Wp/pnb/پنجاب

From Wikimedia Incubator

پنجاب

نقشہ	نشان
دیس:	پاکستان
راجکعر:	لہور
تھاں:	205344 مربع کلومیٹر
لوک گنتی:	81,845,433
بولی	پنجابی

پنجاب پاکستان دا لوک گنتی دے ساب نال سب توں وڈا صوبہ اے۔ ایدا دارالحکومت لہور اے۔ پنجاب دے اتر چ کشمیر تے ضلع اسلام آباد، مشرق چ ھندستان، جنوب چ صوبہ سندھ، لیندے چ صوبہ سرحد تے جنوب مغرب چ صوبہ بلوچستان نیں۔

پنجاب ہڑپہ رہتل دا مرکز ریا اے۔ اے انساناں دیاں قدیم رہتلاں وچوں اک اے۔

پنجاب چ پنجابی بولی جاندی اے اردو تے انگریزی دا وی کچھ حد تک چلن اے۔ لفظ پنجاب دو لفظاں پنج تے آب نال مل کے بنیا اے۔ پنج پنجابی چ تے فارسی چ 5 نوں کیندے نے تے آب فارسی چ پانی نوں یعنی کے پنج دریاواں دا دیس۔ پرانے زمانے چ اینوں ست سندھو وی کیندے سن یعنی ست دریاواں دا دیس اے دریا جنھاں دی وجہ توں ایس دیس دا ناں ست سندھو پیا اوہ اے نے سندھ، جہلم، چناب، راوی، ستلج، بیاس ۔ 1947 چ پنجاب نوں دو حصیاں چ ونڈ دتا گیا ایدا وڈا ٹکڑا پاکستان وچ آگیا تے ایدا نکا تے مشرقی ٹوٹا ھندستان نال مل گیا۔ پاکستانی پنجاب اپنی موجودہ مورت چ 1972 نوں آیا۔

[edit] جغرافیہ

صوبہ پنجاب دا رقبہ 205,344 مربع کلومیٹر اے۔ بلوچستان توں بعد پاکستان دا سب توں وڈآ صوبہ اے۔ اے جنوبی ایشیاء دے شمال مغرب ال ہے گا اے۔ تاریخی شہر لہور پنجاب دا دارالحکومت اے۔ پنجاب وچوں 6 دریا وگدے نیں: بیاس، چناب، ستلج، راوی، جہلم تے سندھ۔ اے دریا شمال توں جنوب دی طرف وگدے نیں۔ پنجاب چ دیس دے 62٪ لوک ریندے نے۔ پنجاب پاکستان دا اکو اوہ صوبہ اے جیڑا کہ صوبہ سندھ، صوبہ بلوچستان، آزاد کشمیر تے صوبہ سرحد نال جڑدا اے۔ پاکستان دا دارالحکومت اسلام آباد پنجاب دے ضلع راولپنڈی توں وکھریاں کر کے دارلحکومت بنایا گیا سی۔ پنجاب نوں کٹوں کٹ 3 جغرافیائی علاقیاں چ ونڈیا جا سکدا اے: پوٹوہار دا اچا نیوا تے پہاڑی علاقہ، تھل دا ریتلا علاقہ تے پنجاب دا میدانی علاقہ۔ ناں پاکستان وچ پ پنجاب توں لیا گیا اے۔ پنجاب دنیا دے چند انتہائی زرخیز علاقیاں چوں اک اے۔ پنجاب دے شمال چ مری تے پتریاٹہ دے پہاڑ 7000 فٹ توں اچے نے۔

[edit] لوک

پنجاب چ 8 کروڑ دے نیڑے لوک وسدے نیں ۔ پاکستان دی ادھی توں زيادہ لوک گنتی ایتھے اے ۔ صدیاں توں لوک امن چین تے چنگے کھان پین آستے پنجاب دے آس پاس دے علاقیاں کشمیر، افغانستان، بلوچستان، ایران، عرب تے مڈلے ایشیاء توں ایتھے آندے رۓ تے پنجاب دی رہتل وچ رچ وس گۓ۔ پر اس دے باوجود پنجاب دی اکثریتی لوک آریاء نے۔ 95٪ دے نیڑے لوک سنی مسلمان نیں۔

[edit] پنجابی بولی

پنجاب چ بولی جانے آلی بولی پنجابی اے۔ ایدا تعلق ھند آریائی بولیاں دے ٹبر توں اے۔ پنجابی بولی شاہمکھی لکھائی چ لکھی پڑھی جاندی اے۔ اردو تے انگریزی وی سرکاری ناپ تے ورتیاں جاندیاں نیں۔

[edit] موسم

ایدا موسم گرمیاں چ گرم توں سخت گرم تے سردیاں چ خشک سرد ہوندا اے۔ 15 جولائی توں دو مہینیاں تک ساون پادوں دیاں بارشاں ہوندیاں نیں۔ نومبر، دسمبر، جنوری تے فروری ٹھنڈے مہینے نے۔ مارچ دے شروع چ بسنت آ جاندی اے۔ مئی جون جولائی اگست سخت گرمی دے مہینے نے۔

[edit] تاریخ

دیس پنجاب ہزاراں سال توں وس ریا وے۔ پوٹوہار چ سواں دریا دے کنڈے تے پتھر دے ویلے دے انسان دے رن دے نشان ملے نے۔ ہڑپہ رہتل انسان دیا چند پرانیاں رہتلاں چوں اک اے۔ اے دریاواں دے کنڈے تے وسی ایدا وڈا نگر ہڑپہ ضلع ساہیوال چ سی۔ سوتی کپڑا شکر کھنڈ شترنج دی کھیڈ ایس رہتل دیاں سارے جگ نوں سوغاتاں نیں۔ ساڑھے تین ہزار ورے پہلاں ایتھے آریاء آۓ تے اک نئی رہتل دی نیو پئی جیدے چ پرانی رہتل دیاں خوبیاں وی ہے سن آریاواں نے وید تے گندھارا رہتلاں چلائیاں۔ آریاواں دی بولی سنسکرت پنجاب وچ ای اپنی ودیا حالت چ آئی۔ سنسکرت دا وڈا سکالر پانینی پنجاب دا ای رہن آلا سی۔ ھندواں دی مقدس کیتاب رگ وید پنجاب چ ای لکھی گئی۔

[edit] ھڑپہ رہتل

جگ دی اک پرانی رہتل ہڑپہ رہتل پنجاب چ شروع ہوئی۔ ضلع ساہیوال دا ہڑپہ شہر اس رہتل دا وڈا نگر سی۔

[edit] عرب حملہ

بنو امیہ دے خلیفہ ولید بن عبدالمالک دے ویلے چ 711-12 چ اودھے اک سردار محمد بن قاسم نیں ایس علاقے تے حملہ کیتا تے سندھ، بلوچستان، صوبہ سرحد تے ادھا پنجاب بنو امیہ دی ریاست دا حصہ بن گیا تے پنجاب دا تعلق مغربی ایشیاء نال جڑ گیا۔

[edit] مورت نگری

ضلع ساہیوال دا جنگل	فیصل آباد دا کینٹہ کعر	شالیمار باغ، لہور	شالیمار باغ لہور
گورمنٹ کالج لہور	پنجابی کعر دا بوآ	پنڈ دا پنجابی کعر	پنجابی بال