Wp/pnb/لہور

لہور - لعور
ਲਾਹੋਰ - Lahore
دیس:	پاکستان
صوبہ :	پنجاب
رقبہ:	1,772 مربع کلومیٹر
لوک گنتی:	10,000,000 [1]
بولی:	,اردو، انگریزیپنجابی

لہور پاکستان پنجاب دا دارالحکومت اے۔ لوک گنتی دے نال کراچی توں بعد لہور دوجا سب توں وڈا شہر اے۔ لہور پاکستان دا سیاسی، رہتلی تے پڑھائی دا گڑھ اے تے ایسے لئی اینوں پاکستان دا دل وی کیا جاندا اے۔ لہور دریاۓ راوی دے کنڈے تے وسدا اے اسدی لوک گنتی اک کروڑ دے نیڑے اے ۔

شاہی قلعہ ، شالامار باغ ، بادشاہی مسجد ، مقبرہ جہانگیر تے مقبرہ نورجہاں مغل دور دیاں یادگآر عمارتاں نیں ، استوں علاوہ لہور چ سکھ تے برطانوی دور دیاں عمارتاں وی موجود نیں ۔

[edit] تریخ

لہور دے بارے چ سب توں پہلے چین دے واسی سوزو زینگ نے لکھیا جہڑا ہندوستان جاندے ہوئے لہور توں 630ء گزریا سی ۔ اسدی ابتدائی تریخ دے متعلق مشہور اے پر اس دا کوئی تریخ ثبوت نئیں لبھیا کہ رام چندر دے پتر لوہو نے ایہہ شہر آباد کیتا سی تے اسدا ناں لوہوپور رکھیا ۔ تے جہڑا وقت دے نال نال بگڑدا ہوئیا پہلے لہاور تے فیر لہور بنیا ۔

قدیم ہندو پراناں چ اس دا ناں " لوہ پور" یعنی لوہ دا شہر ملدا اے تے راجپوت دستاویزات چ اسدا ناں "لوہ کوٹ"یعنی لوہ دا قلعہ لکھیا ملدا اے ۔ 9ویں صدی دے مشہور سیاح الادریسی نے اسنوں لہاور دے ناں نال موسوم کیتا اے ۔ ایہہ تریخی حوالہ جات اس گل دا ٹبوت نیں کہ لہور اوائل تریخ چ ای شہرت دا حامل سی ۔ لہور دریا دے کنڈے تے شمال مغرت توں دلی جان والے رستے تے واقع ہون دی وجہ توں بیرونی حملہ آوراں لئی اک پڑاؤ دا کم دیندا سی تے ہندستہن تے حملے لئی اسدی بہت زیادہ اہمیت سی ۔ " فتح البلادن" چ سنہ 664ء دے واقعات چ لہور دا ذکر ملدا اے ۔ 7ویں صدی عیسوی دے اخیر چ لہور اک راجپوت چوہان بادشاہ دا پایہ تخت سی ۔ فرشتہ دے مطابق سنہ 662ء کرمان تے پشاور دے مسلمان پٹھان قبائل اس راجہ تے حملہ آور ہوئے ، 5 مہینے لڑائی جاری رہی تے گکھڑ راجپوتاں دے تعاون نال اوہ راجہ کولوں کجھ علاقہ کھون چ کامیاب ہوگئے ۔ 9ویں صدی عیسوی چ لہور دے ہندو راجپوت چتوڑ دے دفاع لئی مقامی فوجاں دی مدد نوں گئے ۔ دسویں صدی عیسوی چ خراسان دے صوبہ دار سبکتگین لہور تے حملہ آور ہوئیا ۔ لہور دا راجہ جے پال جسدی سلطنت سرہند توں لمگھان تک تے کشمیر توں ملتان تک وسیع سی مقابلے لئی آئیا ۔ اک بھٹی راجہ دے مشورے نال راجہ جے پال نے پٹھاناں نال اتحاد کرلئیا تے اس طرح اوہ حملہ آوران نوں شکست دین چ کامیاب ہوئيا ۔ غزنی دے تخت تے قابض ہون دے بعد سبکتگین اک دفعہ فیر حملہ آور ہوئیا ۔ لمگھان دے نیڑے گھمسان دی لڑائی ہوئی تے راجہ مغلوب ہوکے امن دا طالب ہوئیا ۔ طے ایہہ پائیا کہ راجہ تاوان جنگ بھرے گا ،اس مقصد لئی سبکتگین دے ہرکارے راچہ نال لہور آئے تر ایتھے آ کے راجہ معاہدے توں مکر گئیا تے ہرکاریاں نوں قید کرلئیا ۔ اس اطلاع تے سبکتگین نے غضب ناک ہوکے لہور تے اک دفعہ فیر حملہ کردتا تے اس دفعہ وی راجہ جے پال نوں شکست ہوئی تے دریاۓ سندھ دے پار دے علاقے اس دے ہتھوں نکل گئے ۔ دوجی شکست توں دلبرداشہ ہوکے راجہ جے پال نے لہور دے باہر ای خودکشی کرلئی۔

[edit] موسم، ارضیات

ایتھے سال چ دو وڈے موسم ھندے نیں: گرمی تے سردی۔ گرمی دا موسم اپریل توں ستمبر تکر تے سردی دا موسم نومبر توں مارچ تکر چلدا اے۔ ایتھے مئ، جون تے جلائ چ رج کے گرمی پیندی ای تے اے پورے سال دے گرم معینے ھوندے نیں۔ گرمی چ درجھ حرارت 40۔50 درجے تکر جدکہ سردی چ اے 0۔1 درجے تکر آپڑ جاندا اے۔ جنوری تے فروری چ رج کے سردی پیندی اے۔

[edit] انتظامی ڈھانچہ

انتظامی نقطہ نظر توں لہور نوں نو(9) حصیاں چ وکھہ کیتا گیا اے۔ ایناں حصیاں نوں ٹاؤن آکھیا جاندا اے۔ جیہڑے تہلے دتے گئے نیں۔ ہر ٹاؤن چ یونین کونسل ہندی اے۔

• 1۔ راوی ٹاؤن
• 2۔ شالیمار ٹاؤن
• 3۔ واہگہ ٹاؤن
• 4۔ عزیز بھٹی ٹاؤن
• 5۔ داتا گنج بخش ٹاؤن
• 6۔ گلبرگ ٹاؤن
• 7۔ سمن آباد ٹاؤن
• 8۔ اقبال ٹاؤن
• 9۔ نشتر ٹاؤن

آسے پاسے دے گوانڈی تھاں

• گوالمنڈی
• قلعہ گجر سنگھ
• جوھر ٹاؤن
• فیصل ٹاؤن
• ماڈل ٹاؤن
• گرین ٹاؤن
• گارڈن ٹاؤن
• مسلم ٹاؤن
• واپڈا ٹاؤن
• بحریہ ٹاؤن

[edit] اندرون لہور

”اندرون لہور” لہور دا پرانا حصہ اے جیدے آلے دوالے کند کیتی ہوئ اے۔ اے لہور دا تریخی حصہ اے تے سرکار اینوں سانبھن آستے ورلڈ بنک نال رَل کے کم کر رئ اے۔ ایدا مقصد اندرون لہور دی تریخی، معاشی تے جغرافیائ اہمیت نوں قائم رکہنا اے۔ تے نالے ایدی ترقی نوں ودھانا اے۔

[edit] معیشت

[edit] ثقافت

[edit] تعلیم

[edit] کھیڈاں

[edit] مشہور شخصیتاں

[edit] لاھور دی مشہور شیواں

[edit] عمارتاں

[edit] باہرلے جوڑ

[edit] مورت نگری