Wp/kiu/Pela Seri/Tırki
From Wikimedia Incubator
Tırki (ebe Tırki: Türkçe) lızgê zonunê Oğuji ra jü zonê do aidê zonunê Altayo. Tırki resmi zonê Tırkiyao u Cumurêtê Tırkê Qıbrısê Zımey, Bulğarıstan, Yunanıstan, Makedonya, Moldaviya, Suriya u İraq de qesey beno. Wertê zonzanaoğu de cı rê Tırkiyê Tırkiya ki vajino. Teqriben 70-80 milyon mordemi Tırki qesey kenê.
Tırki de zaf mıxtelıf feki estê, ninu ra fekê Astamoli ewro Tırkiyo Berz teşkil keno. Tırkiya de taê fekê bini ki mıntıqa Deryaê Şiay, Anadoliya rozakotene u mıntıqa Egey de qesey benê.
Waxtê İmparatoriya Usmanızu de Tırki be alfabê Arebki nuşiyêne. Serra 1928ine de terefê M. Kemal Atatürki ra vurniya u o ra nat be alfabê Latinki nuşiya. Serra 1932ine de ki Cemiyetê Cıfeteliyaisê Tırki (Türk Dil Kurumu) niya ro.
Contents |
[edit] Alfabe
Alfabê Tırki de 29 (vist u new) herfi estê.
Herfê gırşi: A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Herfê qıji: a b c ç d e f g ğ h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z
[edit] Telafuzê taê herfu
Tabela cêrêne de herfê ke tede çinê, ni jê yê Zazaki telafuz benê (yenê wendene).
| Herfe | Nisanê IPAy | Salıxdaene |
| c | [dʒ] | Afrikati: d + j'o vengdar |
| ç | [tʃ] | Afrikati: t + ş'o bêvengdar |
| ğ | [:], [y] | Herfunê vengınu ra dıme jê y'y yeno wendene, zobina ki herfu keno derg |
| ö | [œ] | ö'yo kılm u tari (No veng Zazakiyê bıngey çino, hama taê fekunê Zazaki yeno diyaene) |
[edit] Gramer
[edit] Tırki de halê namu
Tırki de ebe izafê namey (halê genitifi) ra pia ses halê namu estê:
| Namê hali | Arezekerdene be pers | Peybendi |
| Nominatif | kam? | - |
| Akkuzatif | kami? | -ı / -i / -u / -ü |
| Genitif | yê kami? | -ın / -in / -un / -ün |
| Datif | kami rê? | -e / -a |
| Lokatif | kami de? | -de / -da |
| Ablatif | kami ra? | -den / -dan |
| Tırki de halê namu | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kapı | çêber | ev | çê | ||||
| kapıyı | çêberi | evi | çêy | ||||
| kapının | yê çêberi | evin | yê çêy | ||||
| kapıya | çêberi rê | eve | çêy rê | ||||
| kapıda | çêber(i) de | evde | çê(y) de | ||||
| kapıdan | çêber(i) ra | evden | çê(y) ra | ||||
[edit] Çımey
- Dezgê Zonê Tırki (TDK)
- Qursê Tırki (Ebe İngilızki)