Wp/gor/O'ayuwa Nantu

From Wikimedia Incubator
Wp > gor > O'ayuwa Nantu
< Wp‎ | gor
Jump to: navigation, search

O'ayuwa Nantu de uyito o'ayuwa da'a tuwa-tuwanga wamba'o flora wawu fauna endemik. Ayu Rao u da’a tilumumulo wewembide wolo ayu Rao u wewo. O’ayuwa Nantu de uyito hutan hujan tropis lo Hulonthalo, wawu olo tala tuwewu o’ayuwa lo Sulawesi u tumu-tumulo tunggulo masatiya. Uwalo lo Surat Keputusan (SK) Menteri Kehutanan Nomor 573/Kpts-II/1999, o’ayuwa Nantu de uyito suaka margasatwa wawu tanggaloliyo 31.215 ha. To o’ayuwa botiya woluwo binatangi u diyaluwo to lipu u wewo, odelo Anoa (Bubalus depressicornis), Boyi rusa (Babyroussa babyrussa), Dihe lo Sulawesi (Macaca heckii), Tarsius (Tarsius spectrum), Boyi lo o'ayuwa (Sus celebensis). To o’ayuwa botiya olo tumu-tumulo 90 spesies lo burungi, 35 liyo spesies endemik lo Sulawesi. O’ayuwa botiya olo ma lowali ta modaha wawu mopowoluwo lo taluhu ode mongotawu ta hitolawa to kambungu to tili lo o’ayuwa wawu to huliyaliyo lo buta’iyo lo Paguyaman.

O’ayuwa Nantu de uyi-uyito tambati u mopiyohu olo tumulo lo Anoa, Boyi rusa wawu satwa endemik lo Sulawesi u wewo. Anggadu 1996, Boyi rusa ma lowali langka wawu daha-daha olo totombuluwa lo Indonesia wawu buto’o lo Internasional sababu ma tutuwanga to buku mela lo IUCN wawu CITES.

Uwalo li Abdul Harus Mustari, dosen lo IPB Bogor, o’ayuwa Nantu uyito tambati u mopiyohu olo satwa endemik, tidiyo olo Boyi rusa to datahu lo Sulawesi. Sababu to o’ayuwa botiya woluwo taluhu mopatu u tuwa-tuwanga lo Sulphur wawu watingo, wawu lawatiyo lo o’ayuwa botiya 40 km montho pentadu. O’ayuwa Nantu botiya tambati mopiyohu wanu ohila mo’onto boyi rusa u ma lowali maskot lo Sulawesi.

Tilolahepa lo hutiya tilumumulo suburu teye. Suaka margasatwa botiya mowali tilanggula suaka margasatwa Rao sababu dadata ayu Rao u dudulamango. BBC London, NHK Japangi wawu TV Prancis ma lona’o mayi, lotekeni wawu lohama video lo o’ayuwa Nantu, odito olo media nasional. Lynn Clayton de uyito peneliti lontho Universitas Oxford ma 20 tawunu loma’o meneliti Boyi rusa to o’ayuwa Nantu wawu lohutu buku "Conservation Biology of the Babirusa in Sulawesi, Indonesia".

O'ayuwa Nantu mowali pohutuwalo tambati mopo’olato lo binatangi wawu pilomulo wanu tawu-tawuwalo, sikola, perguruan tinggi wawu mongo peneliti ma lopohuna o'ayuwa Nantu odelo pusat studi lingkungan.