|
Иги статьяла — Википедиячыла эм ашхы эм терен статьялагъа санагъанла. Иги статьяла — теманы толу ачыкълагъан, ариу джазылгъан статьяладыла. Иги статьяла сайланнган статьяланы критерийлерине джетмегендиле алкъын, алай а сюйсегиз, статьяны тюзетиб, информация къошуб сайланнганнга дери чыгъарыргъа боллукъсуз.
Бу бетге чыкъгъынчыннга статьяла сайланыу процедураны ётедиле Википедия:Иги статьялагъа кандидатла деген бетде.
Бютёу бары иги статьяла тюблеринде медал бла белгиленедиле, аланы списогун былайда кёрюрге боллукъсуз: Википедия:Иги статьяла
 |
[edit] Кёб болмай игилеге сайланнган статьяла
|
|
Уллу Британия — Кюнбатыш Европада орналгъан айрымкан къралды, кърал оноу формасы — парламент монархияды. Ара Шахары — Лондон. Аты ингилиз Great Britain («Уллу Британия») сёзден келеди. Британия — бритт тайпаны атындан келеди.
Британ айрымканла бла Ирландия айрымканны шимал-кюнбатыш кесегинде орналгъанды. Дагъыда кёб тюрлю ууакъ айрымканла бла архипелаглада киредиле, Атлантика океан бла, аны тенгилзери джууады. Бютеулей территориясы — 244 820 км², джери — 240 590 км², ич суулары — 3 230 км². Эм мийик джери — Бен-Невис тау (ингил. Ben Nevis гаел. Beinn Neibhis(1343 м) — Шотландияны шималындады (Грампиан таула), эм тёбен джери — Фенланд (−4 м).
(баргъаны…)
|
Парламент (ингил. parliament, фр. parlement, «parler» — «сёлеширге» деген сёзден)
- баш келечилик органны эмда закончыгъарыучу органны атыды. Бу магъанада термин Украинаны, Эресейни, Таджикистанный, Туркменистанны конституцияларында сагъынылады.
- Баш закончыгъарыучу органны энчи аты кибик, Молдовада, Беларусда, Гюрджюде, Бельгияда, Къазакъстанда, Уллу Британияда, Грецияда, Италияда, Канадада, Румынияда дагъыда талай башха къраллада хайырланады.
Парламент келечилик органнга саналады, ол деген — халкъны келечисиди. Бу ышаны сайлау мадарындан келеди — бютеухалкъ сайлаула. Бусагъатдагъы къраллада асламысы бла парламетнле законланы чыгъарырыун хакъына иедиле. Кёбюсюне толтуруучу органланы контролюн, аны къураудада орунлары барды (сёз ючюн правительствогъа ышанмауну вотумун чыгъарыу, неда президентни импичменти).
(баргъаны…)
|
|
Хорватия Республика (хорв. Republika Hrvatska) — Ара Европаны къыбласында , эмда Балкан джарымайрымканны кюнбатышында орналгъан къралды, Югославияны къурамында болгъан республикаланы бириди. 1991 джыл бойсунмазлыгъын баям этиб, Югославияны къурамындан чыкъгъанда. Кърал оноу формсы бла демократ респбуликагъа саналады. Аты хорватлыла деген этнонимден къуралгъанды. Ара шахарыда, эм уллу шахарыда Загребди. Шимал-кюнбатышда Словения бла, шимал-кюнчыгъышда Венгрия эмда Сербия бла, къыбылада - Босния эм Герцоговина эмда Черногория бла чеклешеди; кюнбатышда Адриатика тенгиз джууады. Миллет валютасы — Хорват кунады. БМО-гъа, ЕКъИО-гъа (ОБСЕ), Европаны Кенгешине киреди. НАТО-гъа 2009 джылны 1-чи январында киргенди.
(баргъаны…)
|
Слова́кия (словак. Slovensko), Слова́к респу́блика — Ара Европада тенгизге чыгъышы болмагъан къралды. Ара шахары — Братиславады. Шимал-кюнрчыгъышда Чехия бла, шималда Польша бла, Украина блада кюнчыгъышда, Маджар (Венгрия) бла къыбылада, эмда Австрия къыбыла-кюнбатышда чеклешеди. Къралны аты «словакла» деген этнонимден къуралгъанды.
Словакияны джерине словянла IV ёмюрде джерлешгендиле. VII ёмюрдеги Само атлы бийликни аралыгъы болгъанды Словакия. Кечирек, Словакияны джеринде Нитран бийлик болгъанды. Словакланы анакъраллары эм бек джашнагъан заманы уа Уллу Моравия атлы кърал, IX ёмюрде Кирилл бла Мефодийни келгени бла, эмда Святополк I-ге бойсунуу бла башланнганды. Ахырында Словакия XI - XIV ёмюрледе Маджар короллукъну кесеги болгъанды. Артдан, Австрия-Маджаргъа кириб, 1918 джыл ол чачылгъынчы аны ичинде тургъанды. Ол джыл огъунакъ Словакия Чехия бла, эмда Карпат Арты Русь бла бирлешиб, Чехословакия кърал къуралады.
(баргъаны…)
|
|
