Wp/pfl/Neischdadt

From Wikimedia Incubator

Contents 1 Neischdadt 2 Geografische Ohgawe 3 Oidälung 4 Bausubschdanz 5 Verkehr 6 Feschde 7 Wischdische Glänischkeide 8 Gschichdscher un Kuriosidäde 9 Webseide

[edit] Neischdadt

Neischdadt (uff deitsch "Neustadt an der Weinstraße") is e kreisfreii Schdadt mit ugfähr 54.000 Oiwohner. Neischdadt is eichendlisch die Hauptschdadt vun de Palz - ach wann dess viele net so gärn hären - und hot frier ach de Sitz vun de Bezirksregierung g'hadt.

[edit] Geografische Ohgawe

Neischdadt lischd geografisch so zimlisch in de Midt vun de Palz direkt an de Woischdross (im Neischdadter Ortsdel Diedesfeld is de Midlpunkt vun re markierd). Neischdadt lischt am Haardtrand, also am estlische Rand vum Pälzerwald, do wu dann die Roiewene afangt.

Dursch Neischdadt fließt de Speyerbach, där delt sisch dort uff in Speyerbach un Rehbach. Ausserdem is noch de Muschbach zu nenne, där dursch Gimmeldinge, Lobloch und Muschbach fließt un denooch in de Rehbach noi.

Im Weste g'hert ä Stick vum Pälzerwald zu Neischdadt un im Oste än Deel vum Ordenswald. Die wischdigschde Bärsche vum neischdadter Del vum Pälzerwald sinn de Nolle, de Känigsbärsch, 's Woibiet u. de Stawebärsch. Zwische de Ortsdele sinn iwweral Wingert zu finne, und gesche Oste ach emol e glä bissl Ackerfeld.

[edit] Oidälung

Neischdadt beschdet aus de eichendlische Schdadt (die "Inneschdadt"), mehrere Stadtvärdl, die direkt aagebaut sin: die Hambacher Heh, 's Afrigavärdl, 's Schändaal un Winzinge. Dodezu kummen dann noch mehrere Ortsdele, die erschd 1969 oigemoindet worre sin: Diedesfeld, Duttweiler (erschd 1974), Goise, Gimmeldinge, Haardt, Hambach, Känichsbach, Lache-Speyerdorf un Muschbach.

[edit] Bausubschdanz

Neischdadt had noch ä guude Deel aale Haiser un Fassade: in Winzinge kunn mer zwische de Oschdschul un em ejemaalsche Gaaskessl viel Neoklassizismus vun de Grinnerzeid seje, im Zendrum han se in de Fuchdscher zwa viel zerschdeerd, awwer die Schdifdskerch un de Brunne sin stjegebliwwe und de neije Maagdbladz is faschd schun so scheen wie uf de aale Biller vun sellemol, die wo de Kunschdmaler Riedhammer gemoold hod, wie er am Schpeyerer Dum an de Renowierung gschaffd hod, wie die Palz noch zum Keenichreisch Bayern keerd hod. Un es Hambacher Schloß is inzwische faschd noch bekannder als wie de Saumaache.

[edit] Verkehr

Neischdadt is de hegschdfrequendierde Eisebahnknodepunkt vun de Palz. Die Hauptschdreck vunn Mannem noch Paris verlaaft in Ost-West-Rischdung dursch Neischdadt. Noch Siede gibts a Streck noch Karlsruh bzw. Strossbursch un noch Norde Rischdung Därkem un Grieschdadt, wo die Audobohn Mannem - Paris longgehd.

Neischdadt hot momendan 3 Bahnhäf: Hauptbahnhof, Bewisch un Muschbach.

Neischdadt lischd an de Audobahn A65 und an de Bundesstrosse B38, B39 un B271.

In Speyerdorf is ausserdem en gläne Fluchblatz.

Die wischdigschde iwwerregionale Radwesche dursch Neischdadt sinn:

• de Woischdroßeradwesch
• de Kraut-un-Riewe-Radwesch
• de Radwesch noch Speyer durch de Ordenswald

Außerdem gibt's noch de Radwesch Rund ums Woibiet.

[edit] Feschde

In Neischdadt werd's wischdigschde Woifeschdt vun Deitschland g'feiert: 's Deitsche Woifeschdt (uff deitsch "Deutsches Weinlesefest"), zu dem awwer alle Pälzer bloß 'Haiselscher' sagen, weil do so viel Haiselscher sin, wu mer gude Pälzer Woi tringe konn. Dann gibts in jedem Orstdel jedi Meng Kerwe, Woifeschde etc. iwwers Johr verdält. Außerdem a paar Sportveranstaldunge vun iwweregionaler Bedeidung, wie Triathlon u. Mountainbike-Renne.

[edit] Wischdische Glänischkeide

Die Oiwohner vun Neischdadt häßen "Neischdadter" un net "Neischdädter". Genauso häßt 's dann ach Neischdadter Dal.

[edit] Gschichdscher un Kuriosidäde

Kää Bombe uff Neischdadt

Neischdadt is - unserm Herrgodd seis gedongd! - im Griesch ned zerschdeerd worn. Die aale Neischdadter verzähle haid nuch, doß de Scheff vun de Ammis domols middr Dochder vum Borjemääschder ogebenneld hot un die soll em gsaad hen, wunner ija schee Naschdadt zerbombe lasse dääd, do dääds nix mid nerre wärn. Alla, hodders soi geloßd un die zwää hon sisch gried un sin had nuch gliglisch - wunn se ned gschdorwe sin.

De Vier-Meeres-Bligg

Vun Neischdadt fiere drei Weesche zu de Wolfsgursch iwwerm Lombreschder Daal: de heegschde gehd vun de Welschterass iwwers Woibied no hinne ins Daal, de unnerschd gehd hinnerm aale Lyceeum hoch un donn glei no lings ins Daal un meschd graad knapp iwwerm Daal elong un de middlerschd fangt aa an de Welschterass oon, fierd awwer diregd zur Bursch. Uff demm Weesch is do, wo mer so en härrlische Bligg iwwer die gonzie Schdadt hod, vun de Roiewene bis hinner die aal Owwerrealschuul, uff demm Weesch is do aach de Viermeeresbligg: morschens sied mer ä Newwlmeer, middachs ä Haisermeer, owends ä Lischdermeer un nachds gaanixmeer!

[edit] Webseide

• De Seid vun de Stadtverwaldung (in Deitsch)
• De Seid vum Fremdeverkehrsamt (in Deitsch)