکوکی است.[11][12] ابتلا به گلودرد استرپتوکوکی به تعداد حداقل سه نوبت در سال، می‏تواند دليل مناسبی برای برداشتن تانسل‏ها باشد.[13] صبر کردن نيز کار مناسبی است.[11]

تداوی[edit]

گلودرد استرپتوکوکی بدون تداوی معمولاً چند روز باقی می‏ماند.[3] تداوی با انتی بيوتيک معمولاً باعث می‏شود تا نشانه‏ها 16 ساعت زودتر ناپديد شوند.[3] دليل اصلی تداوی با انتی بيوتيک، تقلیل احتمال ابتلا به بيماری‏های خطرناک‏تر است. مثلاً، نوعی بيماری قلبی به نام تب روماتیزمی يا تجمع چرک در گلو موسوم به ورم پشت حلقی.[3] مصرف انتی بيوتيک در انتروال زمانی 9 روز از شروع بروز نشانه‏ها بيشترين کارآيی را دارد.[6]

تسکين درد[edit]

دواهای کاهنده درد می‏توانند به کاهش درد ناشی از گلودرد استرپتوکوکی کمک کنند.[14] اين دواها معمولاً شاملNSAID ها يا پاراستامول هستند که به استامينوفن نيز معروف است. استروييدها نيز مفيد هستند[6][15]، چرا که ليدوکايين چسبناک است.[16] آسپرين می‏تواند مورد مصرفبزرگسالان قرار بگيرد. تجويز آسپرين برای اطفال مناسب نيست چرا که اين دوا احتمال ابتلای اطفال به سندروم رای را بالا می‏برد.[6]

دوای انتی بيوتيک[edit]

پنی سيلين V متداول‏ترين انتی بيوتيک مورد استفاده در ايالات متحده برای تداوی گلودرد استرپتوکوکی است. اين دوا به دليل مصونیت، کارآيی و ارزانی پرطرفدار است.[3] اموکسی سيلين معمولاً در اروپا مورد استفاده قرار می‏گيرد.[17] در هند، احتمال ابتلای مردم به تب روماتیزمی بيشتر است. به همين دليل، نوعی دوای تزريقی به نام بنزاتين پنی سيلين G تداوی متداول آن منطقه است.[6] مصرف انتی بيوتيک اوسط مدت بروز نشانه‏ها را کوتاه می‏کند. مدت اوسط، سه تا پنج روز است. انتی بيوتيک‎ها اين دوره را به ميزان تقريباً يک روز کاهش می‏دهند. اين دواها احتمال انتشار بيماری را نيز کاهش می‏دهند.[9] اين دواها اغلب برای حذف عوارض نادر استفاده می‏شوند. اين عوارض عبارتند از تب روماتیزمی، خارش يا عفونت.[18] اثرات مثبت انتی بيوتيک‏ها بايد با عوارض جانبی احتمالی خنثی شوند.[5] دواهای انتی بيوتيک نبايد برای بزرگسالانی که به دوا حساسيت دارند، تجويز شود.[18] Aتناوب مصرف انتی بيوتيک‏ها برای تداوی گلودرد استرپتوکوکی به شدت اين بيماری و سرعت انتشار آن بستگی دارد.[19] دوای اريترومايسين (و ساير دواهای موسوم بهماکروليدها) بايد برای افرادی که حساسيت به پنی سيلين دارند، بايد تجويز شود.[3]سفالوسپورين ها را می‏توان برای افرادی با حساسيت کمتر تجويز کرد.[3] عفونت‏های استرپتوکوکی ممکن است به تورم کليه ها (گلومرولونفریت حاد) منجر شود. انتی بيوتيک‏ها احتمال ابتلا به اين بيماری را کاهش نمی‏دهند.[6]

چشم انداز[edit]

نشانه‏های گلودرد استرپتوکوکی، با تداوی يا بدون تداوی، معمولاً ظرف مدت سه تا پنج روز بهبود می‏يابند.[9]تداوی بدون انتی بيوتيک احتمال بروز بيماری‏های خطرناک‏تر را کاهش می‏دهد. همچنين تداوی بدون انتی بيوتيک احتمال انتشار بيماری را کاهش می‏دهد. اطفال 24 ساعت پس از اولين نوبت مصرف انتی بيوتيک می‏توانند به مکتب باز گردند.[3]

گلودرد استرپتوکوکی ممکن است اين مشکلات حاد را به دنبال داشته باشد:

احتمال[edit]

گلودرد استرپتوکوکی جزو دسته گسترده گلو درد يا التهاب حلق است. سالانه حدود 11 ميليون نفر در ايالات متحده به گلو درد مبتلا می‏شوند.[3] عامل بروز بيشتر موارد گلو درد، ويروس است. بکتریای استرپتوکوک بتا-هموليتيک گروه A عامل 15 تا 30 فیصد از موارد گلو درد اطفال است. اين بکتریا عامل 5 تا 20 فیصد از موارد گلو درد بزرگسالان است.[3] موارد گلو درد معمولاً در اواخر زمستان و اوايل بهار بروز می‏کنند.[3]

مراجع[edit]

  1. Template:DorlandsDict
  2. 2.0 2.1 Template:Cite journal
  3. 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 3.16 3.17 3.18 3.19 3.20 3.21 Template:Cite journal
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 Template:Cite journal
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 Template:Cite journal
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 Template:Cite journal
  7. Template:Cite journal
  8. Template:Cite book
  9. 9.0 9.1 9.2 9.3 Template:Cite journal
  10. Template:Cite journal
  11. 11.0 11.1 Template:Cite journal
  12. Template:Cite journal
  13. Template:Cite journal
  14. Template:Cite journal
  15. Template:Cite web
  16. Template:Cite web
  17. Template:Cite journal
  18. 18.0 18.1 Template:Cite journal
  19. Template:Cite journal
  20. 20.0 20.1 Template:Cite web
  21. Template:Cite journal
  22. 22.0 22.1 Template:Cite journal