Wp/krc/География
From Wikimedia Incubator
- Геогра́фия
- (греч. γεωγραφία, geōgraphía, джерни юсюнден илмуу, грекча γῆ — Джер бла γραφεῖν — джазаргъа)
1. Талай илму, Джерни юсюнден хапар джыйгъан. Кебюсюне географиялы илмуула геосфераланы (биосфера, атмосфера, литосфера, гидросфера, топракъ джабыу) тинтеди, дагъы да геосистемаланы тинтеди (джер юсю, табигъат зонала, биогеоценозла)
2. Джерни, джер юсюнде бир затны шартларын юсюнден илму (тенгизле бла джерлени географиясы, Эресейни географиясы, тундраны географиясы, д. а. к.)
Географияны объекти - джерни тюрлю-тюрлю затларыны бир-бирине къатылгъаны джорукъларын тинтгенди. География талай кесекге бёлюнеди, къыйын илму болгъаны себебли, барысы бирге география илмуну системасы боладыла. Географияны ичинде физика-географиялы эмда социал-экономикалы илмула айырадыла.
География - эм къарт илмуланы бириди. Географияны кебюсю буруннгу греклени заманларында къуралгъанды. Ол заманда билимлени барысын бирге Клавдий Птолемей атлы грек алим бизни эрагъа дери 1-чи ёмюрде джыйгъанды. Кюнбатышда географияны заманы Возрождение ёмюрде башланнганды. Ол заманда греклени билимлерин бир джерге джыйгъандыла, тинтгендиле, эмда илмугъа санагъандыла ол заманны белгили алими Герхарда Меркатор. Бусагъатдагъы заманны географиясы XIX ёмюрню 1-чи джартысында Александр Гумбольдт бла Карл Риттер салгъандыла.
